مشارکت ایران در تدوین سند ابتکار بین‌منطقه‌ای کنترل طوفان‌های ماسه و گرد و غبار غرب آسیا

به گزارش ایانا از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی، معاون آبخیزداری، مراتع و امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان این مطلب به مناسبت ۱۲ ژوییه (۲۱ تیرماه) روز جهانی مبارزه با طوفان‌های شن و گرد و غبار افزود: این سند، نقشه راه همکاری مشترک کشورهای منطقه برای مقابله با یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی فرامرزی به شمار می‌رود و با مشارکت کشورهای غرب آسیا و نهادهای بین‌المللی در حال نهایی شدن است.

حسن وحید اظهار داشت: ایران در چهار دور مذاکرات تخصصی تدوین این سند طی سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ در کنار کشورهای عراق، عربستان سعودی، ترکیه، امارات متحده عربی، قطر، سوریه، کویت و لبنان مشارکت فعال داشته‌ است.

وی ادامه داد: در راستای تدوین این سند، برای نخستین بار، چارچوبی مشترک برای مدیریت کانون‌های تولید گرد و غبار و اجرای برنامه‌های عملیاتی منطقه‌ای با همکاری سازمان‌های بین‌المللی از جمله UNCCD، ESCAP، ESCWA، FAO، UNDP،GEF و GCF در حال شکل‌گیری است.

معاون آبخیزداری، مراتع و امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تاکید بر این که بیابان‌زایی و طوفان‌های ماسه و گرد و غبار مرزهای سیاسی را نمی‌شناسند، تصریح کرد: هیچ کشوری به تنهایی قادر به مدیریت این بحران نیست و موفقیت در کنترل آن مستلزم تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، تبادل دانش، اجرای پروژه‌های مشترک و هم‌افزایی ظرفیت‌های کشورهای درگیر این پدیده است.

وی در همین حال به سابقه ایران در مقابله با بیابان‌زایی اشاره کرد و افزود: ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان و مواجهه مستمر با محدودیت منابع آب، طی دهه‌های گذشته دانش فنی و تجربه ارزشمندی در مدیریت سرزمین، کنترل حرکت شن‌های روان و مقابله با فرسایش بادی کسب کرده است.

وحید خاطرنشان کرد: حدود ۲۰ درصد از وسعت کشور تحت تاثیر بیابان‌زایی و فرسایش بادی قرار دارد و ایران به عنوان سومین کشور عضو کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل، فعالیت‌های اجرایی خود را از سال ۱۳۴۴ با اجرای طرح‌های تثبیت شن‌های روان آغاز کرده است.

معاون سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، ایجاد بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار جنگل دست‌کاشت، ۲۸۶ هزار هکتار عرصه‌های تثبیت شده با مالچ، احداث حدود ۱۳ هزار کیلومتر بادشکن زنده و غیرزنده و اجرای پروژه‌های موفق بین‌المللی نظیر ترسیب کربن در مناطق بیابانی را از جمله دستاوردها و اقدامات موثر ایران در کاهش آثار بیابان‌زایی و کنترل فرسایش بادی برشمرد.

وی به توسعه همکاری‌های علمی و بین‌المللی اشاره و تصریح کرد: اجرای طرح پایلوت مشترک ایران و آکادمی علوم چین برای تثبیت تپه‌های ماسه‌ای در منطقه حسین‌آباد میش‌مست استان قم، برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی با همکاری اداره ملی جنگلداری و مراتع چین و اجرای پروژه مشترک ایران و عراق در استان واسط برای کنترل کانون‌های گرد و غبار از جمله نمونه‌های موفق همکاری‌های بین‌المللی کشور در سال‌های اخیر است.

وحید حضور فعال ایران در شانزدهمین اجلاس کشورهای عضو کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل (COP16) را نشانه جایگاه اثرگذار کشور در دیپلماسی محیط ‌زیست دانست و گفت: در این اجلاس، بر اجرای مصوبات دومین کنفرانس بین‌المللی مقابله با گرد و غبار تهران و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای برای مهار کانون‌های گرد و غبار تاکید ویژه شد.

وی درباره ظرفیت‌های بومی ایران در مدیریت سرزمین نیز تصریح کرد: بهره‌گیری از روش‌های نوآورانه و کم‌هزینه همچون استفاده از تله‌های رسوب‌گیر، بادشکن‌های توری، مالچ‌های سنگریزه‌ای، بقایای گیاهی، بذر گونه‌های بومی، دیوارهای گلی، مکانیزاسیون عملیات بیابان‌زدایی و جلب مشارکت جوامع محلی و خیرین نشان داده است که می‌توان با تکیه بر دانش بومی و مشارکت مردمی، روند بیابان‌زایی و فرسایش بادی را به شکل مؤثری مدیریت کرد.

بنابراین گزارش، مجمع عمومی سازمان ملل متحد با اعلام ۱۲ ژوییه به عنوان روز جهانی مبارزه با طوفان‌های شن و گرد و غبار، بر ضرورت همکاری‌های بین‌المللی برای مقابله با این پدیده تاکید کرده است.