مشاور حقوقی تجاری بین‌المللی معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی بیان کرد:
تکمیل زنجیره حفاظت از میراث کشاورزی با ثبت نشان جغرافیایی محصولات بومی
تهران- ایانا- مشاور حقوقی تجاری بین‌المللی معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، با تأکید بر ضرورت تفکیک مأموریت ثبت نظام‌های میراث کشاورزی از حمایت تجاری محصولات، گفت: «هم‌افزایی میان برنامه میراث جهانی کشاورزی فائو، نظام ثبت نشان‌های جغرافیایی و ثبت میراث فرهنگی در یونسکو می‌تواند زمینه حفاظت مؤثرتر از میراث کشاورزی و افزایش ارزش اقتصادی محصولات بومی را فراهم کند.»
به گزارش ایانا، امیرهوشنگ فتحی‌زاده در مراسم آغاز به کار برنامه ملی شناسایی، ثبت و صیانت از نظام‌های میراث کشاورزی ایران، اظهار کرد: «برنامه میراث جهانی کشاورزی مهم و نظام‌مند فائو (جیاس) با هدف حفاظت از نظام‌های کشاورزی، تنوع زیستی، منابع آب و خاک، دانش بومی و سازگاری جوامع محلی با محیط شکل گرفته است و نباید آن را با سازوکارهای حمایت تجاری از محصولات یکسان دانست.»
او با اشاره به تجربه خود در پیگیری حقوقی پرونده نشان جغرافیایی گل‌محمدی در ارتباط با تلاش ترکیه برای ثبت این عنوان، افزود: «مأموریت جیاس، حفاظت از نظام‌های کشاورزی و فرایندهایی است که در طول زمان شکل گرفته‌اند؛ درحالی‌که حمایت از نام و هویت جغرافیایی کالاها در حوزه نشان‌های جغرافیایی قرار می‌گیرد. آثار تجاری ثبت میراث کشاورزی می‌تواند مهم باشد، اما هدف اصلی جیاس، حمایت مستقیم از فروش یک محصول نیست.»
فتحی‌زاده با تشریح ظرفیت‌های سه سازوکار بین‌المللی گفت: «سازمان جهانی مالکیت فکری در حوزه نشان‌های جغرافیایی و حمایت از هویت محصولات فعالیت می‌کند، فائو بر حفاظت از نظام‌های میراث کشاورزی تمرکز دارد و یونسکو نیز از میراث فرهنگی و رویدادهای فرهنگی واجد شرایط حمایت می‌کند. هماهنگی میان این سه حوزه می‌تواند به معرفی بهتر ظرفیت‌های مناطق و تقویت جایگاه محصولات بومی کمک کند.»
مشاور حقوقی تجاری بین‌المللی معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به نمونه‌هایی مانند باغستان سنتی قزوین و آیین‌های مرتبط با برداشت گل‌محمدی در کاشان، توضیح داد: «یک نظام کشاورزی ممکن است به دلیل ارزش‌های زیست‌محیطی و شیوه‌های سنتی بهره‌برداری در چارچوب جیاس مطرح شود؛ آیین‌های فرهنگی مرتبط با آن نیز، در صورت برخورداری از شرایط لازم، قابلیت بررسی در چارچوب میراث فرهنگی را دارند. در کنار این اقدامات، ثبت نشان جغرافیایی محصول می‌تواند مسیر جداگانه‌ای برای حفاظت از هویت تجاری آن فراهم کند.»
او با تأکید بر ضرورت توسعه ثبت نشان جغرافیایی محصولات کشاورزی ایران اظهار کرد: «در معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، کمیته‌ای برای پیگیری این موضوع تشکیل شده و از استان‌ها خواسته شده است محصولات شاخص باغبانی خود را معرفی کنند؛ حدود ۲۰۰ محصول برای بررسی و پیگیری ثبت نشان جغرافیایی معرفی شده‌اند.»
فتحی‌زاده با اشاره به وجود سازوکار ثبت ملی نشان‌های جغرافیایی در کشور افزود: «ثبت ملی، گام مهمی در شناسایی و حمایت حقوقی از محصولات است؛ اما برای تقویت حضور این محصولات در بازارهای بین‌المللی، باید ظرفیت سازوکارهای ثبت و حمایت بین‌المللی نیز بررسی شود.»
او با اشاره به موافقت‌نامه لیسبون در حوزه حمایت از اسامی مبدأ و نشان‌های جغرافیایی و همچنین نظام نشان‌های جغرافیایی اتحادیه اروپا، بر ضرورت بررسی مسیرهای حقوقی مناسب برای محصولات ایرانی تأکید کرد. استفاده از این سازوکارها مستلزم احراز شرایط و طی فرایندهای حقوقی مربوط است.
مشاور حقوقی تجاری بین‌المللی معاونت باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، تقویت ارزش اقتصادی محصولات بومی و بهبود سهم کشاورزان از منافع تجاری را از نتایج مورد انتظار ثبت نشان جغرافیایی دانست و گفت: «در این نظام، ذی‌نفعان محلی و تولیدکنندگان نقش محوری دارند و مشارکت آنان در تعیین هویت، محدوده جغرافیایی و ویژگی‌های محصول اهمیت اساسی دارد.»
او با اشاره به محدود بودن اقدامات جاری در حوزه ثبت نشان جغرافیایی به محصولات باغبانی، پیشنهاد کرد این تجربه با همکاری نهادهای مرتبط به محصولات زراعی و دامی نیز گسترش یابد تا حمایت از هویت جغرافیایی محصولات کشاورزی در قالب رویکردی ملی دنبال شود.
فتحی‌زاده تأکید کرد: «پیوند میان حفاظت از نظام‌های میراث کشاورزی، ثبت نشان‌های جغرافیایی و صیانت از میراث فرهنگی می‌تواند ظرفیت‌های مناطق را بهتر معرفی کند و در صورت طراحی و اجرای درست، به حفاظت از دانش بومی و تقویت منافع اقتصادی جوامع محلی کمک کند.»
دیدگاه تان را بنویسید