رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور:
صادرات محصولات باغبانی باید به «تبدیل آب به ثروت» برای تولیدکننده بینجامد
تهران- ایانا- به گفته رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور، تولید محصولات باغبانی باید با هدف ایجاد بیشترین ارزش اقتصادی از منابع محدود، بهویژه آب، و با رویکرد صادراتمحور انجام شود تا مزیت نسبی ایران در این بخش به درآمد پایدار برای تولیدکننده تبدیل شود.
محیالدین پیرخضری در گفتوگو با ایانا، اظهار کرد: «ایران در بسیاری از محصولات باغبانی دارای مزیت نسبی است و این بخش ظرفیت بالایی برای افزایش ارزش اقتصادی حاصل از هر مترمکعب آب مصرفی دارد.»
او افزود: «نمیتوان برای یک مترمکعب آب، محصولی تولید کرد که ارزش آن کمتر از یک دلار یا حتی ۲۰ تا ۳۰ سنت باشد و انتظار داشت چرخه اقتصادی تولیدکننده بهبود پیدا کند؛ هدف باید این باشد که منابع محدود، بهویژه آب، بیشترین ثروت ممکن را برای کشاورز ایجاد کنند.»
پیرخضری با اشاره به معیارهای مطرحشده از سوی فائو گفت: «در ارزیابی بهرهوری آب، به ازای هر مترمکعب آب یا باید حدود پنج کیلوگرم محصول تولید شود یا حدود ۲.۵ دلار ثروت برای تولیدکننده ایجاد کند و محصولات باغبانی ظرفیت بالایی برای رسیدن به این هدف دارند.»
مازاد تولید؛ تهدیدی برای اقتصاد باغدار
به گفته رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور، ایران به دلیل سابقه طولانی و مزیتهای اقلیمی و تولیدی، در برخی محصولات باغبانی با مازاد تولید مواجه است؛ اگر این مازاد از چرخه تولید خارج نشود و بازار صادراتی برای آن وجود نداشته باشد، درآمد تولیدکننده کاهش پیدا میکند.»
پیرخضری معتقد است کاهش درآمد بهتدریج توان باغدار برای خرید نهاده، استفاده از فناوری و اصلاح باغ را از بین میبرد و در نهایت تعداد باغهای درجه دو و سه افزایش پیدا میکند؛ بنابراین صادرات فقط یک مسیر فروش نیست، بلکه بخشی از زنجیره حفظ و ارتقای تولید باغبانی است.
او افزود: «در سال ۱۴۰۳ ارزش صادرات محصولات باغبانی کشور حدود ۲.۳ تا ۴.۳ میلیارد دلار اعلام شده و سبد صادراتی نیز از محصولات تازهخوری مانند سیب و انگور تا خشکبار را دربر میگیرد.»
تجربه پسته؛ نمونه موفق صادراتمحوری
پیرخضری پسته را یکی از نمونههای مهم صادراتمحور باغبانی ایران دانست و اظهار کرد: «در مقاطعی بیش از ۵۰، ۶۰ و حتی ۷۰ درصد تولید پسته ایران به بازارهای جهانی صادر میشد و این محصول همچنان از نظر کیفیت مورد توجه بازارهای بینالمللی است.»
رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور افزود: «ایران اکنون پس از رقیب اصلی خود، دومین تولیدکننده پسته جهان است، اما مزیت کیفی این محصول همچنان میتواند جایگاه آن را در بازارهای جهانی حفظ کند.»
او گفت: «تجربه پسته نشان میدهد محصولی که در بازار جهانی جایگاه پیدا میکند، میتواند با قیمتهای جهانی به فروش برسد و درآمد بیشتری برای تولیدکننده ایجاد کند؛ موضوعی که برای سایر محصولات باغبانی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.»
آب مجازی؛ صادراتی که میتواند برای کشور درآمد ایجاد کند
رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور با اشاره به مفهوم آب مجازی اظهار کرد: «در صادرات محصولات باغبانی، بخشی از آب مصرفشده در محصول بهصورت غیرمستقیم صادر میشود، اما در مقابل ارز و درآمد وارد کشور میشود و میتوان با این درآمد محصولاتی را وارد کرد که تولید داخلی آنها از نظر اقتصادی توجیه کمتری دارد.»
پیرخضری افزود: «در اقتصاد جهانی قرار نیست هر کشور همه محصولات را تولید کند؛ اصل بر استفاده از مزیت نسبی است و ایران نیز باید منابع خود را به سمت محصولاتی هدایت کند که در آنها توان ایجاد ارزش اقتصادی و حضور پایدار در بازارهای صادراتی را دارد.»
او تأکید کرد: «آینده باغبانی کشور باید بر تولید محصولات با ارزش اقتصادی بالا، مصرف بهینه منابع و دسترسی پایدار به بازارهای داخلی و خارجی استوار باشد؛ در غیر این صورت افزایش تولید بهتنهایی الزاماً به افزایش رفاه تولیدکننده منجر نخواهد شد.»
دیدگاه تان را بنویسید