در پنل «نیازسنجی آموزشی در حوزه صنعت خوراک دام کشور» مطرح شد؛
آموزش مهارتی؛ حلقه مفقوده ارتقای بهره‌وری در صنعت خوراک دام
تهران- ایانا- فعالان صنعت خوراک دام کشور در پنل تخصصی «نیازسنجی آموزشی در حوزه صنعت خوراک دام کشور» بر ضرورت آموزش هدفمند اپراتورها و نیروهای فنی، ارتقای مهارت کارکنان و پیوند آموزش‌های تخصصی با نیاز واقعی کارخانه‌ها تأکید کردند؛ موضوعی که به گفته آنان، در کاهش ضایعات تولید، بهبود کیفیت فیزیکی خوراک و افزایش بهره‌وری تجهیزات نقش دارد.
به گزارش ایانا این پنل در حاشیه بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی دام، طیور و صنایع وابسته با حضور فعالان صنعتی و دانشگاهی برگزار شد. محورهای اصلی گفت‌وگو، شناسایی شکاف‌های مهارتی در کارخانه‌های خوراک دام، بهینه‌سازی فرایند تولید، نگهداری تجهیزات و طراحی دوره‌های آموزشی متناسب با نیاز صنعت بود.
آموزش باید از نیاز واقعی کارخانه‌ها آغاز شود
سهراب طوسی به نمایندگی از سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور با اشاره به ظرفیت‌های سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور گفت: «این سازمان بیش از ۶۰۰ مرکز فعال، حدود چهار هزار کارگاه و چهار هزار و ۷۰۰ مربی متخصص در اختیار دارد و می‌تواند با مشارکت صنعت، آموزش‌های متناسب با نیاز بازار کار را طراحی و اجرا کند.»
او با بیان این‌که هدف این نشست، شناسایی مشکلات واقعی صنعت و تدوین راهکارهای آموزشی برای رفع آنهاست، افزود: «به‌جای آن‌که سازمان‌های آموزشی از پیش تعیین کنند چه آموزش‌هایی باید ارائه شود، لازم است کارخانه‌ها نیازها و چالش‌های خود را مطرح کنند تا این مسائل با کمک متخصصان بررسی و به برنامه‌های آموزشی کاربردی تبدیل شود.»
طوسی با اشاره به محدودیت‌های تأمین نهاده و دشواری‌های واردات، بهره‌وری بیشتر از منابع موجود را ضروری دانست و گفت: «در شرایط فعلی، کاهش ضایعات، ارتقای کیفیت تولید و استفاده بهتر از تجهیزات موجود اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، آموزش‌ها باید علاوه بر دانش نظری، بر مهارت‌های عملی و توانایی بهره‌برداری صحیح از تجهیزات متمرکز شوند.»
به گفته او، شناسایی شکاف‌های مهارتی اپراتورها، ارتقای کیفیت و ایمنی خوراک، مدیریت مواد اولیه و محصول نهایی و نگهداری مناسب تجهیزات از محورهایی است که باید در طراحی الگوی آموزشی صنعت خوراک دام مورد توجه قرار گیرد.
کمبود آموزش تخصصی در طراحی و راهبری کارخانه‌ها
در ادامه این نشست، شاهین ماکویی، مدیرعامل یک مجموعه فعال در صنعت خوراک دام، با اشاره به نیاز کارخانه‌ها به آموزش تخصصی در سطوح مدیریتی و عملیاتی، نبود رشته دانشگاهی مشخص و مرتبط با فناوری تولید خوراک دام را یکی از چالش‌های این حوزه دانست.
او توضیح داد: «بسیاری از فعالان صنعت، طراحی و راهبری کارخانه‌های خوراک دام را به‌صورت تجربی آموخته‌اند؛ درحالی‌که در برخی کشورها، فناوری تولید خوراک به‌صورت تخصصی آموزش داده می‌شود و برنامه‌های درسی با نیازهای واقعی صنعت ارتباط دارد.»
ماکویی با تأکید بر ضرورت تقویت آموزش‌های فنی در دانشگاه‌ها افزود: «مدیریت تولید در کارخانه‌های خوراک دام به مجموعه‌ای از دانش‌های مرتبط با فیزیولوژی دام و طیور، تغذیه، جیره‌نویسی و شناخت تجهیزات نیاز دارد و آموزش این حوزه‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شود که نیازهای عملی کارخانه‌ها را پوشش دهد.»
او آموزش اپراتورها و نیروهای میانی را نیز ضروری دانست و گفت: «در بسیاری از کارخانه‌ها، کارکنان به‌صورت تجربی یا از طریق آموزش‌های کوتاه‌مدت سازندگان دستگاه‌ها با تجهیزات کار می‌کنند. درحالی‌که آموزش مؤثر باید به آنها کمک کند علاوه بر دانستن نحوه تنظیم دستگاه، علت انجام تنظیمات و تأثیر آن بر کیفیت محصول نهایی را نیز درک کنند.»
ماکویی همچنین بر ضرورت ارتقای دانش تخصصی نهادهای نظارتی مرتبط با فعالیت کارخانه‌های خوراک دام تأکید کرد و گفت: «آشنایی بیشتر کارشناسان نظارتی با فناوری تولید می‌تواند به کاهش چالش‌های اجرایی و بهبود تعامل صنعت با دستگاه‌های مسئول کمک کند.»
کیفیت فرآوری خوراک بر عملکرد طیور اثر می‌گذارد
محمد صدقی، دانشیار تغذیه طیور دانشگاه صنعتی اصفهان، با اشاره به اهمیت کیفیت فیزیکی خوراک گفت: «حتی با استفاده از فرمولاسیون و تجهیزات موجود، بهبود فرایند فرآوری می‌تواند عملکرد تولید را ارتقا دهد؛ اما اگر کارکنان کارخانه آموزش کافی ندیده باشند، لزوماً محصول نهایی با کیفیت مورد انتظار از فرمولاسیون تولید نمی‌شود.»
او با اشاره به نتایج یک مطالعه دانشگاهی درباره اثر میزان خاکه در خوراک پلت‌شده توضیح داد: «در این آزمایش، با افزایش سهم خاکه در خوراک، عملکرد جوجه‌های گوشتی کاهش یافت و اختلاف وزن پایان دوره ۴۲روزه میان گروه دریافت‌کننده خوراک کاملاً پودری و گروه دریافت‌کننده خوراک پلت‌شده به حدود ۷۰۰ گرم رسید.»
صدقی با تأکید بر این‌که کیفیت خوراک در مراحل تولید، انتقال و مصرف باید بررسی شود، افزود: «آسیب‌دیدن پلت در خطوط انتقال و تجهیزات دان‌خوری می‌تواند باعث افزایش سهم خاکه در خوراک مصرفی طیور شود و بر عملکرد آنها اثر بگذارد.»
به گفته او، بخشی از مشکلات کیفیت محصول به تنظیمات تجهیزات، شرایط فرآوری، اندازه ذرات، کیفیت بخار و نحوه انتقال خوراک مربوط است؛ عواملی که مدیریت صحیح آنها به آموزش تخصصی اپراتورها و شناخت دقیق شرایط هر کارخانه نیاز دارد.
این دانشیار دانشگاه صنعتی اصفهان با بیان این‌که نمی‌توان یک دستورالعمل ثابت را برای همه کارخانه‌ها به کار برد، گفت: «شرایط تجهیزات، مواد اولیه، رطوبت محیط و سایر عوامل تولید در کارخانه‌های مختلف متفاوت است؛ بنابراین، باید برای هر خط تولید، تنظیمات و دستورالعمل‌های متناسب با شرایط همان مجموعه تدوین شود.»
ضرورت مشارکت متخصصان تغذیه در طراحی تجهیزات
حمیدرضا ابراهیمی، مشاور کارخانه‌ها و زنجیره‌های یکپارچه طیور، نیز با اشاره به فرایند طراحی و راه‌اندازی کارخانه‌های خوراک دام گفت: «در بسیاری از پروژه‌ها، ارتباط میان سرمایه‌گذار و سازنده تجهیزات شکل می‌گیرد، اما متخصصان تغذیه و فناوری تولید خوراک از ابتدای طراحی به‌اندازه کافی در فرایند حضور ندارند.»
او افزود: «درحالی‌که هدف نهایی از نصب تجهیزات، تولید خوراک مناسب برای دام و طیور است، نبود همکاری کافی میان سازندگان ماشین‌آلات و متخصصان تغذیه می‌تواند در مراحل بهره‌برداری مشکلاتی ایجاد کند.»
ابراهیمی با تأکید بر ضرورت آموزش مستمر و علمی در این حوزه گفت: «توسعه فناوری تولید باید هم‌زمان با به‌روزرسانی دانش فنی و ارتقای مهارت کارکنان پیش برود. همچنین، با توجه به هزینه بالای تجهیزات، نگهداری اصولی ماشین‌آلات و افزایش بهره‌وری آنها اهمیت ویژه‌ای دارد.»
او با اشاره به محدود بودن حاشیه سود کارخانه‌های مستقل خوراک دام، کاهش افت رطوبت و ضایعات مواد اولیه و محصول نهایی را از موضوعات مهم برای حفظ بهره‌وری اقتصادی این واحدها دانست.
آموزش مهارتی؛ پیوند میان صنعت و بازار کار
در جمع‌بندی این پنل، بر ضرورت ایجاد ارتباط مؤثر میان کارخانه‌های خوراک دام، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، دانشگاه‌ها و تشکل‌های تخصصی تأکید شد. طراحی دوره‌های آموزشی بر اساس نیاز واقعی کارخانه‌ها، آموزش عملی اپراتورها، ارتقای دانش فنی کارکنان و مشارکت متخصصان در طراحی و راهبری تجهیزات از محورهای مطرح‌شده برای بهبود عملکرد این صنعت بود.
همچنین تجربه آموزش دوگانه در آلمان، به‌عنوان الگویی برای پیوند آموزش نظری و مهارت عملی، مورد اشاره قرار گرفت. بر اساس توضیحات ارائه‌شده در پنل، همکاری میان بنگاه‌های اقتصادی، تشکل‌های کارفرمایی و نهادهای آموزشی می‌تواند به تربیت نیروی ماهر متناسب با نیاز کارخانه‌ها کمک کند.
حاضران تأکید کردند که ارتقای بهره‌وری در صنعت خوراک دام صرفاً به خرید تجهیزات جدید یا اصلاح فرمولاسیون محدود نمی‌شود، بلکه آموزش هدفمند نیروی انسانی، بهینه‌سازی فرایند تولید، نگهداری صحیح ماشین‌آلات و کنترل کیفیت خوراک در تمام مراحل تولید و انتقال نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
دیدگاه تان را بنویسید