رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی:
تالابها سهمی ۲۰ درصدی در معیشت جوامع محلی و پروتئین حیوانی کشور دارند
به گفته رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی، تالابها بهعنوان اکوسیستمهای طبیعی و ارزشمند نقش حیاتی در تولید آبزیان، تأمین حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد پروتئین حیوانی و حمایت از معیشت جوامع محلی داشته و حفاظت از آنها برای بهرهبرداری پایدار ضروری است.
تهران- ایانا- رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی، اظهار داشت: «تالابها از اکوسیستمهای طبیعی بسیار ارزشمند و در مواردی حفاظتشده و آسیبپذیر هستند که نقش مهمی در تولید آبزیان و تأمین پروتئین غذایی مردم ایفا میکنند.»
محمدصدیق مرتضوی در گفتوگو با ایانا، با اشاره به تولید بیش از 1500 هزار تنی آبزیان کشور از محل آبزیپروری، صید دریایی و از منابع داخلی، افزود: «تالابها به عنوان زیستگاه طبیعی، مکان تغذیه، تولید مثل و پرورش نوزادان ماهیان و سایر آبزیان، سهم قابل توجهی در این تولید دارند؛ این سهم میتواند تا ۲۰ درصد معیشت خانوارهای جوامع محلی را تأمین کرده و در تالابهای ساحلی و دریایی، نقش آن حتی پررنگتر است.»
او با بیان اینکه تالابها حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از پروتئین حیوانی کشور را تأمین میکنند، گفت: «این مناطق علاوه بر تأمین غذای انسانی، بهعنوان منابع ژنتیکی گونههای بومی نیز عمل میکند؛ کاهش یا از دست دادن این اکوسیستمها اثر مستقیم بر معیشت مردم، ذخایر آبزیان و اقتصاد محلی دارد.»
مرتضوی عوامل انسانی شامل بهرهبرداری بیش از حد از منابع آب، تغییر کاربری اراضی، آلودگی و عدم تأمین آب کافی و همچنین عوامل طبیعی مانند خشکسالی و تغییر اقلیم را از عوامل تهدیدکننده حیات تالابها معرفی کرد و افزود: «کاهش شدید تولید آبزیان ناشی از این عوامل میتواند اقتصاد شیلاتی جوامع محلی را به خطر انداخته و باعث ایجاد مهاجرتهای اجباری شود.»
او ادامه داد: «بیش از ۱۳۰ تالاب طبیعی در کشور شناسایی شده که ۲۶ تالاب در سطح جهانی و تحت کنوانسیون رامسر ثبت شدهاند؛ علاوه بر این، بیش از ۲۰۰ تالاب انسانساخت شامل دریاچههای پشت سد، آببندانها، آبگیرهای مصنوعی و مزارع پرورش آبزیان نیز وجود دارند که نقش مهمی در تولید آبزیان و حمایت از جوامع محلی دارند.»
رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی با تاکید بر اینکه پایداری تالابها کاملاً وابسته به استمرار منابع آب ورودی است، گفت: «این منابع میتوانند از طریق بارش، رودخانهها، آبهای زیرزمینی یا کانالهای انسانساخت تامین شوند.»
مرتضوی خاطرنشان کرد: «مدیریت درست منابع آبی و تأمین حقآبه تالابها نه تنها بقای این اکوسیستمها را تضمین میکند، بلکه بهرهبرداری پایدار و تولیدات شیلاتی را نیز ممکن میسازد.»
او با بیان اینکه همکاری سازمانها و نهادهای متولی، از جمله وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت جهاد کشاورزی با مراکز پژوهشی و جوامع محلی، زمینه بهرهبرداری سازگار با محیط و کشاورزی پایدار پیرامون تالابها را فراهم میکند، افزود: «عدم رعایت حقآبه علاوه بر کاهش منابع غذایی محلی، میتواند به بخش کشاورزی منطقه نیز آسیب برساند.»
رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی با اشاره به برنامه جامع حفاظتی تالابها در این موسسه، گفت: «این برنامه موسوم به CEPA یا آماتا، با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و مشارکت جوامع محلی اجرا میشود و شامل محورهای اطلاعرسانی و آگاهیرسانی، آموزش، مشارکت ذینفعان و مدیریت حفاظتی تالابها است؛ ایجاد زبان مشترک بین بخش پژوهشی و جوامع محلی، کلید بهرهبرداری پایدار از منابع تالابی است.»
مرتضوی با توضیح اینکه در چارچوب این برنامه، ظرفیتهای تالابی شناسایی شده و خدمات اکوسیستمی آنها ارزیابی میشود، افزود: «همچنین پارامترهای زیستی شامل آبزیان، جوامع پلانکتونی، گیاهان آبزی و پرندگان و پارامترهای غیرزیستی مؤثر شامل دما، شوری، pH و آلودگیها از جمله فلزات سنگین و نوترینتها پایش میشوند.»
او ادامه داد: «این اطلاعات به ارائه راهکارهای مدیریتی و حفاظتی مبتنی بر استانداردهای ملی و بینالمللی منجر میشود تا تالابها به طور پایدار تولید آبزیان و تأمین معیشت جوامع محلی را ادامه دهند.»
مرتضوی تاکید کرد: «برنامه آماتا در سه سطح کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت طراحی شده تا ضمن حفاظت از اکوسیستمهای تالابی، بهرهبرداری علمی و پایدار از منابع و تأمین معیشت خانوارهای بومی تحقق یابد».
دیدگاه تان را بنویسید