کیفیت خاک‌های کشاورزی در کل استان‌ها ارزیابی می‌شود/ فاز سوم پایش

سعید سعادت در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایانا با اشاره به این‌که خاک در کنار ویژگی‌های پایه‌ای از شرایطی پویا نیز برخوردار است و بسته به شرایط مدیریت خاک و عوامل محیطی ممکن است تغییر کند؛ افزود: برای رسیدن به مدیریت پایدار و تأمین امنیت غذایی، لازم است تغییرات ویژگی‌های خاک را پایش کنیم.

دانشیار موسسه تحقیقات خاک و آب، و مجری مسئول برنامه پایش کیفیت خاک‌های کشاورزی گفت: با پایش خاک می‌توان ظرفیت تولید محصولات کشاورزی را ارزیابی کرد؛ چرا که تغییرات منفی باعث کاهش و تغییرات مثبت منتج به افزایش ظرفیت تولید می‌شود.

سعادت با بیان این‌که موسسه تحقیقات خاک و آب از سال ۱۳۸۸ با همکاری معاونت آب و خاک، برنامه پایش خاک را آغاز کرده است گفت: اجرای فاز اول از سال ۱۳۹۰ و در قالب جمع آوری اطلاعات از کل  ۱۸/۵ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی کشور انجام شد شد، فاز دوم به مطالعه در پایگاه‌های شاهد اختصاص پیدا کرد و اکنون فاز سوم در کل استان‌های کشور آغاز شده و امکان بررسی تغییرات خاک نسبت به سال ۱۳۹۰ فراهم می‌شود.

وی با اشاره به ماده ۸ قانون حفاظت خاک گفت: وزارت جهاد کشاورزی موظف به پایش کیفیت خاک‌های کشور، به ویژه اراضی زراعی و باغی است که این وظیفه دارای پشتوانه قانونی و مالی است.

سعادت با اشاره به بعد بین‌المللی این برنامه خاطرنشان کرد: کشور ما با  ۳۳۰۰ پایگاه، از پیشروترین سیستم‌های پایش خاک را داشته که پایش خاک را به صورت نظام‌مند انجام می‌دهد.

وی ادامه داد: هیچ کشوری با این وسعت و شدت، پایش را انجام نداده و حتی کشورهایی مانند آمریکا و کانادا تنها داری ۱۱۰ پایگاه هستند.

هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب با بیان این‌که به عنوان عضو ITPS (گروه متخصصان بین‌المللی خاک که به فائو مشاوره می‌دهد)، تجربه پایش خاک در کشور را ارائه و پیشنهاد ایجاد شبکه جهانی پایش خاک را دادیم؛ افزود: این پیشنهاد با موافقت اعضا روبه‌رو شد و انتظار می‌رود این شبکه به زودی شکل گرفته و احتمالا رهبری آن به ایران سپرده شود.

سعادت از هزینه و زمان به‌عنوان مهم‌ترین محدودیت‌ها و چالش‌های این برنامه نام برد و گفت: برای کاهش این محدودیت‌ها نیازمند تکنولوژی‌های جدید و مشارکت بخش خصوصی و شرکت های فن‌آور هستیم تا نمونه‌برداری و آنالیز خاک با دقت بیشتر و هزینه و زمان کمتر انجام شود.

وی تصریح کرد: تحلیل نهایی داده‌ها و ارائه اطلاعات به سیاستگذاران همچنان در اختیار موسسه تحقیقات خاک و آب خواهد بود.

سعادت با اشاره به سابقه اجرای این برنامه از سال ۱۳۸۸ گفت: پس از قانع کردن تصمیم‌گیران و تأمین بودجه، فاز سوم پایش با حمایت وزارتخانه و دولت آغاز شده و امید است با موفقیت اجرایی شود.

خبرنگار: شهرزاد مسعودی