از کشاورزی تا تجارت آنلاین؛ پیامدهای ادامه‌دار اختلال اینترنت

تهران-ایانا- در شرایطی که اقتصاد کشور با مجموعه‌ای از فشارها مواجه است، اختلال و محدودیت در دسترسی به اینترنت بین‌الملل نیز در هفته‌ها و ماه‌های اخیر به یکی از مسائل قابل توجه برای کسب‌وکارها تبدیل شده است؛ موضوعی که به‌ویژه برای فعالان اقتصادی، از جمله در حوزه کشاورزی، پیامدهایی به همراه داشته است.

بر اساس گزارش‌های بین‌المللی از جمله نت‌بلاکس، در پی رخدادهای مربوط به جنگ ۱۲ روزه، بحران‌های اجتماعی ماه‌های گذشته و جنگ رمضان، در مقاطع مختلف محدودیت‌هایی در دسترسی به اینترنت بین‌الملل اعمال شد. این وضعیت به گفته برخی فعالان اقتصادی، در دوره‌هایی موجب ایجاد اختلال در روند فعالیت کسب‌وکارها و کاهش سرعت گردش کار در بخش‌های مختلف تولید و خدمات شده است.

ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، پیش‌تر اعلام کرده بود که در یکی از دوره‌های قطعی اینترنت، خسارت روزانه این اختلال‌ها حدود ۵ همت برآورد شده است. با توجه به تداوم برخی محدودیت‌ها در مقاطع بعدی، احتمال تغییر این برآورد از سوی کارشناسان مطرح می‌شود، هرچند تاکنون رقم رسمی جدیدی اعلام نشده است.

او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره برنامه دولت برای جبران خسارت کسب‌وکارهای آسیب‌دیده در رویدادهای دی‌ماه ۱۴۰۴ گفته بود که موضوع در حال بررسی و پیگیری است، اما رقم دقیق خسارت و نحوه جبران آن هنوز نهایی نشده است. در ادامه این روند، در ماه‌های بعد نیز گزارش‌هایی از تداوم یا تکرار محدودیت‌های دسترسی به اینترنت منتشر شده است.

در میان بخش‌های مختلف اقتصادی، کسب‌وکارهای آنلاین به‌ویژه در حوزه غذا و کشاورزی از جمله گروه‌هایی بوده‌اند که بیشترین اثرپذیری را تجربه کرده‌اند؛ چراکه ماهیت محصولات این بخش‌ها مصرفی و زمان‌مند است و هرگونه اختلال در فروش یا توزیع می‌تواند به کاهش بهره‌وری و افزایش زیان منجر شود.

برای بسیاری از فعالان این حوزه، اینترنت بین‌الملل و پلتفرم‌ها نقش مهمی در معرفی محصولات و ارتباط مستقیم با مشتریان داشته‌اند. محدود شدن این دسترسی، در عمل بخشی از این مسیر ارتباطی و فروش را با چالش‌هایی مواجه کرده است.

در این میان، نمونه‌هایی از تولیدکنندگان خرد نیز قابل اشاره است؛ از جمله یک کشاورز از مناطق شمالی کشور که پیش‌تر از طریق شبکه‌های اجتماعی محصولات خود را بدون واسطه به مشتریان عرضه و بازخورد مناسبی نیز دریافت می‌کرد. در شرایط فعلی، این نوع ارتباط مستقیم با بازار با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده است.

در روزهای اخیر و هم‌زمان با برخی تحولات مربوط به آتش‌بس کوتاه‌مدت، گزارش‌هایی از باز شدن تدریجی دسترسی اینترنت برای برخی کسب‌وکارها و شرکت‌ها منتشر شد که البته سخنگوی دولت آن را رد کرد. با این حال، برخی کارشناسان تأکید می‌کنند که اقتصاد کشور بر پایه زنجیره‌ای به‌هم‌پیوسته از فعالیت‌ها و افراد شکل گرفته و دسترسی‌های محدود و گزینشی، نمی‌تواند به‌طور کامل پاسخگوی نیازهای این شبکه باشد.

در مجموع، به گفته برخی تحلیلگران، محدودیت‌های ایجادشده در دسترسی به اینترنت بین‌الملل، در کنار ملاحظات اعلام‌شده، پیامدهای اقتصادی قابل توجهی نیز برای بخش‌هایی از اقتصاد به همراه داشته و ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت این دسترسی‌ها را به موضوعی قابل بحث در فضای کارشناسی تبدیل کرده است.