تولید سالانه ۵ میلیون تن محصول کشاورزی در آذربایجان شرقی

به گزارش ایانا، اکبر فتحی در برنامه «میز اقتصاد» شبکه خبر با موضوع «جهاد کشاورزان؛ از مزرعه تا سفره مردم» که در چارچوب پویش «ایران جان» برگزار شد، اظهار کرد: کشاورزان و فعالان بخش کشاورزی در سراسر کشور با تلاش مستمر، نقش اساسی در تأمین امنیت غذایی ایفا می‌کنند و وزارت جهاد کشاورزی نیز وظیفه دارد زیرساخت‌ها و بسترهای لازم برای استمرار و پایداری تولید را فراهم کند.

وی با اشاره به جایگاه آذربایجان شرقی در بخش کشاورزی کشور افزود: این استان حدود چهار درصد جمعیت کشور را در خود جای داده و در بخش کشاورزی نیز متناسب با ظرفیت جمعیتی خود، سهم قابل توجهی در تولید و اقتصاد ملی دارد.

فتحی ادامه داد: سالانه حدود پنج میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در آذربایجان شرقی تولید می‌شود که با توجه به تولید حدود ۱۳۶ میلیون تن محصول کشاورزی در کشور، سهم استان نزدیک به چهار درصد است؛ البته در برخی زیربخش‌ها، سهم آذربایجان شرقی از سهم جمعیتی آن نیز فراتر می‌رود که حوزه دام، تولید شیر، محصولات پروتئینی و صنایع لبنی از جمله این بخش‌هاست.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به سهم قابل توجه بخش دام در تولیدات کشاورزی آذربایجان شرقی گفت: از مجموع حدود پنج میلیون تن محصولات کشاورزی تولیدشده در استان، حدود یک میلیون تن به محصولات دامی اختصاص دارد و بخش عمده دیگر تولیدات نیز در زیربخش زراعت و پس از آن باغبانی قرار می‌گیرد.

وی، آذربایجان شرقی را از استان‌های شاخص کشور در زمینه صنایع تبدیلی و تکمیلی دانست و اظهار کرد: سرمایه‌گذاری‌های مناسبی در این حوزه انجام شده و حتی در محصولاتی که تولید آنها ارتباط مستقیمی با اقلیم استان ندارد، مانند خرما، ظرفیت‌های قابل توجهی در زمینه فرآوری، بسته‌بندی و صنایع تبدیلی ایجاد شده است.

فتحی با اشاره به محدودیت منابع آب در استان افزود: آذربایجان شرقی نیز همانند بسیاری از مناطق کشور با چالش کم‌آبی مواجه است و حوضه آبریز دریاچه ارومیه یکی از مهم‌ترین حوزه‌های آبی استان به شمار می‌رود که با محدودیت‌های جدی منابع آب روبه‌روست.

وی ادامه داد: در همین راستا، اقدامات مناسبی برای اصلاح الگوی کشت در استان انجام شده و حرکت به سمت تولید محصولات کم‌آب‌بر از جمله زعفران و پسته در دستور کار قرار گرفته است.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی تأکید کرد: در اصلاح الگوی کشت، کشاورزان نقش اصلی را بر عهده دارند و دستگاه‌های اجرایی نیز باید با حمایت، هدایت و تسهیل‌گری، زمینه اجرای موفق این برنامه‌ها را فراهم کنند.

فتحی با اشاره به نقش بخش کشاورزی در اشتغال استان اظهار کرد: سهم بخش کشاورزی از اشتغال کشور حدود ۱۴ درصد است، در حالی که این سهم در آذربایجان شرقی به حدود ۱۷ درصد می‌رسد.

وی یکی از عوامل این موضوع را کوچک بودن قطعات کشاورزی و سنتی بودن بخشی از فعالیت‌های این بخش عنوان کرد و گفت: با افزایش مکانیزاسیون و بهره‌وری، اشتغال مستقیم در مزرعه کاهش می‌یابد، اما این کاهش می‌تواند از طریق توسعه کسب‌وکارهای مرتبط، صنایع تبدیلی، فرآوری و فعالیت‌های تکمیلی جبران شود.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی درباره وضعیت مکانیزاسیون آذربایجان شرقی گفت: ضریب مکانیزاسیون استان حدود ۳.۶ اسب بخار در هکتار است که در مقایسه با متوسط کشور و اهداف پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم، وضعیت مناسبی دارد؛ چرا که رقم هدف در این برنامه حدود ۲.۵ اسب بخار در هکتار تعیین شده است.

وی وجود کارخانه تراکتورسازی ایران در تبریز را یکی از ظرفیت‌های مهم استان در حوزه مکانیزاسیون دانست و افزود: از نظر تعداد تراکتور و ماشین‌آلات کشاورزی، ظرفیت قابل توجهی در آذربایجان شرقی وجود دارد.

فتحی با اشاره به محدودیت ناشی از پراکندگی و کوچک بودن اراضی کشاورزی خاطرنشان کرد: برای رفع این چالش، موضوعاتی همچون کشاورزی قراردادی، یکپارچه‌سازی اراضی و یکجاکِشتی در حال پیگیری است.

وی با اشاره به توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در آذربایجان شرقی گفت: حدود ۷۸ هزار هکتار از اراضی آبی استان تحت پوشش سامانه‌های نوین آبیاری قرار گرفته و این طرح‌ها هم در پایاب سدها و هم در اراضی دارای بهره‌برداری انفرادی در حال اجراست.

فتحی با اشاره به محدودیت منابع مالی برای توسعه مکانیزاسیون اظهار کرد: سیاست‌های بانک مرکزی در زمینه تسهیلات کشاورزی باید متناسب با نیازهای این بخش باشد و وزارت جهاد کشاورزی به دنبال ایجاد خط اعتباری ویژه برای مکانیزاسیون است.

وی افزود: در جلسات برگزارشده با بانک کشاورزی و مجموعه تراکتورسازی، بخشی از نیازهای بخش کشاورزی تأمین شده است، اما منابع موجود پاسخگوی تمامی نیازها نیست.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: افزایش سرمایه بانک کشاورزی نیز در مقطعی در مصوبات دولت پیش‌بینی شده بود، اما با توجه به شرایط پیش‌آمده و تخصیص منابع به سایر موضوعات، این افزایش سرمایه در حوزه موردنظر محقق نشد و موضوع تأمین منابع برای مکانیزاسیون همچنان در حال پیگیری است.

فتحی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت حفظ ذخایر ژنتیکی کشور گفت: حفظ ذخایر ژنتیکی از وظایف مهم وزارت جهاد کشاورزی است و برای هر استان نیز بخشی از اعتبارات ملی و استانی به این موضوع اختصاص می‌یابد.

وی درباره نژاد گاو سرابی اظهار کرد: در شهرستان سراب مرکز نگهداری و پرورش این نژاد وجود دارد و هدف اصلی، جلوگیری از از بین رفتن این ذخیره ژنتیکی است.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی افزود: در کنار حفظ ذخایر ژنتیکی، اصلاح نژاد نیز در سراسر کشور ضرورت دارد تا نیازهای جمعیت به محصولات پروتئینی تأمین شود و این موضوع در حوزه‌های زراعت، باغبانی، دام و طیور دنبال می‌شود؛ با این حال، اولویت نخست، حفظ ذخایر ژنتیکی بومی کشور است.

فتحی درباره تأمین نهاده‌های مورد نیاز کشت پاییزه نیز گفت: اقدامات لازم برای تأمین بذر، سم و کود انجام شده و یکی از تغییرات مهم امسال، انتقال پرداخت یارانه برخی نهاده‌ها به انتهای زنجیره و پرداخت مستقیم آن به کشاورزان است.

وی افزود: آذربایجان شرقی از استان‌های پیشرو در اجرای این طرح بوده و یارانه کودهای فسفاته و پتاسه خریداری‌شده به حساب کشاورزان واریز شده است.

فتحی میزان یارانه پیش‌بینی‌شده برای کود فسفاته را حدود ۱۴.۵ همت اعلام کرد و گفت: با توجه به اینکه کشت پاییزه هنوز به‌طور کامل آغاز نشده است، تاکنون حدود یک همت از این اعتبار کارسازی شده و مابقی نیز همزمان با آغاز کشت پاییزه و خرید کود پرداخت خواهد شد.

وی درباره کودهای ازته نیز اظهار کرد: حدود ۵۰ درصد نیاز کشور تأمین شده و برای سال جاری حدود ۲۵ همت یارانه کود ازته پیش‌بینی شده است که به حساب کشاورزان پرداخت خواهد شد.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی تأکید کرد: کشاورزان نباید دغدغه‌ای از بابت تأمین نهاده‌های تولید داشته باشند و وزارت جهاد کشاورزی مسئولیت تأمین و تدارک نهاده‌های مورد نیاز تولید را بر عهده دارد.

فتحی درباره تأمین سوخت بخش کشاورزی نیز گفت: با توجه به مصوبات شورای عالی انرژی درباره حامل‌های انرژی، تأمین سوخت مورد نیاز بخش کشاورزی با هدف حفظ تولید و امنیت غذایی دنبال می‌شود و در این زمینه نگرانی خاصی وجود ندارد.

وی افزود: ماشین‌آلات و تراکتورهای مورد نیاز برای کشت پاییزه نیز در حال آماده‌سازی است.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی درباره آخرین وضعیت پرداخت مطالبات گندمکاران اظهار کرد: تاکنون حدود ۶۶ درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شده و در روزهای آینده نیز مبالغ قابل توجه دیگری پرداخت خواهد شد.

وی افزود: حدود ۱۰۰ همت منابع برای این موضوع کارسازی شده که ۵۰ همت آن در هفته گذشته پرداخت شده است و روند پرداخت مطالبات ادامه خواهد داشت.

فتحی با اشاره به شرایط اقلیمی استان‌های سردسیر گفت: در استان‌هایی مانند آذربایجان شرقی که به دلیل شرایط اقلیمی، برداشت محصول دیرتر انجام می‌شود، پرداخت مطالبات نیز طبیعتاً با تأخیر بیشتری همراه است.

وی با اشاره به پایین بودن نفوذ دانش در میان بخشی از بهره‌برداران اظهار کرد: بخش ترویج وزارت جهاد کشاورزی در این زمینه وظیفه مهمی بر عهده دارد و برای ارتقای دانش فنی، مهارت و بهره‌وری بهره‌برداران، برنامه‌های آموزشی و ترویجی دنبال می‌شود.

فتحی همچنین با اشاره به موضوع تأمین انرژی گفت: با توجه به نقش راهبردی بخش کشاورزی در امنیت غذایی، مجموعه دولت و رئیس‌جمهور بر استمرار فعالیت بخش کشاورزی تأکید دارند و تلاش شده است میزان قطعی برق در این بخش به حداقل برسد.

معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در پایان درباره افزایش قیمت محصولات کشاورزی اظهار کرد: آزادسازی نرخ ارز برای برخی نهاده‌های تولید، طبیعتاً بر سایر مؤلفه‌های هزینه‌ای از جمله هزینه انرژی و قیمت تمام‌شده محصولات اثر می‌گذارد.

وی تأکید کرد: افزایش هزینه‌های تولید و قیمت تمام‌شده محصولات کشاورزی باید از موضوع گران‌فروشی تفکیک شود و افزایش قیمت تمام‌شده لزوماً به معنای گران‌فروشی نیست.

فتحی در پایان خاطرنشان کرد: استمرار تولید، تأمین نهاده‌ها، حمایت از کشاورزان و حفظ امنیت غذایی از اولویت‌های اصلی وزارت جهاد کشاورزی است و این اهداف با همکاری دستگاه‌های مختلف و مشارکت فعال کشاورزان دنبال می‌شود.