حل چالش‌های کشاورزی نیازمند هم‌افزایی احزاب، تشکل‌ها و دستگاه‌های اجرایی است

به گزارش ایانا، شهرام شفیعی در نشست هم‌اندیشی با اعضای خانه احزاب آذربایجان‌شرقی در ادامه گفت‌وگوهای مسئله‌محور، اظهار کرد: کارگروه مشترک میان خانه احزاب استان و سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی حتماً تشکیل خواهد شد تا مسائل بخش کشاورزی با حضور دیدگاه‌های مختلف شناسایی، بررسی و برای آنها راهکارهای اجرایی ارائه شود.

وی با بیان اینکه اصلی‌ترین وظیفه جهاد کشاورزی تأمین امنیت غذایی است، افزود: امنیت غذایی به معنای تأمین غذای کافی و سالم در کنار حفظ تاب‌آوری اکولوژیک و منابع تولید است و این موضوع با توجه به محدودیت منابع در بخش کشاورزی، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و افزایش بهره‌وری است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی ادامه داد: منابع آبی در سراسر کشور با محدودیت مواجه است و این محدودیت در استان نیز جدی است؛ به‌گونه‌ای که ۱۳ شهرستان آذربایجان‌شرقی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه قرار دارند و در برخی دشت‌های استان نیز با پدیده فرونشست زمین مواجه هستیم که نشان می‌دهد وضعیت منابع آب های زیرزمینی نیز در این حوضه آبریز مناسب نیست.

شفیعی با اشاره به چالش‌های حوزه خاک گفت: تغییر کاربری اراضی، به‌ویژه در اطراف شهرهای بزرگ، منابع خاک را با مشکلات جدی مواجه کرده است و در کنار آن، مسائل آبخیزداری، مدیریت سیلاب و محدودیت اعتبارات منابع طبیعی برای کنترل سیلاب نیز از دیگر چالش‌های استان به شمار می‌رود.

وی اضافه کرد: در حوزه تولید نیز با محدودیت انرژی مواجه بوده‌ایم که این محدودیت‌ها در مقاطع مختلف مضاعف شده است؛ بنابراین بخش کشاورزی باید در آخرین اولویت قطع برق و گاز قرار گیرد، چراکه قطع انرژی در این بخش می‌تواند به نابودی تولید منجر شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به قطعی برق چاه‌های کشاورزی گفت: چاه‌های آب در طول شبانه‌روز حدود هشت ساعت با قطعی برق مواجه هستند و این موضوع مشکلات زیادی برای تولیدکنندگان ایجاد می‌کند؛ مسائلی که در اختیار جهاد کشاورزی و کشاورزان نیست.

شفیعی با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این برنامه، باید سالانه سه میلیارد مترمکعب از مصرف آب در حوزه کشاورزی کاهش یابد که در یک دوره پنج‌ساله به ۱۵ میلیارد مترمکعب می‌رسد.

وی افزود: ۷۸ درصد اراضی کشاورزی آذربایجان‌شرقی دیم و ۲۲ درصد آبی است و در عین حال باید برای خودکفایی ۹۰ درصدی در تولید کالاهای اساسی حرکت کنیم؛ آن هم در شرایطی که میزان مصرف آب نیز باید کاهش پیدا کند.

شفیعی مبنای تحقق این اهداف را افزایش بهره‌وری دانست و گفت: حدود ۱۳۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان ظرفیت اجرای روش‌های نوین آبیاری دارد که تاکنون حدود ۷۴ هزار هکتار آن اجرا شده و اجرای این طرح‌ها در سایر اراضی نیز ادامه خواهد یافت.

وی با اشاره به افزایش هزینه‌های اجرای سامانه‌های نوین آبیاری اظهار کرد: دولت برای اجرای این طرح‌ها کمک می‌کند، اما این کمک کافی نیست و خود کشاورزان نیز باید مشارکت کنند؛ چراکه انجام تمام امور بخش کشاورزی با اعتبارات دولتی امکان‌پذیر نیست.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به افزایش قیمت نهاده‌های تولید گفت: منابع تولید در بخش کشاورزی به سایر بخش‌ها وابسته است و قیمت ارز نیز در حوزه وظایف و اختیارات جهاد کشاورزی نیست.

شفیعی درباره سیاست ارز ترجیحی نیز اظهار کرد: انتقال ارز ترجیحی از اول زنجیره به انتهای آن طرح بسیار خوبی بود که هم تولیدکننده و هم مصرف‌کننده از آن رضایت داشتند و رانت نیز از بین رفت.

وی ادامه داد: در حوزه واردات اقلام اساسی، انحصارها شکسته شد و این اقدام، با وجود فشارهایی که در پی داشت، گامی مؤثر در جهت ایجاد رقابت و مدیریت بهتر بازار بود.

شفیعی تسهیلات بانکی را از ضروریات امروز بخش کشاورزی، به‌ویژه واحدهای تولیدی دانست و گفت: میزان نهاده‌های تولیدی با تغییر قیمت ارز با افزایش شدید قیمت مواجه شده و چرا که حدود ۹۵ درصد نهاده‌های دامی وارداتی است.

وی افزود: بانک کشاورزی در راستای تامین سرمایه در گردش تولیدکنندگان بخش کشاورزی حدود ۲.۵ همت خط اعتباری در استان ایجاد کرد تا استمرار تولید در واحدهای بخش کشاورزی حفظ شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به عملکرد بخش کشاورزی در شرایط بحرانی گفت: در استان پنج میلیون و ۵۰۰ هزار قطعه جوجه‌ریزی انجام شده و این میزان حتی در دوران جنگ نیز از پنج میلیون قطعه کمتر نشد.

شفیعی ادامه داد: تولیدکنندگان شبانه‌روز پای کار بودند و اجازه ندادند تولید مختل شود.

وی با اشاره به فشارهای ناشی از جنگ ۱۲ روزه، جنگ ۴۰ روزه و اجرای سیاست‌های اقتصادی افزود: این شرایط فشار زیادی به بخش کشاورزی وارد کرد، اما تلاش کردیم مشکلی در فراوانی محصولات ایجاد نشود.

شفیعی تأکید کرد: در حال حاضر در بخش تولید کشاورزی مشکل جدی وجود ندارد و کل نهاده‌های دامی کشور تأمین شده و ذخایر لازم نیز در انبارها وجود دارد.

وی خاطرنشان کرد: مدیریت استان در کنار بخش کشاورزی قرار داشت و با استفاده از مسیرهای جایگزین، منابع مورد نیاز بخش کشاورزی تأمین شد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به راهبردهای کلان وزارت جهاد کشاورزی گفت: برای تحقق سهم هشت درصدی سرمایه‌گذاری، راهبردهای کلانی در سطح وزارتخانه وجود دارد و در زمینه توسعه فعالیت‌های دانش‌بنیان نیز اقدامات خوبی انجام شده است.

شفیعی افزود: بیش از ۸۰۰ مزرعه الگویی در سطح استان فعال است و طی سه سال اخیر نیز بیش از ۲۳ رقم اصلاح ‌شده در حوزه‌های مختلف، از جمله ارقام مقاوم در برابر آفات و عوامل خسارت‌زا توسط مرکز تحقیقات دیم کشور که در شهرستان مراغه واقع شده و یک ظرفیت قابل توجه برای استان و کشور است، معرفی شده است.

وی تولید مردم‌بنیان را یکی از محورهای فعالیت سازمان عنوان کرد و گفت: تلاش کرده‌ایم از تجربیات باغداران و کشاورزان نمونه استان برای افزایش تولید استفاده کنیم.

شفیعی افزود: تولید محصولات صادرات‌محور نیز به‌عنوان یکی از مبانی فعالیت بخش کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است.

وی با اشاره به ظرفیت‌های بخش کشاورزی آذربایجان‌شرقی گفت: ظرفیت تولید محصولات کشاورزی استان ۵.۱ میلیون تن و ظرفیت صنایع تبدیلی استان ۶.۵ میلیون تن است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی ادامه داد: استان در فرآوری کشمش رتبه نخست کشور را دارد و با وجود اینکه حتی یک نخل خرما در آذربایجان‌شرقی وجود ندارد، در فرآوری و بسته بندی خرما رتبه یک کشور را به خود اختصاص داده است؛ موضوعی که نشان‌دهنده ظرفیت بالای صنایع تبدیلی استان است.

شفیعی با اشاره به توسعه زنجیره‌های تولید در استان گفت: بیش از ۱۰۰ روستابازار برای عرضه مستقیم محصولات کشاورزی در سطح استان ایجاد شده تا بتوانیم با حذف واسطه قیمت محصولات را کاهش دهیم. همچنین نزدیک به ۷۰ درصد گوشت تولیدی طیور مربوط به زنجیره‌های تولید است.

وی افزود: توسعه کشاورزی قراردادی را به صورت جدی دنبال می کنیم. در همین راستا با استفاده از ظرفیت زنجیره های ارزش، سیب‌های صنعتی را وارد چرخه تولید کرده ایم تا هم در زمینه صنایع تبدیلی استفاده شود و هم علاوه بر کاهش ضایعات کشاورزی، بهبود معیشت باغداران را به دنبال داشته باشد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی تأکید کرد: توسعه باید پایدار باشد و توجه به محیط زیست در مسیر توسعه بخش کشاورزی الزامی است.

شفیعی اصلاح الگوی کشت را از سیاست‌های مهم وزارت جهاد کشاورزی دانست و گفت: از سال ۱۴۰۰ اصلاح الگوی کشت در دستور کار قرار گرفته و برای همه شهرستان‌های استان الگوی کشت تعریف شده است.

وی افزود: کاهش سطح زیرکشت پیاز در بناب از سه هزار هکتار به ۱۵۰ هکتار، نمونه‌ای از اجرای اصلاح الگوی کشت است.

شفیعی ادامه داد: در آذربایجان‌شرقی حدود 3 هزار و 500 هکتار باغ پسته وجود دارد و در حدود ۴۰۰ هکتار نیز زعفران کشت می‌شود که در هر هکتار حدود ۶ کیلوگرم محصول تولید می‌شود و توسعه این کشت نیز در دستور کار قرار دارد.

وی با بیان اینکه پسته و زعفران نیاز آبی بسیار کمی دارند، گفت: پسته حتی محصولی شورپسند است و توسعه این محصولات در راستای اصلاح الگوی کشت و کاهش مصرف آب انجام می‌شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به ظرفیت کشت گلخانه‌ای گفت: در حوزه محصولات گلخانه‌ای، تولید حدود ۴۰ برابر بیشتر از کشت در فضای باز است و هدف‌گذاری استان، افزایش سطح گلخانه‌ها از حدود ۴۰۰ هکتار فعلی به 4 هزار هکتار است.

شفیعی افزود: سیاست وزارت جهاد کشاورزی انتقال کشت سبزی و صیفی به محیط‌های کنترل‌شده است تا ضمن افزایش بهره‌وری، مصرف آب نیز کاهش یابد.

وی با اشاره به فرآیند صدور مجوزها گفت: تمام استعلامات مربوط به اراضی از طریق پنجره واحد زمین انجام می‌شود و دبیرخانه آن نیز در اداره‌کل منابع طبیعی استان قرار دارد.

شفیعی با بیان اینکه سرمایه‌گذاری‌ها باید به سمت شهرک‌های کشاورزی و صنعتی هدایت شود تا نیاز به تعدد استعلامات کاهش پیدا کند و افزود: پروانه در این شهرک‌ها می‌تواند در مدت ۲۴ ساعت صادر شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به فعالیت صندوق‌های خرد زنان گفت: بیش از ۳۰ صندوق خرد زنان در استان فعال است که از مشاغل خانگی حمایت می‌کنند.

شفیعی با اشاره به سامانه پهنه‌بندی بخش کشاورزی گفت: اطلاعات تمام بهره‌برداران بخش کشاورزی در سامانه پهنه‌بندی به‌صورت کامل ثبت شده است و حدود۵۰۰ مروج بخش کشاورزی اطلاعات این سامانه را به‌صورت سالانه به‌روزرسانی می‌کنند.

وی افزود: میزان مصرف کود نیز براساس دستورالعمل‌های مراکز علمی، از جمله مرکز تحقیقات کشاورزی دیم کشور، تعیین می‌شود و میزان کود مورد نیاز بر اساس سطح زیرکشت و دستورالعمل‌های علمی به‌ صورت سیستمی مشخص شده و فرآیند توزیع کاملاً شفاف و عادلانه است.

شفیعی همچنین بر ضرورت مبارزه به‌موقع تولیدکنندگان با آفات تأکید کرد و گفت: تأخیر در مبارزه با آفات می‌تواند خسارت‌های بیشتری به تولید وارد کند.

رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به کشت فراسرزمینی گفت: کشت فراسرزمینی در سطح ملی دنبال شده است و اگر از نظر سیاسی این امکان فراهم شود، افراد و مجموعه‌هایی در استان وجود دارند که می‌توانند در این حوزه فعالیت کنند.

وی افزود: تلاش می‌کنیم سرمایه‌گذاران سایر بخش‌ها را نیز برای سرمایه‌گذاری در حوزه کشاورزی جذب کنیم.

شفیعی با اشاره به ارتباط حوزه پیشاتولید بخش کشاورزی با دستگاه‌ها و نهادهای مختلف، گفت: حل مسائل این حوزه نیازمند تقویت هماهنگی، هم‌افزایی و تعامل میان دستگاه‌های مرتبط است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سهمیه سوخت بخش کشاورزی اظهار کرد: سال گذشته ۱۷۵ میلیون لیتر گازوئیل به بخش کشاورزی آذربایجان‌شرقی اختصاص یافته بود که در سالجاری این میزان کاهش یافته و میزان سهمیه بر اساس سطح زیرکشت، تعداد تراکتورها و کمباین‌ها تعیین می‌شود.

شفیعی افزود: امسال سهمیه استان در ابتدا با ۵۰ میلیون لیتر کاهش مواجه شد، اما با پیگیری، نامه‌نگاری و رایزنی‌های انجام‌شده، این میزان به حدود۱۴۰ میلیون لیتر رسید.

وی تأکید کرد: تعیین و تخصیص سهمیه سوخت در حوزه صلاحیت شرکت پخش فرآورده‌های نفتی است و خارج از وظایف و اختیارات سازمان جهاد کشاورزی قرار دارد.

شفیعی با بیان اینکه یکی از آرزوهای فعالان اقتصادی خروج از اقتصاد دستوری و حرکت به سمت سازوکار عرضه و تقاضاست، گفت: هدف این است که قیمت‌ها در چارچوب واقعی اقتصاد و بر اساس عرضه و تقاضا تعیین شود.

وی همچنین با اشاره به مشکلات حوزه بیمه محصولات کشاورزی اظهار کرد: در این حوزه همچنان مشکلاتی وجود دارد که نیازمند بررسی و اصلاح است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی تجمیع و یکپارچه‌سازی اراضی را یکی از اولویت‌های مهم این سازمان دانست و گفت: یکپارچه‌سازی اراضی می‌تواند به افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های تولید و استفاده بهتر از منابع کمک کند.

وی افزود: تاکنون برای بیش از ۶۰۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان سند صادر شده و این روند ادامه دارد.

شفیعی با تأکید بر ضرورت توجه به آمایش سرزمین گفت: آمایش سرزمین باید مبنای تصمیم‌گیری در حوزه کشاورزی قرار گیرد و تلاش می‌کنیم الگوی کشت را با آمایش سرزمین منطبق کنیم.

وی همچنین توسعه گیاهان دارویی را از دیگر برنامه‌های بخش کشاورزی استان عنوان کرد و گفت: سطح زیر کشت  گیاهان دارویی در آذربایجان شرقی 7 هزار و 500 هکتار است و ظرفیت فرآوری این محصولات نیز در استان وجود دارد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی در پایان تأکید کرد: در کنار استفاده از روش‌های جدید آموزشی و فناوری‌های نوین، باید ترویج چهره‌به‌چهره را نیز تقویت کنیم و از ظرفیت تشکل‌ها و جریان‌های مختلف استان برای حل مسائل بخش کشاورزی بهره بگیریم؛ تشکیل کارگروه مشترک خانه احزاب و سازمان جهاد کشاورزی نیز در همین چارچوب دنبال خواهد شد.