تلفیق انار، طبیعت و گردشگری؛ مزیت راهبردی خداآفرین در اقتصاد روستایی

مسعود جعفرنژاد در آیین ششمین جشنواره انار این شهرستان که در روستای گردشگری مردانقم برگزار شد، با اشاره به جایگاه ممتاز این منطقه در تولید محصولات باغی گفت: وجود باغات انار در کنار چشم‌اندازهای طبیعی و بکر حاشیه رودخانه ارس، هویت ویژه‌ای به کشاورزی این منطقه بخشیده و آن را به یکی از زیباترین جلوه‌های تلفیق تولید، طبیعت و گردشگری در شمال‌غرب کشور تبدیل کرده است.

وی با بیان اینکه انار از محصولات شاخص مناطق نیمه‌گرمسیری محسوب می‌شود، اظهار داشت: اقلیم متنوع و خاک حاصلخیز نوار شمالی استان از شمال‌شرق تا شمال‌غرب، شرایط مساعدی برای کشت و توسعه این محصول اقتصادی فراهم کرده است.

جعفرنژاد خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۸۲۷ هکتار از اراضی باغی استان آذربایجان شرقی زیر کشت انار قرار دارد که از این میزان، ۷۳۲ هکتار بارور و ۹۵ هکتار غیر بارور است. بیشترین تمرکز باغات در شهرستان‌های جلفا، خداآفرین، میانه و هوراند دیده می‌شود.

به گفته وی، خداآفرین با حدود ۲۰۰ هکتار سطح زیر کشت پس از جلفا در رتبه دوم تولید انار استان قرار دارد و سالانه بیش از ۲ هزار تُن انار مرغوب از باغات این شهرستان برداشت می‌شود.

جعفرنژاد افزود: در مجموع سالانه حدود ۹ هزار تُن انار از باغات استان برداشت می‌شود که بخش عمده آن در شهرستان‌های جلفا و خداآفرین تولید می‌گردد. این محصول علاوه بر مصرف تازه‌خوری، در صنایع تبدیلی از جمله رب، کنسانتره و آب‌انار طبیعی نیز کاربرد گسترده‌ای دارد.

وی میانگین عملکرد باغات انار استان را ۸ تا ۱۰ تُن در هکتار و در باغات الگویی تا ۳۵ تُن در هکتار اعلام کرد و افزود: ارقام بومی متنوعی همچون گلوشاه، ساوه، ملس، خونین، ترش و آق‌شاور در استان وجود دارد که در طعم و رنگ از کیفیت بالایی برخوردارند.

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی ادامه داد: شرایط اقلیمی و دمایی بر کیفیت انار تأثیر مستقیم دارد؛ گرمای بیش از حد موجب سوختگی پوست و سرمای زیاد سبب ترکیدگی میوه می‌شود، ازاین‌رو زمان و نحوه برداشت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با اشاره به نکات فنی برداشت افزود: انار باید در زمان رسیدگی کامل و پیش از سرمای پاییزه برداشت شود. چیدن میوه در هوای مرطوب یا بارانی باعث کاهش ماندگاری و افزایش احتمال ترکیدگی و فساد می‌شود. استفاده از قیچی باغبانی و جداسازی اصولی میوه‌ها از شاخه بدون آسیب به شاخه‌های بارده سال بعد ضروری است.

جعفرنژاد همچنین تأکید کرد: پس از برداشت، دم میوه‌ها باید کوتاه شده و در جعبه‌های مخصوص حمل و نگهداری قرار گیرند تا کیفیت ظاهری و عمر انباری میوه حفظ شود.

وی در پایان با اشاره به اهمیت اقتصادی و گردشگری این محصول گفت: جشنواره‌هایی مانند جشنواره انار مردانقم فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی، برندسازی محلی و رونق صادرات محصولات باغی فراهم می‌کند. انار خداآفرین می‌تواند به نماد اقتصاد روستایی پایدار و اشتغال‌زا در شمال استان تبدیل شود.