لزوم مصرف بهینه کود برای توسعه کشت زعفران در آذربایجان شرقی
نماینده دفتر محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از لزوم مصرف بهینه کود برای توسعه کشت زعفران در استان خبر داد.
به گزارش خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، احمد بایبوردی با اشاره به اینکه سالانه نزدیک به 250 تن زعفران در جهان تولید میشود که از این مقدار بیش از 200 تن متعلق به ایران است، گفت: ایران با تولید بیش از 90 درصد زعفران جهان مقام اول از نظر کمیت و کیفیت زعفران را در جهان دارا است.
وی با بیان اینکه طبق آمار جهاد کشاورزی در میان استانهای کشور استان خراسان با بیشترین میزان تولید این محصول مقام اول را به خود اختصاص داده است، افزود: بیشترین اراضی زیر کشت این محصول در بخشهای مرکزی و جنوب این استان است. در آذربایجان شرقی در سطحی بیش از 130 هکتار عمدتاً در شهرستان مرند کشت میشود.
نماینده دفتر محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به این موضوع که در کشاورزی سنتی بهطور معمول به میزان 20 تا 80 تن در هکتار کود حیوانی قبل از کاشت بنه به کار برده میشود، خاطرنشان کرد: در این سیستم قبل از کاشت، هیچگونه کود شیمیایی به خاک اضافه نمیشود، اما در سالهای اخیر تلاش شده که سالانه مقداری کود بهصورت 20 کیلوگرم در هکتار فسفر، 30 کیلوگرم در هکتار پتاسیم و نیتروژن با دوبار تقسیط یکبار در پاییز قبل از برداشت گل و یکبار بعد از برداشت گل به میزان 20 کیلوگرم در هکتار به خاک اضافه شود، کود مصرفی شهرستان مرند، کود دامی به میزان 20 تن در هکتار در مرحله آمادهسازی استفاده میشود. آمار دقیقی از میزان مصرف کودهای شیمیایی در دسترس نیست ولی بهصورت منطقهای معمولاً 70 تا 100 کیلوگرم در هکتار کود ازته بعد از برداشت گل به خاک اضافه میکنند.
بایبوردی با بیان اینکه مقدار روی (Zn) در خاکهای آهکی ایران بسیار اندک بوده، حلالیت همین مقدار کم نیز به دلایل آهکی بودن، PH بالا، بیکربناته بودن آب آبیاری، تنش خشکی و شوری، مواد آلی کم، استمرار خشکسالی و تداوم مصرف نامتعادل کودها بسیار ناچیز است، ادامه داد: مقدار روی قابل استفاده با روش DTPA در خاکهای ایران بهطور معمول کمتر از 0.80 میلیگرم در کیلوگرم خاک اندازهگیری شده، در حالی که در شرایط کاملاً مطلوب، مقدار آن باید بیش از یک میلیگرم در کیلوگرم خاک باشد. به همین دلیل گیاهانی که در چنین خاکهایی رشد میکنند، از کمبود روی (Zn) صدمه میبینند. بنابراین مقدار روی قابل استفاده کمتر از حد مطلوب (دو میلیگرم در کیلوگرم) بوده و اگر غنیسازی محصولات کشاورزی نیز مطرح باشد، تحت این شرایط 100 درصد خاکهای زراعی کشور نیاز به سولفات روی خواهند داشت، بنابراین غلظت روی در محصولات کشاورزی کشور بسیار پایین بوده و علائم کمبود روی در اکثر محصولات زراعی و باغی به وضوح در سراسر کشور مشاهده میشود.
وی تصریح کرد: یکی دیگر از عوامل مؤثر در میزان جذب روی در گیاهان دما است که معمولاً روی در دمای 15 تا 40 درجه سانتیگراد بهخوبی جذب میشود و هرچه دما از 15 درجه سانتیگراد کمتر باشد، جذب کمتر شده و در دمای کمتر از پنج درجه سانتیگراد جذب روی خیلی محدود میشود. بنابراین در فصول سرد جذب کاهش مییابد. با توجه به آهکی بودن خاکها و همچنین پاییزه بودن زعفران انتطار میرود به میزان روی بالایی برای افزایش راندمان نیاز داشته باشد.
بایبوردی با اشاره به اینکه پتاسیم از عناصر پرمصرف و ضروری گیاهان عالی و فراوانترین عنصر موجود در پیکره گیاه پس از ازت است، یادآور شد: معمولاً مقدار سه عنصر پتاسیم، فسفر و نیتروژن در خاک نسبت به سایر عناصر ضروری برای حداکثر رشد گیاه ناکافی است. مقدار متوسط پتاسیم پوسته خاک در حدود 2.3 درصد است. منبع عمده پتاسیم برای رشد گیاهان در شرایط طبیعی از هوازدگی کانیهای پتاسیمدار تأمین میشود. پتاسیم خاک به سه قسمت پتاسیم بهعنوان یک عنصر ساختمانی کانیهای خاک، پتاسیم جذب سطحی شده بهصورت قابل تبادل توسط کلوئیدهای خاک مانند کانیهای رسی و مواد آلی، پتاسیم موجود در محلول خاک تقسیم میشود. مهمترین بخش تأمینکننده پتاسیم مورد نیاز گیاه بخش محلول آن است.
وی با اشاره به پتاسیم که بهعنوان عنصر معدنی عمده در تنظیم و نگهداری فشار اسمزی تورژسانس نقش دارد، تأکید کرد: این عامل در نتیجه باعث تنظیم توسعه سلولی، عمل سلولهای روزنه، حرکات برگها میشود. همچنین در فعالسازی تعداد زیادی از آنزیمها، در عمل فتوسنتز، ساختن پروتئینها و تعادل بار الکتریکی غشاهای سلولی نقش دارد. تأثیر پتاسیم بر روی رشد و عملکرد گیاهان را میتوان به پنج دسته تقسیم کرد که شامل مقاوم ساختن گیاه در برابر امراض، ایجاد ساقههای سخت و قوی و کاهش خوابیدگی، ازدیاد وزن دانه، تشکیل و انتقال نشاسته، قند و چربیها و مقاوم کردن بسیاری از گیاهان در برابر سرما است. پتاسیم بهراحتی در سراسر گیاه حرکت میکند و به مقدار زیاد در بخشهای فعال و در حال رشد گیاه وجود دارد.
این مقام مسئول با بیان اینکه طبق دستورالعمل فنی پرورش زعفران وزارت جهاد کشاورزی بهتر است قبل از اقدام به کوددهی، خاک مزرعه مورد آزمایش قرار گیرد تا نیازهای غذایی آن مشخص شود، اظهار داشت: برای کوددهی زمین، در آب اول (آب شیار) استفاده از کودهای ریزمغذی به مقدار 10 کیلوگرم در هکتار توصیه میشود و در آذرماه استفاده از کود ازته و در اواخر دی، بهمن و اسفندماه تعداد حداقل سه مرتبه با استفاده از کودهای ریزمغذی بهصورت محلول پاشی توصیه میشود. تحقیقات اخیر نشان داده است که پس از بهمنماه که پیاز زعفران ریشههای خود را از دست میدهد، مصرف یکبار از کودهای محلول بسیار مهم بوده و توسط برگهای زعفران میتواند جذب شود و به پیازها منتقل شده وآنها را درشت کرده و سال بعد تا30 درصد عملکرد را افزایش دهد. بهترین زمان مصرف کود حیوانی و شیمیایی بعد از جمعآوری گل وقبل از زاج آب است. کشاورزان کود حیوانی را بلافاصله قبل از گلاب پخش میکنند، اما توجه داشته باشند که این عمل به آلودگی گل زعفران به میکروبها کمک میکند و دست کارگران را در حین گلچینی آلوده میکند که به ضرر تجارت زعفران است./
A-910828-02
دیدگاه تان را بنویسید