بازار غذای حلال در جهان و جایگاه ایران

به گزارش ایرنا از مالزی، کشور مالزی از سال 2006 (1385) و در زمان نحست وزیری عبدالله احمد بداوی و با حمایت های دولت، در زمینه صنعت غذای حلال و بازار جهانی آن سرمایه گذاری فراوانی کرده است و تلاش دارد تا با برگزاری اجلاس های سالانه در این خصوص خود را به عنوان بزرگترین کشور تولید کننده غذای حلال در جهان مطرح کند.

صنعت غذای حلال به عنوان یک صنعت منحصر بفرد در جهان به حساب می آید که تمام مراحل تولید کالا در آن بر اساس آموزه ها و ارزش های مذهبی صورت می گیرد.

با گسترش روز افزون پدیده جهانی شدن توجه و علاقه زیادی به بازار مصرف در کشورهای اسلامی جلب شده است. به خصوص آنکه بازار مصرف در کشورهای اسلامی از جمله بازارهایی محسوب می شود که دارای رشد بسیار سریعی طی ده سال گذشته بوده است.

جمعیت یک میلیارد و هشتصد میلیون نفری مسلمانان در جهان که 20 درصد جمعیت جهان را شامل می شود، تقاضای قابل توجهی برای کالاهایی که بر اساس ارزش های اسلامی تولید شده باشند را شکل می دهد و بر این اساس است که کشورهای غیراسلامی نیز با درک درستی از مزایای ورود به تجارت غذای حلال تلاش می کنند که سهمی را در این بازار بزرگ داشته باشند.

براساس این گزارش، براساس تخمین های اقتصادی هم اکنون ارزش بازار کالای حلال در جهان به بیش از 700 میلیارد دلار می رسد که برای کشورهایی که به دنبال حضور در بازارهای پررونق هستند، بسیار تشویق کننده است.

با توجه به این بازار بالقوه گسترده نه تنها کشورهای اسلامی چون مالزی و ترکیه بلکه تعداد قابل توجهی از کشورهای غیر اسلامی نیز برای در اختیار گرفتن سهمی در این بازار تلاش می کنند.

برگزاری همه ساله هفته حلال در مالزی و برپایی نمایشگاه کالاها و صنایع غذایی حلال با حضور نمایندگانی از بیش از40 کشور جهان از جمله این تلاش هاست.

مالزی نمایشگاه های حلال خود را با هدف گسترش جهانی تاثیر حلال و تسهیل مبادلات بین المللی با حضور فعالان این صنعت برگزار می کند و به طور معمول تعدادی از کشورهای غیراسلامی نظیر چین، ژاپن، استرالیا، روسیه و برخی از کشورهای اروپایی نیز در این نمایشگاه های حضوری فعال دارند.

به طور قطع می توان ادعا کرد که ایران اسلامی با توجه به تنوع غذاهای حلال در آن می تواند از دیگر کشورها برای حضور در این بازار سبقت بگیرد و لازمه آن حضور موثر در نمایشگاه هایی است که هدف آنها شناساندن بازار حلال به دیگر کشورهاست.

با وجود حضور هر ساله شرکت های تولیدکننده ایرانی در نمایشگاه محصولات حلال مالزی، این شرکت ها باید با رفع نواقص موجود مانند عرضه محصولات با کیفیت، بسته بندی های مناسب و ارتباط گیری با تجار و بازرگانانی که در این نمایشگاه ها حضور می یابند، بتوانند جایگاه درخور در این بازار کسب کنند.

هر ساله شاهد حضور تعداد محدودی از محصولات غذایی و صنایع حلال ایران در این نمایشگاه هستیم و به نظر می رسد از همه ظرفیت های موجود در محصولات غذایی حلال ایران برای معرفی کالاهای ایرانی در این نمایشگاه ها به طور بهینه استفاده نمی شود. عرضه کالاهای خاص به ویژه خرما و زعفران توانایی این را ندارد که ظرفیت های موجود در محصولات حلال ایران را به درستی به کشورهای شرکت کننده در این نمایشگاه معرفی کند.

گسترش صنعت جهانی غذای حلال توانسته است باعث رشد این صنعت درمیان مسلمانان جهان شود و همچنین در بازار غیرمسلمانان نیز تاثیر به سزایی داشته باشد به گونه ای که امروز بسیاری از کشورهای اروپایی نیز تلاش می کنند سهمی را در این بازار از آن خود کنند.

کشور مالزی به عنوان یکی از کشورهایی که به طور جدی به دنبال ترویج صنعت غذای حلال است، توانسته باعث توسعه اقتصادی این صنعت و همچنین تشویق شرکت ها و صنایع مربوطه به حضور در این عرصه شود.

با توجه به اینکه در اروپا اطلاعات قومی و مذهبی به صورت آمار رسمی وجود ندارد، برآورد جمعیت مذاهب گوناگون کار مشکلی می باشد و داده های جمعیتی معتبری در این زمینه وجود ندارد و داده های غیرکامل و پراکنده ای نیز که از کانال مراکز رسمی آماری این کشورها بیان می شود، معمولا همراه با اغراض است.

بر همین اساس، مجله صنعت حلال و دبیرخانه اجلاس بین المللی صنعت غذای حلال در تحقیق دوساله ای که به منظور برآورد جمعیت مسلمانان در کشورهای اروپایی و همچنین میزان بازار مصرف غذای حلال در میان مردم مسلمان کشورهای اروپایی انجام شده به نتایجی دست یافته است.

بر اساس این تحقیق، انتظار می رود جمعیت مسلمان در اروپا با رشد صعودی خود در پایان سال 2011 به 54 میلیون و 700هزار نفر رسیده باشد که این رقم در سال 2005، 51 میلیون و 200 هزار نفر بوده است.

در اغلب موارد، این افزایش به خاطر مهاجرت مسلمانان برخی از کشورهای آسیایی، ترکیه، کشورهای شمال آفریقا و همچنین سایر کشورهای آفریقایی به اروپا بوده است.

بزرگترین جمعیت مسلمانان با بیش از 22 میلیون نفر مربوط به کشور روسیه و پس از آن نیز کشورهای فرانسه، آلمان، انگلستان و هلند است. در اتحادیه اروپا نیز (اروپای شمالی وغربی) در سال 2005 نزدیک به 20 میلیون نفر بوده است که این رقم در سال 2011 به 25 میلیون و 230 هزار نفر اعلام شده است.

مسلمانان روسیه به عنوان بزرگترین جمعیت مسلمانان اروپا با حضور 70 درصدی خود در میان مسلمانان اروپا از جهات بسیاری با مسلمانان اروپایی ساکن اروپا که از نواحی دیگر وارد این قاره شدند متفاوت است. علیرغم این تفاوت ها بین جمعیت مسلمان نواحی گوناگون که در اروپا ساکن شدند اما همه آنها در دستیابی به صنعت غذای حلال تلاش می کنند و همچنین از نظر اقتصادی نیز در عرصه جهانی رو به پیشرفت هستند.

صنعت غذای حلال شامل محصولاتی است که در مقیاس جهانی تولید می شود و تنها برای مصرف مسلمانان معین نشده است. این صنعت قادر است بازاری فراتر از جمعیت یک میلیارد و 830 میلیونی مسلمانان جهان که یک چهارم جمعیت جهان را تشکیل می دهند، مورد پوشش خود قرار دهد.

از طرفی بر اساس موازین اسلامی صنعت حلال از طریق فرایندی تولید می شود که مصرف آن برای مسلمانان از دیدگاه اسلامی جایز است و به عبارت دیگر در تضاد با ارزش ها و اصول اسلامی نیست.

بر اساس تحقیقی که توسط مراکز مربوطه صورت گرفته است، میزان افزایش تقاضا تنها به غذای حلال محدود نمی شود و آذوقه، لوزام بهداشتی، داروسازی و خوراک حیوانی را نیز در بر می گیرد.

در حالی که میزان آگاهی از این صنعت رو به افزایش است خود کلمه حلال نیز توانسته در صنعت غذایی جهانی به عنوان مارک معتبری شناخته شود که یک از دلایل آن اعتقاد مشترک مسلمانان تمام جهان است که دارای باورهای مشترک بوده و به مبانی یکسانی در این زمینه معتقد هستند که این باعث گسترش بیشتر این صنعت در عرصه جهانی شده است.