استادیار پژوهشی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور بیان کرد:
خشکهکاری، تجربه بومی کشاورزان برای کاهش مصرف آب و افزایش بهرهوری
تهران- ایانا- استادیار پژوهشی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، خشکهکاری را یکی از مهمترین دانشهای بومی مورد استفاده کشاورزان برای مدیریت کمآبی دانست و گفت: «این روش با بهرهگیری از رطوبت ذخیرهشده در خاک، مصرف آب را کاهش داده و بهرهوری آب را افزایش میدهد.»
حسین جعفری در گفتوگو با ایانا، خشکهکاری را که در برخی مناطق کشور برای کشت محصولات بهاره مورد استفاده قرار میگیرد، مبتنی بر استفاده از آب سبزی دانست که در اثر بارش باران و برف زمستانه در خاک ذخیره میشود.
به گفته او خشکهکاری در شرایط محدودیت منابع آبی میتواند به کاهش مصرف آب و هزینههای تولید کمک کند؛ طبق نتایج بررسیهای انجامشده در سال ۱۳۹۶، مصرف آب در این روش در مقایسه با نشاکاری حدود ۴ درصد کمتر بوده و هزینههای تولید نیز به دلیل حذف بسیاری از هزینههای مرتبط با تولید نشا، حدود ۱۷ درصد کاهش مییابد.
استادیار پژوهشی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور سازوکار این روش را چنین توضیح داد: «کشاورزان برای اجرای خشکهکاری ابتدا بستر مزرعه را آماده میکنند. در این روش شخم در عمق کم و معمولاً بین ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر انجام میشود، سپس زمین دیسک زده شده و بذرهایی که حدود ۲۴ ساعت در آب خیسانده شدهاند کشت شده و در پایان مزرعه مالهکشی میشود.»
جعفری ادامه داد: «مبنای این روش استفاده از پدیده حرکت رطوبت در خاک است؛ شخم سطحی موجب برهم خوردن ساختمان خاک در لایههای فوقانی شده و در نتیجه رطوبتی که از لایههای زیرین به سمت سطح حرکت میکند، در خاک حفظ شده و بهراحتی تبخیر نمیشود. در این شرایط، بذر خیسخورده جوانه زده و ریشه آن به سمت رطوبت موجود در خاک حرکت میکند؛ به همین دلیل گیاه تا حدود ۳۵ روز پس از کشت نیازی به آبیاری ندارد.»
او علاوه بر صرفهجویی در مصرف آب، مزیت دیگری را نیز برای خشکهکاری ذکر کرد: «این روش معمولاً حداقل یک مرحله وجین را کاهش میدهد.»
جعفری در تشریح نتایج این روش اظهار کرد: «بررسیها نشان داد خشکهکاری بهرهوری آب را حدود ۱۱ درصد افزایش میدهد و در شرایطی که برای دو محصول متوالی مورد استفاده قرار گیرد، افزایش بهرهوری آب میتواند به حدود ۳۰ درصد برسد.»
او در عین حال به محدودیتهای این روش اشاره کرد و گفت: «برخلاف نشاکاری که در بسیاری از محصولات و مناطق قابل اجراست، دامنه کاربرد خشکهکاری محدودتر بوده و به شرایط اقلیمی، نوع محصول و وضعیت خاک وابسته است.»
استادیار پژوهشی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، استقبال کشاورزان از این روش را نشان دهنده توانایی دانش بومی در ارائه راهکارهایی عملی و کمهزینه برای مقابله با کمبود آب در بسیاری از موارد دانست و معتقد است دانش بومی میتواند در کنار یافتههای علمی مورد توجه قرار گیرد.
دیدگاه تان را بنویسید