رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور:
بیابان هزینه نیست؛ ظرفیتی برای تولید ۴۰ هزار مگاوات برق است
تهران-ایانا- رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور میگوید: «ایران سرزمینی قابل زیست را از نسلهای گذشته تحویل گرفته و وظیفه نسل حاضر آن است که دستکم همین سطح از زیستپذیری را برای آیندگان حفظ کند؛ هدفی که به گفته او تنها از مسیر مدیریت علمی، بهرهگیری از دانش روز و استفاده از تجربیات تاریخی محقق میشود.»
به گزارش ایانا، به گفته مسئولان منابع طبیعی، از دست رفتن قابلیت زیست سرزمین تنها یک مسئله محیطزیستی نیست، بلکه میتواند امنیت زیستی و در نهایت امنیت ملی را تحت تأثیر قرار دهد.
رضا افلاطونی، رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، در نشست تخصصی «بیابان و بیابانزایی؛ از تهدید تا فرصت» که به مناسبت روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی برگزار شد، گفت: «یک کشور بر سه پایه جمعیت، سرزمین و حاکمیت سیاسی استوار است؛ اگر سرزمین قابلیت زیست خود را از دست بدهد، امنیت زیستی و در نهایت امنیت ملی نیز با تهدید مواجه خواهد شد.»
افلاطونی با اشاره به تغییرات محیطزیستی دهههای اخیر گفت: «در گذشته دریاچههایی مانند ارومیه و بختگان دارای آب بودند و پدیده ریزگردها به گستردگی امروز وجود نداشت.»
به گفته او، خشک شدن تالابها، افت منابع آب و گسترش گرد و غبار از جمله چالشهایی هستند که امروز قابلیت زیست سرزمین را تحت تأثیر قرار دادهاند.
او تأکید کرد که قرار گرفتن ایران در کمربند خشک و نیمهخشک جهان یک واقعیت جغرافیایی است، اما این موضوع نباید بهانهای برای ضعف در مدیریت سرزمین باشد.
رئیس سازمان منابع طبیعی معتقد است بخشی از راهحل مشکلات کنونی در تلفیق دانش نوین با تجربههای تاریخی نهفته است.
او گفت: «نباید تنها به سنت یا صرفاً به علم جدید تکیه کرد.»
افلاطونی با اشاره به الگوهای سنتی کشاورزی در مناطق خشک کشور افزود: «محصولاتی مانند بادام، انگور و گل محمدی که طی دههها و قرنها در مناطقی مانند کاشان و نطنز کشت شدهاند، نمونههایی از سازگاری تولید با محدودیتهای اقلیمی هستند.»
او همچنین باغستانهای سنتی قزوین و نظام قناتها را از نمونههای موفق مدیریت تاریخی منابع آب دانست و تأکید کرد که این تجربهها باید با فناوری و دانش روز تلفیق شوند.
افلاطونی با اشاره به وسعت مناطق بیابانی کشور گفت: «حدود ۳۲ میلیون هکتار از عرصههای کشور را بیابان تشکیل میدهد.»
او تأکید کرد که نباید صرفاً با نگاه هزینهای به این مناطق نگریست و بیابانها میتوانند به فرصتهای اقتصادی و توسعهای تبدیل شوند.
یکی از مهمترین ظرفیتهای مورد اشاره او، توسعه انرژی خورشیدی در مناطق بیابانی بود که درادامه با اشاره به وضعیت بیابانهای کشور بیان کرد: «درحال حاضر وسعت بیابانهای کشور حدود ۳۲ میلیون هکتار است.
افلاطونی گفت: «سازمان منابع طبیعی تاکنون ۵۵ هزار هکتار از اراضی منابع طبیعی را برای احداث نیروگاههای خورشیدی واگذار کرده است که ظرفیت پیشبینیشده تولید برق در صورت بهرهبرداری کامل حدود ۴۰ هزار مگاوات خواهد بود.»
رئیس سازمان منابع طبیعی ادامه داد که توسعه انرژی خورشیدی باید در اراضی کمبازده و مناسب انجام شود و نباید مراتع درجه یک و دو در اختیار این طرحها قرار گیرد.
او همچنین به ظرفیتهای گردشگری مناطق بیابانی اشاره کرد و گفت با برنامهریزی مناسب میتوان از این ظرفیتها برای ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی بهره برد.
فلاطونی یکی از چالشهای اصلی مدیریت منابع آب را تمرکز قوانین بر توزیع و مصرف آب دانست.
به گفته او «باید به استحصال، تولید و مدیریت جامع آب نیز توجه شود.»
او هشدار داد انتقال آب بین حوضهای بدون توجه به ظرفیتهای طبیعی میتواند به افت آبخوانها، فرونشست زمین، خشک شدن دشتها و آسیب به معیشت جوامع محلی منجر شود.
رئیس سازمان منابع طبیعی همچنین آمایش سرزمین را یکی از حلقههای مفقوده توسعه کشور دانست و بیان کرد: «تصمیمهای توسعهای باید بر پایه ظرفیتهای واقعی هر منطقه در نظر گرفته شود.»
افلاطونی خواستار تقویت ارتباط میان بخش تحقیقات و دستگاههای اجرایی شد و گفت: «تحقیقات باید مسئلهمحور و متناسب با نیازهای واقعی کشور باشد.»
او افزود: «تولید مقاله و کتاب به تنهایی کافی نیست و نتایج پژوهشها باید به راهکارهای اجرایی تبدیل شوند.»
به گفته او، همکاری نزدیکتر میان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع میتواند به شناسایی مسائل اجرایی و تدوین راهحلهای عملیاتی کمک کند.
بنابراظهارات رئیس سازمان منابع طبیعی این است که حفظ زیستپذیری سرزمین برای نسلهای آینده نیازمند نگاهی فراتر از مدیریت روزمره است؛ نگاهی که در آن آمایش سرزمین، مدیریت علمی منابع آب، بهرهگیری از دانش بومی و فناوریهای نوین و تبدیل ظرفیتهای بیابانی به فرصتهای توسعهای، بهصورت همزمان دنبال شود.
دیدگاه تان را بنویسید