شرکتهای دانشبنیان رانده شده از بانکها و صندوقهای پژوهش فناوری
شرکتها یا مؤسسات دانشبنیان بهمنظور توسعه اقتصاد دانشمحور، همافزایی علم و ثروت، تحقق اهداف علمی و اقتصادی در گسترش و کاربردی کردن اختراع و نوآوری و تجاریسازی نتایج تحقیق و توسعه با ارزش افزوده بالا در حوزههای مختلف بهویژه صنعت کشاوری نقش بهسزایی را در اقتصاد کشورها ایفا میکنند. این در حالی است که اکنون این شرکتها رانده شده از بانکها و وامانده از صندوقهای پژوهش فناوری هستند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، در حال حاضر تسهیلات لازم به شرکتهای دانشبنیان پرداخت نمیشود. این در حالی است که مشکلات این شرکتها تنها به دریافت تسهیلات از بانکها خلاصه نمیشود، بلکه رقابت بازار، تحریمها، بازپرداختها و مشکلات ضمانتنامهای از دیگر چالشهای پیش رو برای ادامه فعالیت آنها بهشمار میرود.
صرفنظر از مدیریت بهرهوری آب و انرژی با توجه به طرح هدفمندسازی یارانهها که از مهمترین دغدغههای بخش کشاورزی به حساب میآید، بیش از 70 درصد این بخش بهصورت سنتی مدیریت میشود که در شرایط کنونی اقتصادی گذر از کشاورزی سنتی به یک کشاورزی مدرن دانشبنیان و پیشرفته ضروری است، چراکه وجود یک شکل کشاورزی با نگاه به فناوریهای نوین میتواند بخش سنتی وابسته به یارانههای دولتی را کمک کند تا عرصه را در رقابت با محصولات وارداتی واگذار نکند.
همچنین اکثر این شرکتهای دانشبنیان بهدلیل اینکه مالکیت زمین ندارند برای دریافت تسهیلات با بانکها به مشکل برمیخورند، در صورتی که البته در صورت ارائه وثیقههای سنگین نیز باز در باز پرداخت این تسهیلات و... مشکل ایجاد خواهد شد.
مرور تحولات اقتصادی کشورها در طول تاریخ نشان میدهد عوامل مختلفی اهرم قدرت اقتصادی جوامع بهشمار میرفته است که این عوامل از زمین بهعنوان مهمترین عامل در اقتصاد کشاورزی جوامع آغاز و تا نیروی انسانی که باعث ایجاد اقتصادی قویتر در خانوادههای پرجمعیت میشده است، ادامه داشته، اما بدون شک وقوع انقلاب صنعتی و تحولات پیرامون آن نقطه عطف مهمی در این حوزه بوده است بهطوریکه تا گذشتهای نهچندان دور همچنان نیروی کار مهمترین عامل در اقتصاد کشورها بهشمار میرفت، اما کمکم عامل سرمایه و منابع اولیه تولید بهعنوان اهرم قدرت جای خود را در فعالیتهای اقتصادی باز مییافت.
همه این موارد نشاندهنده این مهم است که به بهترین راه برای غلبه بر تحریمها علیه کشور و همچنین غلبه بر مشکلات اقتصادی و اجتماعی داخلی تأکید بیش از پیش بر دانش و فناوری و بهویژه بعد اقتصادی آن یعنی اقتصاد دانشبنیان است.
بهنظر میرسد حلقهها و زنجیرههای دانش تا صنعت بهویژه در کشاورزی بهصورت مناسب مدیریت نشده است، چراکه وضعیت بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی و سایر مشکلات اقتصادی کشور تأییدی بر این مدعا است.
به عبارتی دیگر از ایجاد فرصتهای تولیدی و شغلی متناسب با تخصص قشر تحصیلکرده و ایجاد شرایط رشد و پویایی برای آنان غفلت شده است در حالی که علی رغم مواجه شدن با قشر کثیری از جوان پس از جنگ رشد خوبی در پرورش نیروی تحصیلکرده و تولید دانش به چشم میخورد.
کارشناس تأمین منابع صندوق توسعه فناوریهای نوین در گفتگو با خبرنگار ایانا با بیان اینکه این صندوقها به استناد ماده 100 قانون برنامه سوم توسعه کشور ایجاد شده است، گفت: شرکتهای دانشبنیان میتوانند نقش قابل توجهی در پیشبرد اهداف اقتصادی صنعت بهویژه کشاورزی در کشور بهعنوان بزرگترین بخش ایفا کنند.
عباسی افزود: تسهیلات در حد خدمات برگرفته از شرکتهای دانشبنیان به آنها ارائه نمیشود و این شرکتها در بهره گرفتن از تسهیلات پیش پا افتاده همچنان با مشکلات بزرگ دست و پنجه نرم میکنند.
وی تصریح کرد: صندوقهای پژوهش فناوری بهدلیل اینکه بیشتر توسط افراد کارشناس، علمی و تحصیلکرده مدیریت میشوند با ادبیات شرکتهای دانشبنیان آشنایی بیشتری دارند و بر همین اساس در اعطای تسهیلات و خدمات به مبتکران از عملکرد بهتری نسبت به بانکها برخوردارند.
کارشناس تأمین منابع صندوق توسعه فناوریهای نوین ادامه داد: بانکها معمولاً برای اعطای تسهیلات از مبتکران درخواست وثیقههای سنگین میکنند و یا گاهی حتی به دلیل ریسکپذیر بودن سرمایهگذاری در تجاریسازی یافتههای تحقیقاتی حاضر به پرداخت وام نمیشوند.
عباسی تأکید کرد: زمانی که مبتکران از نو بودن اختراع خود برای مدیران بانکها صحبت میکنند در واقع مسئولان بانکی به فکر دریافت وثیقههای سنگینتری از این اشخاص میافتند، چراکه بهنظرشان بهدلیل نو بودن و ریسک بالاتر امکان بازگشت سرمایه کمتر خواهد بود در حالی که باید حمایت بیشتری از مخترعان و مبتکرانی صورت گیرد که صاحب ایده و طرحهایی هستند که برای نخستینبار دانشی را بومی و یا برای اولینبار به آن پرداخته شده است.
وی با تشریح خدمات صندوقهای پژوهش فناوری یادآور شد: رویکرد تمامی صندوقهای پژوهش فناوری در کشور ارائه وام، ضمانتنامههای بانکی، مشارکتهای مدنی و بهطورکلی ارائه تسهیلات مالی به شرکتهای دانشبنیان است که به مراتب درک بیشتری از حمایت مبتکران دارد.
ایجاد صندوقهای پژوهش فناوری گامی برای حمایت از مبتکران در کشور
فعال بخش خصوصی اظهار داشت: طبق قانون 49 درصد از صندوقهای پژوهش فناوری دولتی و 51 درصد از آنها به بخش خصوصی واگذار شده است که بر این اساس از ساختاری خصوصی در کشور به حساب میآیند و این مورد یکی از ساز و کارهای حمایتی است که در برنامه سوم توسعه اتفاق افتاده است.
عباسی خاطرنشان کرد: اعتبارات این صندوقها از سوی دولت تأمین میشود و بخشی از بودجه آن به کسانی که در نمایشگاهها شرکت میکنند و طرحهای آنان پذیرفته میشود، اختصاص مییابد.
شرکتهای دانشبنیان، بدون متولی رها شدهاند
در حال حاضر شرکتهای دانشبنیان در کشور تعریف و دستهبندی دقیقی ندارند و این امر باعث شده که این شرکتها از داشتن متولی مشخص و واحد رنج برده و این نهال نوپا از هیچ پشتیبانی در طوفانهای پرخطر تولید برخوردار نباشد.
در نتیجه قانون شرکتهای دانشبنیان که حداقل قانون و اقدام عملی سیاستگذاران در این حوزه است هنوز بهدلیل همین اختلافات مسکوت مانده ورنگ اجرایی شدن به خود نگرفته است.
دلیل این اختلاف رویکرد اشتباه دیگری است که هر حوزه تحقیق و فناوری در کشور را ختم به دانشگاه میداند و معتقد است که حتما این شرکتها باید شاخصهایی مورد تأیید وزارت علوم داشته باشند حال انکه دانشگاههای کشور در حال حاضر از کاربردی نبودن تحقیقات و پژوهشهای خود رنج میبرند./
خبرنگار: سهیلا گلیزاده
A-910820-08
دیدگاه تان را بنویسید