وجود 64 رقم گلابی بومی در کردستان با قابلیت تجاری سازی
عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان گفت: بر اساس نتایج بدست آمده علمی، در مثلث جنوبی استان یعنی فاصله بین شهرستان های کامیاران، مریوان و سنندج حدود 64 رقم مختلف بومی شناسایی شده اند که بعضی از آن ها دارای قابلیت های تجاری سازی هستند.
دکتر علی اکبر مظفری اظهار داشت: علاوه بر این از میان توده های وحشی نیز برخی ژنوتیپ های گلابی دارای خصوصیات مطلوب زراعی هستند که می توان از آن ها برای بهبود ارقام کشت استفاده کرد.
وی در مورد تاریخچه این میوه گفت: براساس نظریه واویلف و همکار او ژوکوفسکی، گلابی کردستان یا غرب کشور از لحاظ مرکز پیدایش و مرکز تنوع این میوه منطقه قفقاز و غرب ایران است.
وی ادامه داد: بخشی از مرکز پیدایش گلابی استان کردستان بوده و گونه ها و ژنوتیپ های مختلف این میوه که باتوجه به وضعیت توپوگرافی و شرایط اقلیمی مختلف در طول سال می توان گفت که این گیاه در غرب کشور و در طول زمان و تکامل خود دچار دگرگونی ها و تغییرات مختلفی شده است.
"به نژادی" گلابی کردستان یک فاکتور امیدوارکننده
دکتر مظفری تصریح کرد: بخش های شرقی، شمال و غربی کردستان دارای ژنوتیپ های بسیار مفیدی است که می تواند در برنامه های به نژادی به عنوان یک فاکتور امیدوارکننده مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید کرد: با استفاده از این ذخیره ژنتیکی می توان نسبت به اصلاح و بهبود این محصول اقدام نمود و شاهد ارقام متنوعی در آینده و نسل های بعد بود.
استاد دانشگاه کردستان اظهار تأسف کرد: تاکنون مطالعات گسترده و رسمی روی گلابی وحشی و بومی منطقه صورت نگرفته است.
وی افزود: تعدادی از دانشجویان و اساتید در کردستان تحقیق و مطالعه ای در مورد شناسایی این محصول انجام دادند که حاصل این نتایج شناسایی 64 رقم مختلف گلابی و شناسایی ژنوتیپ های وحشی با خصوصیات مطلوب زراعی بود.
وی در ادامه گفت: علاوه بر آن گلابی یکی از میوه های مناطق معتدله است که می تواند سرمای زمستان را تا حد منفی 30 درجه نیز تحمل کند.
دکتر مظفری با ادامه این مهم اظهار داشت: این میوه علاوه بر ویتامین ها و مواد مغذی، به خاطر دیرگلدهی آن کمتر در سرمای دیررس بهاره دچار مشکل می شود.
وی تأکید کرد: به اضافه موارد ذکر شده، بهبود کیفیت میوه گلابی در فصل تابستان دمای نسبتاً بالایی را می طلبد که در استان کردستان این شرایط آب و هوایی مهیاست.
گلابی کردستان با خشکسالی و خاک فقیر سازگار است
عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان گفت: چون گلابی در مناطق کوهستانی و سردسیر تکامل یافته است اکنون در میان آن ژنوتیپ هایی مشاهده می شود که نسبت به خاک های فقیر و کم تحمل و همچنین خشکسالی و نبود آب کافی در خاک سازگاری مطلوبی یافته است.
وی مثال زد: در چند روستا در اطراف کامیاران ژنوتیپ هایی مشاهده شده اند که علاوه بر اینکه بر روی سنگ قرار دارند چندین سال است که به رشد خود ادامه می دهند و شرایط کاملاً خشک 6 الی 7 ماهه را طی می کنند.
دکتر مظفری اضافه کرد: این میوه دارای عملکرد بالایی بوده و بدون آب می توانند محصول بسیاری را تولید کرده و برگ های آن با میزان فوتوسنتز بالایی که دارد میزان میوه هایش از برگ های درخت بیشتر باشد.
وی اظهار داشت: در بین ارقام و گونه های مختلف گلابی در کردستان نوعی از گلابی خوشه ای یافت شده است که در هیچ منبع خارجی به آن اشاره ای نشده است.
وی ادعا کرد: برخی از ژنوتیپ های این محصول می تواند از لحاظ تجاری با ارقام اصلاح شده رقابت کنند چه از نظر سایز میوه و چه از لحاظ عمر، انباری و حمل و نقل و چه از لحاظ طعم و مزه میوه.
این استاد دانشگاه کردستان خاطرنشان ساخت: بعضی از ارقام و ژنوتیپ هایی که از قبل در منطقه غرب کشور و بویژه استان کردستان وجود داشته اند، اکنون فقط نامی از آن ها باقی مانده است.
دکتر مظفری ادامه داد: رقم سانالی رقمی منقرض شده بوده که تنه خشک شده آخرین درخت آن در روستای آویهنگ مشاهده شده است.
وی در پایان گفت: بعضی از ارقام آن که وزن آن میوه به 120 گرم می رسد تنها تنه تک درختی از آن باقیمانده است که تنه جوش آن مجدداً رشد کرده و تولید محصول نموده است.
خبرنگار: مژگان وفایی/ کردستان
دیدگاه تان را بنویسید