تجهیز ایران به فون غنی از دشمنان طبیعی آفات گلخانهای/ 15 حشره کش طبیعی دوستدار طبیعت در مراحل ثبت نهایی
شش عامل بیولوژیک بومی ایران و 11 عامل وارداتی، 14 محصول زراعی و باغی کشور را با سطح زیر کشت 680 هزار هکتار با روش غیرشیمیایی کنترل میکند.
خبرگزاری کشاورزی ایران(ایانا): علی عامری سیاهویی، دکترای اکولوژی و کنترل بیولوژیک دانشگاه تربیت مدرس تهران، چندماهی است که تصدی معاونت آفتکشهای غیرشیمیایی و بیولوژیک سازمان حفظ نباتات کشور را بر عهده گرفته است. با توجه به اهمیت کنترل بیولوژیک در کشاورزی و توصیه اکید فائو برای لزوم افزایش این سطح از مبارزه به سطح 40 درصد از اراضی تا سال 2015 میلادی، آخرین تحولات و دستاوردهای این نوع مبارزه با آفات در کشورمان را از وی جویا شدیم که میخوانید:
وضعیت کنترل بیولوژیک در ایران در مقایسه با کشورهای دیگر چگونه است؟
استفاده از روشهای غیرشیمیایی ازجمله کنترل بیولوژیک در ایران در سالهای اخیر از روند رو به رشدی برخوردار است، اما بهدلیل عدم جوابدهی سریع این روش نسبت به آفتکشها، در دنیا هم روند گسترش آن با کندی انجام میشود.
در حال حاضر در ایران از چه روشهای غیرشیمیایی (بیولوژیک) برای مبارزه با آفات و بیماریها استفاده میشود؟
در حال حاضر در کشور مبارزه بیولوژیک بهوسیله حشرات مفید (اعم از شکارگرها و پارازیتوئیدها)، آفتکشهای زیستی (شامل قارچ و باکتری)، حشرهکشهای گیاهی و فرمونها در 680 هزار هکتار انجام میشود.
در حال حاضر چه تعداد حشره مفید به عنوان عامل بومی در مزارع و باغات ایران بریا مبارزه بیولوژیک فعالیت می کند؟
شش حشره مفید بهعنوان عامل بومی با روش تکثیر انبوه و رهاسازی روی 14 محصول زراعی و باغی شامل برنج، پنبه، سویا، نخود، نیشکر، ذرت و... فعالیت میکند. این شش عامل شامل سه زنبور براکون (Bracon hebetor)، تریکوگراما (Trichogramma. spp) و پروسپالتلا (Prospaltella berlesi) و دو کفشدوزک کریپتلموس (Cryptoloemus montrouzieri) و رادولیا (Rodalia cardinalis) در استان کرمان و بالتوری Chrysopa. sp است.
عمده این شکارگرها در انسکتاریوم های کدام نقاط کشور پرورش پیدا می کنند؟
این شکارگرها و پارازیتوئیدها در 130 انسکتاریوم (محل پرورش عوامل بیولوژیک) 28 استان کشور پرورش مییابد و در سال جاری 220 هزار هکتار تحت کنترل بیولوژیک این حشرات مفید قرار گرفته است.
شکارگرهای وارداتی چه سهمی از این سطح از مبارزه را شامل می شود؟
11 عامل بیولوژیک به روش کنترل بیولوژیک کلاسیک از کشور هلند برای کنترل آفات گلخانهای وارد کشور میشود. البته باید یادآور شومک که آفتکش زیستی شامل باکتری B.T (Busillus thuringiensis) و قارچ بواریا (Beauveria bassiana) و متاریزیوم (Metarhizium. sp) توسط کارخانههای داخلی تولید و علیه کرمهای برگخوار ازجمله هلیوتیس بید کلم و آفات پنبه در مزارع استفاده میشود.ایبن درحالی است که باید عرض کنم هم اکنون 15 ترکیب گیاهی بهعنوان حشرهکشهای دوستدار طبیعت در کشور مراحل ثبت نهایی را انجام میدهند.
همچنین فرمونهای جنسی، تلههای چسبنده (کارت زرد، آبی) که بهعنوان ابزارهای ردیابی حشرات چون کرم خراط، کرم سیب و... در مزارع و گلخانهها برای شتهها، تریپسها و سفیدبالکها کاربرد دارند.
برنامههای سازمان برای استفاده از این روش چیست؟
رویکرد سازمان به سمت جایگزین روشهای غیرشیمیایی، زیست سازگار و ایمن با روشهای شیمیایی است. بر اساس برنامه توسعه ششم، کشور باید سطح یک میلیون و 200 هزار هکتار از باغها و مزارع را تحت پوشش کنترل بیولوژیک قرار دهد. سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) بیان کرده است در سال 2050 باید 40 درصد از سطح مبارزه با آفات، بیماریها و علفهای هرز با استفاده از عوامل بیولوژیک باشد.
از اولویتهای این سازمان، گسترش روشهای غیرشیمیایی برای محصولات تازهخوری که حدود دو درصد را تشکیل میدهند، بوده و همچنین استفاده از این عوامل بیولوژیک برای مبارزه با آفات در اکوسیستمهای حساس همچون سواحل دریا و رودها، باغهای نزدیک به شهرها و گلخانهها است.
برنامههای آینده سازمان برای تعدد عوامل بیولوژیک چیست؟
توان تخصصی محققان کشور و تحقیقات انجامشده در زمینه سیستماتیک و فون حشرات مفید در دانشگاهها و مراکز علمی نشان میدهد که ایران یک فون غنی از دشمنان طبیعی دارد که در صورت تخصیص اعتبار از محل یارانه سلامت میتوان به جرأت گفت تمام آفات گلخانهای با روش بیولوژیک کنترل میشود. البته در زمینه تنوعبخشی برای استفاده از عوامل بیولوژیک برنامه کلیدی داریم که شامل: شناسایی، غربالگری و انتخاب سوش مادری (جمعیتهای مؤسس اولیه) هر منطقه برای پرورش انبوه است چون برنامه کنترل بیولوژیکی موفق است که عامل بیولوژیکی توانایی سازگاری با شرایط آب و هوایی منطقه را داشته باشد. برای مثال زنبور تریکوگرامایی که از شالیزارهای شمال جمعآوری میشوند نمیتواند در مزارع جنوب کارایی داشته باشد./
خبرنگار: زینب هاشمی
A-940726-01
دیدگاه تان را بنویسید