امکان کاهش مصرف آفتکشها در کشاورزی ایران تا 50 درصد
آفتکشها حتی در غلظتهای بسیار کم با ایجاد تغییراتی در عملکرد سیستم غدد درونریز میتوانند باعث کاهش باروری و لقاح، سقط جنینهای ناخواسته، تغییر نسبت جنسیتی در جوامع، بلوغ زودرس، سندرومهای تخمدان، اختلال در رفتار جنین، ناتوانی سیستمهای ایمنی و تعداد زیادی از سرطانها در موجودات زنده شوند.
عضو هیئت علمی بخش تحقیقات آفتکشهای مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور امروز در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) با بیان اینکه تنها حدود سه درصد سطح کره زمین برای تولید غذا مناسب است و این سطح نیز به دلایلی ازجمله تغییرات اقلیم، فرسایش و بهرهبرداری بیش از حد از منابع طبیعی در حال کاهش است، گفت: برای تغذیه جمعیت رو به افزایش جهان، تنها دو راه افزایش عملکرد در واحد سطح و جلوگیری و کاهش خسارت ناشی از آفات و بیماریهای گیاهی وجود دارد.
محمدکاظم رمضانی با اعلام اینکه آفتکشها بهعنوان یکی از نهادههای مهم تولید در کشاورزی، میتواند از حدود 35 تا 40 درصد خسارت محصولات جلوگیری کند، افزود: اواخر دهه 1940 تا نیمه 1960 را به عنوان "عصر تاریک" کنترل آفات مینامند و دلیل آن مشخص شدن اثرات ناگوار آفتکشهای نسل نخست و دوم با چاپ کتاب "بهار خاموش" در اوایل دهه 1970 بود.
وی خاطرنشان کرد: تحقیقات و بررسیهای جهانی نشان میدهد که امکان کاهش میزان مصرف آفتکشها تا 70 درصد وجود دارد و کشورهای توسعهیافته ازجمله سوئد، دانمارک و برخی دیگر کشورها بهویژه در اتحادیه اروپا توانستهاند در قالب برنامههای کاهش سموم در طول یک دهه، میزان مصرف سموم را تا 50 تا 60 درصد کاهش دهند.
رمضانی ادامه داد: یکی از مهمترین استانداردهای محصولات غذایی حداکثر میزان مجاز (MRL) آفتکشها است. اینکه این شاخص بر خلاف آنچه تصور میشود، بیانگر سلامتی محصول نیست، بلکه این شاخص استانداردی تجاری است که معمولاً در تجارت محصولات غذایی بین کشورها استفاده میشود.
وی ردیابی و اندازهگیری باقیمانده آفتکشها در محصولات مختلف را یکی از زمینههای چالشبرانگیز دانست و تصریح کرد: با توجه به تعداد زیاد ترکیبات ثبتشده در کشورها و همچنین کشور ما باید بهمنظور ارزیابی صحیح باقیمانده سموم بهدنبال روشهایی بود که همزمان بتواند تعداد زیادی از آفتکشها را اندازهگیری کند تا به این طریق بتوان ضمن کاهش هزینهها، ارزیابی صحیحی از ایمنی و سلامتی محصولات را ارائه داد.
عضو هیئت علمی بخش تحقیقات آفتکشهای مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور توسعه روشهای چندماندهای (Multi - Residue) را یکی از نیازها و چالشهای مهم این زمینه از ایمنی غذایی در کشور عنوان کرد و یادآور شد: این مسئله بهویژه درباره آفتکشهایی که پتانسیل ایجاد اختلال در سیستم غدد درونریز را دارند، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این آفتکشها حتی در غلظتهای بسیار کم، با ایجاد تغییراتی در عملکرد سیستم غدد درونریز قادرند اثرات ناگواری را بر سلامتی موجود زنده یا نتایج آن ایجاد کنند.
رمضانی با اشاره به اینکه مطالعات سمشناسی نقش برخی از آفتکشها را در سرطانهای مرتبط با اختلالات هورمونی ثابت کرده است، اظهار داشت: در دهههای اخیر مطالعات جدید سمشناسی مفاهیم قبلی سمشناسی بهویژه باور این اصل قدیمی که "تعیینکننده سمیت یک ماده، دوز آن است" را به چالش کشیده است.
وی در پایان تأکید کرد: اختلال در غدد درونریز مکانیسمی است که طی آن توانایی ارتباط هورمونی سلولها، بافتها و اندامها در بدن موجود زنده به تأخیر افتاده که پیامد آن ممکن است بهصورت کاهش باروری و لقاح، سقط جنینهای ناخواسته، تغییر نسبت جنسیتی در جوامع، بلوغ زودرس، سندرومهای تخمدان، اختلال در رفتار جنین، ناتوانی سیستمهای ایمنی و تعداد زیادی از سرطانها در موجودات زنده باشد./
خبرنگار: افسانه زعیمزاده
A-940324-02
دیدگاه تان را بنویسید