چای ایرانی در رقابت با تبلیغات چای خارجی از نفس افتاد
در حالی که چای تنها محصولی است که یک متولی مثل سازمان چای دارد، این محصول راهی به بازارهای داخلی پیدا نمیکند و نهتنها روند افزایش تولید در آن وجود ندارد، بلکه هرساله بیش از 80 درصد چای مورد نیاز از بازارهای خارجی تأمین میشود، آن هم در شرایطی که چایهای وارداتی که در سبد غذایی مردم و از عناصر اصلی نوشیدنی آنها محسوب میشود، گواهی سلامت ندارند و چای ارگانیک ایرانی مهجور باقی مانده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، در حالی چین نخست چای با تولید 32 هزار تن برگ سبز به خاتمه رسید که نسبت به سال گذشته نوسان جزئی داشته و تنها نکته مثبت آن پرداخت مطالبه کشاورزان تا پایان نیمه اردیبهشتماه بوده است. کشاورزانی که با ورود 64 میلیارد تومان اعتبار، برگ سبزهای چای را به سازمان چای فروختهاند؛ اما امیدی به آمدن چایهای برداشتی خود در سبد غذایی مردم ندارند!
چرا چای داخلی مهجور سفرههای ایرانی است؟
بر اساس آمارهای منتشرشده، سطح زیر کشت چای از 34 هزار هکتار در سال 78 به کمتر از 18 هزار هکتار در سال جاری رسیده و حجم تولید چای خشک نیز از 76 هزار تن به 14 هزار و 600 تن در سال گذشته رسیده است، در حالی که میزان تولید چای خشک از 65 درصد تأمین داخلی به کمتر از 13 درصد رسیده و به عبارتی 87 درصد چای مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین میشود.
واردات چای خشک از کشور سریلانکا، هند، چین و سایر کشورهای تولیدکننده در حالی صورت میگیرد که خروج چنین ارز قابل توجهی به چشم هیچکس نمیآید و برای کاهش آن برنامهریزی صورت نگرفته است.
استاد دانشگاه همدان در گفتگو با خبرنگار ایانا میگوید: چای جزو معدود محصولاتی است که یک سازمان مشخص بهعنوان متولی دارد، اما این سازمان متولی هرگز نتوانسته حمایت قابلی از چایکاران داشته باشد.
محمدطاهر قدیری میافزاید: سازمان چای تنها نسبت به خرید برگ سبز چای اهتمام داشته و چای پس از این مرحله بدون متولی رها شده است، بهطوری که برای چای خشک و ورود چای ایرانی به داخل سفره ایرانیان متولی وجود ندارد.
وی خاطرنشان میکند: هرچند سازمان چای در همین وظیفه اندک خود که شامل خریداری چای از کشاورزان نیز میشود، با مشکلات عدیدهای روبهرو است و قادر به پرداخت مطالبات بهموقع آنها و ایجاد انگیزه برای کشاورزان برای تولید بیشتر نیست، بهطوری که تولید چای کیفی ایران و همچنین کاهش سطح زیر کشت آن در یک دامنه نزولی قرار گرفته است.
این استاد دانشگاه ادامه میدهد: بهنظر میرسد چای ایران برای وارد شدن به سفره غذایی ایرانیان نیاز به توجه بیشتری از سوی مسئولان دارد. مسئولانی که دغدغه بیشتری نسبت به متولیان سازمان چای داشته باشند و بتوانند برای چای و قرار گرفتن آن در سبد غذایی مردم از ابزارهای رسانهای اسفاده کرده و به جای صدور مجوز برای واردات چای خارجی، برای مصرف بیشتر چای داخلی برنامهریزی کنند.
قدیری تصریح میکند: هرچند چای ایرانی جزو چای ارگانیک بهشمار میرود که کمترین میزان سموم شیمیایی در آن دارا است، اما بهعلت تغییر ذائقه مصرفکننده و قدرت واردکنندگان چای مجالی برای عرضه پیدا نکرده و جز با کمک دولت و ابزارهای حمایتی و معنوی نمیتواند وارد سبد غذایی مردم شود.
وی یادآور میشود: صدا و سیما بهعنوان یک ظرف رسانهای عمومی میتواند برای چای داخلی و نوشیدن آن برنامه یا تیزرهای تبلیغاتی داشته باشد، این در حالی است که مصرف انواع چای خارجی فرآوریشده جای خود را در تبلیغات رسانهای صدا و سیما گرفته است.
بازارهای دنیا رونق گرفت، چای ایرانی نه!
در حالی که رشد مصرف چای در دنیا باعث شده بازار این محصول رونق بگیرد، اما چای داخلی ایران از این بازار به دور باقی مانده و هنوز نتوانسته وارد میدان رقابت شود.
بر اساس آمارهای منتشرشده، چین با تولید یک میلیون و 640 هزار تن چای مقام نخست تولید چای، هند با 966 هزار تن در جایگاه دومین، کنیا سوم و سریلانکا و ترکیه نیز در جایگاه چهارم و پنجمی دنیا قرار گرفتهاند.
با وجود آنکه چای ایرانی میتواند فرصت اشتغال برای حداقل 42 هزار خانوار ایرانی فراهم کند، از آنجا که دغدغه بخش خصوصی و دولتی نبوده است، عملاً گردش نقدینگی آن نیز به صفر رسیده و جزو محصولاتی قرار گرفته است که کشاورزان کمتر مایل به کشت آن هستند.
مدیرعامل اتحادیه چایکاران غنچههای طلایی میگوید: با وجود آنکه چای ایرانی از طعم و خلوص قابل توجهی برخوردار بوده که ارزش غذایی آن را نسبت به چایهای مشابه خارجی میتوان بهصورت آنالیز آزمایشگاهی ارائه کرد، بهعلت عدم داشتن متولی عملاً رها شده است.
علی رمضانی میافزاید: چای ایرانی که میتوانست بهعنوان یکی از فرصتهای شغلی و کشتهای ویژه استانهای شمالی کشور در کنار برنج قرار گیرد، مورد بیمهری همگان قرار گرفته و عملاً کشاورز چایکار بهعنوان معضلی برای سبد خرید تضمینی محسوب میشود که با اما و اگر فراوان مطالبات خود را دریافت میکنند.
وی خاطرنشان میکند: با وجود آنکه سازمان چای بهعنوان متولی در صدر حمایت از چایکاران قرار دارد، وضعیت چای روزبهروز اسفبارتر از گذشته میشود و ارزش اقتصادی این فعالیت از دست میرود؛ این در حالی است که کارخانههای فعال در حوزه چایکاری معتقدند صادرات خود را به کشورهای منطقه افزایش میدهند.
رمضانی تصریح میکند: جای این پرسش برای کشاورزان باقی است که اگر چای داخلی از کیفیت قابل توجهی برخوردار نیست، چرا سال به سال حجم صادراتی آن افزایش پیدا میکند و اگر طعم، بستهبندی و جایگاه مناسبی به لحاظ ارزش غذایی دارد، متولی برای عرضه در بازارهای داخلی پیدا نمیکند.
چای ایران در رقابت از نفس افتاده است
رقابت چایهای خارجی وارداتی طی سالهای گذشته به قدری قوی بوده است که عملاً فضایی برای مانور چای داخلی وجود ندارد. اینکه در فضای اقتصاد مقاومتی و اقتصاد بدون نفت آیا باید به تولید چای بهعنوان یک ثروت ملی نگریسته شده و از فرصتهای شغلی ایجادشده آن حمایت کرد یا نه، پاسخی است که متولیان صنعت چای باید به آن پاسخ دهند./
گزارش: فاطمه مهردادیان
A-940316-05
دیدگاه تان را بنویسید