کاهش سهم یارانهای بزرگترین تأمینکننده نهادهها با وجود رشد 28 درصدی بودجه 94
در قانون بودجه سال 1394 پرداخت یارانه نهادهها و عوامل تولید کشاورزی هفتهزار و 330 میلیارد ریال تعیین شد که نسبت به سال قبل یعنی رقم هفتهزار و 830 میلیارد ریالی حدود 0.8 درصد کاهش نشان میدهد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایران) در گزارشی که از سوی معاونت برنامهریزی و فناوری اطلاعات و دفتر طرح و برنامه شرکت خدمات حمایتی کشاورزی به بررسی حوزههای مرتبط با نهادهای کشاورزی در لایحه بودجه 1394 کل کشور پرداخته، آمده است: در لایحه بودجه سال 1394 پرداخت یارانه نهادهها و عوامل تولید کشاورزی (ردیف 2 - 520000) هفتهزار و 330 میلیارد ریال تعیین شده که نسبت به سال 1393 (رقم هفتهزار و 830 میلیارد ریالی)، حدود 0.8 درصد کاهش نشان میدهد.
در جدول زیر با بهرهبرداری از اطلاعات ارائهشده در لایحه بودجه 1394 کل کشور، جایگاه شرکت خدمات حمایتی در بودجه شرکتهای دولتی ترسیم شده است. با ملاحظه این جدول میتوان وسعت کسب و کار شرکت خدمات حمایتی را با مجموعه شرکتهای دولتی از لحاظ جریان مالی مقایسه کرد.
جایگاه شرکت خدمات حمایتی در بین شرکتهای دولتی از لحاظ منابع
| منابع شرکتهای دولتی (هزار میلیارد ریال) | سهم شرکت خدمات حمایتی کشاورزی از منابع شرکتهای دولتی (درصد) | ||||||
| شرکت خدمات حمایتی کشاورزی | با احتساب شرکتهای حوزه نفت و گاز | شرکتهای فعال بهجز در حوزه نفت و گاز | شرکتهای فعال در بخش کشاورزی | با احتساب شرکتهای حوزه نفت و گاز | بهجز شرکتهای حوزه نفت و گاز | از کل شرکتهای فعال در بخش کشاورزی | |
| درآمد | 29.4 | 4013 | 803 | 95.3 | 0.73 | 3.7 | 30.9 |
| اعتبارات هزینهای | 0 | 12 | 12 | 0 | 0 | 0 | - |
| اعتبارات تملکداراییهای سرمایهای | 0 | 108 | 106 | 0.14 | 0 | 0 | 0 |
| تسهیلات بانکی و سایر وامهای داخلی | 4 | 662 | 232 | 24.4 | 0.60 | 1.7 | 16.4 |
| وام خارجی | 0 | 135 | 118 | 0 | 0 | 0 | - |
| داراییهای جاری | 0.06 | 290 | 49 | 0.28 | 0.02 | 0.1 | 21.5 |
| سایر دریافتها | 0 | 372 | 284 | 2.0 | 0 | 0 | 0 |
| مجموع کل منابع | 33.5 | 55.92 | 1604 | 122 | 0.6 | 2.1 | 27.4 |
| تعداد شرکتها | 1 | 220 | 171 | 10 |
با توجه به اطلاعات این جدول از نظر مجموع منابع، سهم شرکت خدمات حمایتی از کل منابع شرکتهای دولتی بیش از 0.7 درصد است. این سهم در صورتی که شرکتهای فعال در حوزه نفت و گاز در این مقایسه لحاظ نشوند، بیش از 2.1 درصد محاسبه میشود. سهم منابع شرکت خدمات حمایتی از مجموع منابع کلیه شرکتهای دولتی فعال در بخش کشاورزی 27.4 درصد است.
شرکت خدمات حمایتی بزرگترین گردش مالی بعد از پشتیبانی امور دام را دارد
لازم به ذکر است، "شرکت خدمات حمایتی کشاورزی" پس از "شرکت پشتیبانی امور دام" دومین شرکت بزرگ (از لحاظ جریان مالی) در بخش کشاورزی است. جریان مالی شرکت مذکور کمتر از دو برابر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی است.
در این گزارش آمده است: کل منابع بخش کشاورزی (مجموع اعتبارات هزینهای و تملکداراییهای سرمایهای) در بودجه عمومی لایحه بودجه سال 1394 کل کشور با رشد 28 درصدی نسبت به رقم مشابه سال قبل بیش از 40.2 هزار میلیارد ریال است. این در حالی است که بر اساس اطلاعات جدول فوق کل منابع شرکت خدمات حمایتی بیش از 33.5 هزار میلیارد ریال پیشبینی میشود. گرچه نحوه تأمین منابع مالی این دو عنوان بسیار متفاوت است، به نحوی که تأمین منابع شرکت خدمات حمایتی، عمدتاً مبتنی بر کسب و کار تأمین نهادههای کشاورزی و فروش نهادهها به بهرهبرداران بخش کشاورزی بوده و اعتبارات بودجه بخش کشاورزی (که از طریق وزارت جهاد کشاورزی تخصیص مییابد) مبتنی بر منابع بودجه عمومی دولت است، اما این استدلال وجود دارد که عملکرد شرکت خدمات حمایتی دارای تأثیر بزرگی بر بخش کشاورزی است. به نحوی که برنامهریز بخش کشاورزی میتواند با بهرهبرداری از "توان اهرمی گردش وجوه" که در بخش تأمین نهاده در حوزه عملیات شرکت خدمات حمایتی است (از طریق اتخاذ سیاستهای مناسب در حوزه تدارک، تأمین و توزیع نهادههای کشاورزی) اقدامات مؤثری را در حوزه نهادهها در بخش کشاورزی عملیاتی کند. به عبارتی حتی در شرایطی که در قالب منابع بودجه عمومی کل کشور به سبب شرایط شدید انقباضی حاکم در بودجهریزی، ارائه کمکهای فنی و اعتباری و وجوه ادارهشده به بخش نهاده کشاورزی به حداقل خود رسیده است، اما سیاستگذار بخش کشاورزی میتواند حمایتهای لازم را برای پیشبرد اقدامات مناسب در حوزه نهادههای کشاورزی از طریق شرکت خدمات حمایتی کشاورزی عملیاتی کند.
این گزارش درباره دو سیاست بسیار کلی که میتواند مورد توجه قرار گیرد، میافزاید: بهینهسازی مصرف نهادههای کشاورزی بهویژه کودهای شیمیایی و سموم و توسعه سبد محصولات شرکت خدمات حمایتی در حوزه متنوعسازی نهادهها و خدمات ماشینآلات در بخش کشاورزی باید مورد توجه قرار گیرد.
در این بین، یکی از اقدامات مهم در حوزه بهینهسازی مصرف نهادهها (یعنی اقدام نخست)، اطمینان از مصرف نهادهها منطبق با نیاز واقعی فعالیت کشاورزی است. در این باره تجارب موفق دنیا مبین اتکا به دانش روز در این باره است به نحوی که آزمایشهای فنی در حوزه آب و خاک، آفتشناسی و... گام پیشین بر تقاضای نهادهها است. استفاده از ابزار مشاوره کشاورزی متد روز دنیا در این باره است.
بر اساس بررسیهای انجامشده، سرمایهگذاری برای تجهیز به این ابزار تقریباً کمهزینه بوده و در صورتی که مکانیسم توزیع نهاده مبتنی بر استفاده از این ابزار شود، ارائهدهندگان این خدمات به بازگشت سرمایه خود در کوتاهمدت و همچنین کسب سود اطمینان کافی خواهند داشت. در مجموع بهنظر میرسد در صورتی که از طریق روش مذکور (یا از طریق سایر روشهای سنتی مبتنی بر آزمایشگاههای آب و خاک) مصرف نهادهها بهویژه در حوزه کود شیمیایی بهینه شود، منابع شرکت و نیز بهرهبرداران بخش کشاورزی قابل سوق یافتن به سوی سایر نهادههایی را دارا است که در حال حاضر به تدارک و تأمین آنها توجه کافی مبذول نمیشود.
در این گزارش حمایت از این اقدامات به چند روش امکانپذیر است، ازجمله:
- رایزنی با وزارت جهاد کشاورزی بهمنظور بهرهبرداری از ظرفیتهای بودجه عمومی برای حمایت از توسعه استفاده از تجهیزات مشاوره کشاورزی در راستای اجرای برنامههای مذکور در جدول زیر.
ظرفیتهای قابل استفاده در لایحه بودجه 1394 در راستای رایزنی بهمنظور اختصاص سهم جهت بهرهبرداری در قبال برنامههای بهینهسازی مصرف نهادههای کشاورزی
| (میلیارد ریال) | ||||
| شماره طبقهبندی | برنامه | اعتبارات مندرج در قانون بودجه 1393 | اعتبارات مندرج در لایحه بودجه 1394 | درصد رشد |
| 40116 | افزایش تولید محصولات باغی | 309 | 424 | 37.2 |
| 40118 | برنامه افزایش تولید محصولات زراعی | 139 | 185 | 33.5 |
| 40119 | برنامه افزایش سطح پوشش خدمات ترویجی | 189 | 273 | 43.9 |
| 40142 | برنامه راهبری ارتقاء ضریب مکانیزاسیون کشاورزی | 237 | 262 | 10.6 |
| 40144 | برنامه راهبری افزایش محصولات باغی | 400 | 710 | 77.3 |
| 40146 | برنامه راهبری افزایش تولید محصولات زراعی و باغی | 403 | 401 | 0.6- |
| 40147 | برنامه خدمات ترویجی | 236 | 330 | 39.6 |
| ضریب خوداتکایی در تولید محصولات راهبردی کشاورزی | 0 | 150 | ||
| مجموعه ردیفها (1) | 1914 | 2734 | 42.8 | |
| کل اعتبارات بخش کشاورزی (2) | 31330 | 40193 | 28.3 | |
| سهم مجموع ردیفهای برنامههای مذکور از کل اعتبارات بخش کشاورزی (1 تقسیم بر 2) - درصد | 6.1 | 6.8 | 11.4 |
- ایجاد الزام برای وزارت جهاد کشاورزی در لایحه بودجه 1394 و لایحه برنامه ششم برای برنامهریزی و انجام اقدامات مؤثر درباره ایجاد زیرساختهای لازم برای ارتقای شبکه توزیع نهادههای کشاورزی، بهینهسازی مصرف نهادهها مطابق با متدهای روز دنیا، متنوعسازی سبد خدمات حمایتی کشاورزی و ارتقای نظارت برای جلوگیری از توزیع نهادههای فاقد کیفیت مناسب در شبکه توزیع نهادهها در کشور، با تأکید بر بهرهبرداری از امکانات موجود وزارتخانه با هدف کاهش بهای تمامشده محصولات، ارتقای کیفیت محصولات، ارتقای عملکرد در هکتار و افزایش بهرهوری و از بین بردن زمینه قاچاق نهادههای کشاورزی.
- اختصاص بخشی از وجوه ادارهشده و کمک فنی و اعتباری در اختیار وزارت جهاد کشاورزی برای تشویق سرمایهگذاری و تجهیز بخش کشاورزی به ابزار مشاورهای کشاورزی و تعیین مأموریت برای شرکت خدمات حمایتی در این باره.
- بهرهبرداری از ظرفیتهای بانک کشاورزی، صندوقهای حمایت از توسعه سرمایهگذاری و... در بخش کشاورزی.
- تلاش در جهت اضافه شدن برنامه بهینهسازی مصرف نهادههای کشاورزی برای قرار گرفتن در برنامههای موضوع تبصره (2) بند (ن) لایحه بودجه 1394. بر اساس این بند از لایحه بودجه در صورت افزایش درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام و میعانات گازی نسبت به درآمدهای پیشبینیشده در بودجه تا سقف مشخص دولت مجاز به استفاده از این منابع در راستای انجام برنامههای مشخص شده است. لازم به توضیح است که در این برنامهها بخش کشاورزی مورد توجه قرار نگرفته است.
- قرار گرفتن برنامه توسعه تجهیزات مشاورهای کشاورزی در برنامههای توسعه مکانیزاسیون در بخش کشاورزی./
خبرنگار: مژگان ستار
A-940312-04
دیدگاه تان را بنویسید