پیشگام بین‌المللی تحقیق و تولید گیاهان تراریخته به ایران می‌آید

پروفسور مارک وان‌مونتاگو رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی اروپا و برنده جایزه جهانی غذا به دعوت کمیته علمی نخستین همایش بین‌المللی و نهمین همایش ملی بیوتکنولوژی ایران، به تهران می‌آید.

کدخبر: 22606

به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، مارک وان‌مونتاگو دانشمند اهل فلاندر (بلژیک) در سال 1933 میلادی متولد شد. وی به‌طور مشترک با دانشمندان آمریکایی به نام ماری دل چایلتون و رابرت فرلی جایزه جهانی غذا را در سال 2013 برنده شد.

جایزه جهانی غذا، جایزه نوبل غذا و کشاورزی است که هر سال به شخص یا اشخاصی تعلق می‌گیرد که عملکردی استثنایی در جامعه داشته باشند.

وان‌مونتاگو موفق به کسب جوایز متعدد ازجمله جایزه ژاپن شده است همچنین وی، عضویت در چندین آکادمی ازجمله آکادمی ملی علوم ایالات متحده آمریکا، ایتالیا و آکادمی علوم جهان سوم، آکادمی‌های کشاورزی فرانسه و روسیه و آکادمی مهندسی سوئد دارد. از وی تا کنون بیش از 750 اثر منتشر شده است. با توجه به دستاوردهای او در سال 1990 عنوان بارون (Baron) را از پادشاه بلژیک دریافت کرد. در حال حاضر او رئیس نهضت پژوهش‌های دولتی و تنظیم مقررات (PRRI)، و رئیس انجمن بیوتکنولوژی اتحادیه اروپا (EFB) و رئیس موسسه بیوتکنولوژی گیاهی کشورهای در حال توسعه (IPBO) است. وی بنیانگذار مهندسی ژنتیک با استفاده از آگروباکتریوم محسوب می‌شود.

به لطف تحقیقات انجام‌شده این‌گونه دانشمندان، کشاورزان امروزه محصولات زراعی مقاوم در برابر حشرات و علف‌های هرز کشت می‌کنند. دکتر وان‌مونتاگو پرچمدار فناوری اصلاح با استفاده از مهندسی ژنتیک است که، تضمین‌کننده محصولات زراعی متنوع‌تر با بازده بیشتر و مقاوم در برابر بیماری‌ها است. علاوه براین، این فناوری باعث توسعه گیاهان زراعی در شرایط نامساعد اقلیمی مانند خشکسالی‌ها و گرمای شدید در زمان کوتاه می‌شود.

اعطای این جایزه برای مارک وان‌مونتاگو به معنای سهم داشتن وی در کشاورزی معاصر بود و برداشتن قدمی به سمت پذیرفتن فناوری مهندسی ژنتیک یا تراریخته‌ها به‌عنوان عنصری در پایداری تولید غذا.

مارک وان‌مونتاگو، پس از دریافت جایزه جهانی غذا گفت: "دریافت جایزه جهانی غذا افتخاری بزرگ برای جامعه است و من بسیار مفتخرم که توانسته‌ام این جایزه را دریافت کنم. برای من این موضوع تأکیدی بر اهمیت تکنولوژی مهندسی ژنتیک به‌عنوان عامل کمک‌کننده‌ای برای تولید مواد غذایی پایدار و سازگار با محیط زیست است. اگرچه بسیار مفتخرم، به خوبی آگاهم که هنوز راه طولانی برای استفاده کامل و فراگیر این فناوری برای تولید محصولات تراریخته مورد نیاز برای امنیت غذایی در کشورهای کمتر توسعه بافته داریم. من امیدوارم که این موضوع باعث پذیرش مزایای آن در اروپا و به رسمیت شناختن این تکنولوژی در جهان بشود."

در حال حاضر مارک وان‌مونتاگو مشاور علمی در VIB و مؤسسه توسعه بیوتکنولوژی گیاهی (IPBO) است. بر اساس کشف ساختمان دی.ان.اِ توسط واتسون و کریک در سال 1950، وان‌مونتاگو و چایلتون و فرالی، پیشگام در کشف چگونگی انتقال ژن به داخل سلول‌های گیاه توسط یک باکتری و در نتیجه چگونگی ایجاد گیاهان اصلاح شده ژنتیک با ویژگی‌های مطلوب بودند.

نتیجه کار آنها کشت بیش از 181 میلیون هکتار گیاه (تراریخته) است که توسط 18 میلیون زارع پرورش داده شده بود. بیش از 90 درصد از این کشاورزان، فقیر بوده و از کشورهای در حال توسعه بودند.

برآورد سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO) نشان می‌دهد که در آینده جمعیت جهان درحال افزایش خواهد بود و در سال 2050 میلادی به 9 میلیارد نفر خواهد رسید. در حال حاضر 870 میلیون انسان (یک نفر از هر هشت نفر) از گرسنگی و کمبود غذا رنج می‌برند. بنابراین پیشرفت‌های علمی نقش مهمی در این چالش قرن بیست و یکم برای تولید مقادیر بیشتر غذا ایفا می‌کند.

در پایان دهه 70 میلادی محققان دانشگاه گنت به‌رهبری پروفسور جف شل و مارک وان‌مونتاگو مشغول کار برروی باکتری آگروباکتریوم بودند. این باکتری گیاهان را در طبیعت آلوده می‌کند. آنها فهمیدند که این باکتری قطعه‌ای از محتوای ژنتیکی خود را به دی.ان.اِی گیاه منتقل می‌کند. مشخص شد که این دی.ان.اِ در یک پلاسمید به نام TI-PLASMID قرار دارد. انتقال این دی.ان.اِ باعث می‌شود که سلول‌ها از راه غیرقابل کنترلی تقسیم شوند و ماده‌ای تولید کنند که این باکتری از آن تغذیه می‌کند. به‌عبارت دیگر، باکتری گیاه را مجبور به تولید غذای مورد نیاز خود می‌کند.

پروفسور جف شل و مارک وان‌مونتاگو پی به یک پیام رسان ژنتیکی برده بودند که می‌توان از آن برای اصلاح گیاهان استفاده کرد. با جایگزین کردن قطعه‌ای از دی.ان.اِ باکتری که به‌طور معمول با قطعات متفاوتی به گیاه منتقل می‌شوند می‌توان ویژگی‌های جدیدی به گیاه منتقل کرد.

در ژانویه سال 1983 میلادی (30 سال قبل) مارک وان‌مونتاگو و همکاران نخستین گیاه اصلاح‌شده ژنتیکی (گیاه تنباکو) را در یک کنگره علمی در فلوریدای آمریکا ارائه کردند. آزمایشگاه گنت در استفاده از این روش تنها نبود، یک گروه تحقیقاتی در دانشگاه واشنگتن (ماری دل چیلتون) و گروه دیگر محققانی در مونسانتو (رابرت فرلی) هر دو از روش آگروباکتریوم براساس آنچه جف شل و مارک وان‌مونتاگو آموخته بودند، برای تولید گیاهانی با خصوصیات مورد نظر استفاده کردند. این دانشمندان کسانی هستند که امروزه به‌عنوان برندگان جایزه جهانی غذا شناخته شده‌اند./

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید