وزارت نیرو پروژههای سدسازی را متوقف کند
برای آنکه توسعه ملی، ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و رونق در بخش کشاورزی اتفاق بیفتد، باید اقداماتی جدی و علمی را جهت کاهش سهم آب بخش کشاورزی انجام دهیم.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، معاون مرکز ملی مطالعات راهبردی و آب اتاق ایران، امروز در نخستین همایش بحران مدیریت منابع آب زیرزمینی کشور با اعلام این خبر گفت: بحران آب زایندهرود توسط مطالعات انجامشده از 11 ماه پیش از بحران پیشبینی و در جامعه نیز مطرح و سعی شد که هدایتهای لازم انجام شود.
عباس کشاورز افزود: بحران آب در کشور به اندازهای جدی است که استفاده از آب در بخش نیشکر ظرف دو سال آینده بهتنهایی 75 میلیون دلار خسارت ملی وارد خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد: دریاچه ارومیه، طرح فدک و بسیاری از دریاچههای کشور که در حال حاضر آبی در آنها یافت نمیشود، از مدتها قبل قابل پیشبینی بودند.
کشاورز ادامه داد: از زمان تهیه سند ملی آب 18 سال میگذرد و برای منابع آبی کشور اتفاقاتی به وقوع پیوسته که مسئولان باید هوشیارتر باشند.
وی تصریح کرد: میزان روانآبها دارای تغییرات اساسی است، بهگونهای که میزان تبخیر در حال حاضر بیش از مقدار روانآبها بوده و این داستان غمانگیز، بحران آب کشور را رقم زده است.
معاون بهبود تولیدات زراعی وزارت جهاد کشاورزی یادآور شد: با وجود آنکه سالهای 92 و 93 بارندگی بالاتر از حد نرمال اتفاق افتاد، اما روانآبها 45 درصد کاهش داشت.
کشاورز تأکید کرد: دریاچه خزر نه کویر نمک است و نه شرایط آب و هوایی استانهای مرکزی و خراسان در خزر حاکم است.
وی اظهار داشت: رودخانه کرخه مشکل زایندهرود، دریاچه ارومیه و جمعیت تهران را ندارد که برای آن نسخهای واحد بپیچیم.
سرانه مصرف آب در برخی مناطق کشور 500 مترمکعب است
معاون مرکز ملی مطالعات راهبردی و آب اتاق ایران همچنین گفت: در حال حاضر سرانه مصرف آب در بسیاری از سالها به یکهزار و 200 مترمکعب رسیده است، در حالی که میزان مصرف در برخی مناطق تنها 400 تا 500 مترمکعب است.
کشاورز در ادامه افزود: نبود اکولوژیست آب در کشور مسئلهای است که بحرانها را دامن زده است.
وی خاطرنشان کرد: توسعه خارج از تحمل ظرفیت آبی کشور را نباید به حساب طبیعت بگذاریم، زیرا با 130 میلیارد مترمکعب آب، بسیاری از نقاط کشور وارد بحران آبی شدهاند.
کشاورز ادامه داد: با وجود آنکه در سال 2002 بسیاری از کشورها تمایل به توسعه داشتهاند، اما وضعیت منابع آبی خود را در نظر گرفتهاند.
وی تصریح کرد: تولید کالاهای کشاورزی با 800 میلیون دلار، به چه اندازه ارزش دارد که زندگی 5.5 میلیون نفر را به خطر بیندازیم و از دریاچه خزر انتقال آب انجام دهیم.
کشاورز به تجارب کشور مصر اشاره کرد و یادآور شد: مصر از انتهای رود نیل آب میگیرد و کشور پاکستان نیز آب مصرفی خود را از انتهای رودخانه پنجاب تأمین میکند، این در حالی است که کشورهای آفریقایی وضعیت آبی بهتری در مقایسه با ایران دارند.
وی تأکید کرد: بررسیها نشان میدهد که باید برای توسعه ملی، ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و رونق کشاورزی سهم آب در بخش کشاورزی را کاهش دهیم، زیرا این روند در دنیا اتفاق افتاده و نتایج مثبت آن نیز حاصل شده است.
صرفهجویی هشت میلیارد مترمکعبی آب با واردات برنج
معاون وزیر جهاد کشاورزی در امور بهبود تولیدات زراعی اظهار داشت: اگر سالانه چهار میلیون تن ذرت وارد میشود، این امر مؤثرتر از آن است که بخواهیم 10 میلیارد مترمکعب آب برای این گیاه مصرف کنیم.
کشاورز همچنین گفت: حدود هشت میلیارد مترمکعب آب با واردات برنج صرفهجویی میشود، بنابراین واردات برخی محصولات همچون برنج، گوشت و سایر ملزومات مردم در حال حاضر به نفع آبهای کشور است.
وی در ادامه افزود: در محصولاتی چون سیب، کیوی، سبزیجات، پسته، هندوانه و خربزه نتایج متفاوتی از ارزش آب بیان میشود، بهگونهای که سیب، کیوی و پسته ارزش اقتصادی بالایی داشته و مشکلی بهوجود نمیآورند، اما صادرات و تولید محصولاتی چون هندوانه و خربزه به زیان کشور است.
کشاورز با اعلام اینکه آب مجازی در کشور باید جدیتر گرفته شود، خاطرنشان کرد: دو سال از عمر دولت تدبیر و امید میگذرد، اما هیچ تخصیص آبی برای بهبود وضعیت زیستمحیطی در حسابهای ملی وجود ندارد.
وی ادامه داد: نظام تخصیص آب باید در کشور عوض شود، زیرا مسائل آب و مسائل زیستمحیطی حادثشده بسیار نگرانکننده است.
معاون مرکز ملی مطالعات راهبردی و آب اتاق ایران تصریح کرد: در حال حاضر از هر مترمکعب آب، 450 تا 550 گرم گندم تولید میشود، در حالی که در کشور هند 600 تا دو کیلوگرم محصول تولید میشود و در چین یک کیلو و 200 گرم از این محصول تولید میشود، بنابراین وضعیت تولید برنج أسفناک است.
کشاورز با تأکید بر اینکه هیچ مزرعه برنجی نباید غیر از استانهای شمالی ایجاد شود، یادآور شد: تولید 120 گرم برنج از هر مترمکعب آب از خوزستان چه ارزشی دارد که منابع آبی را بدینترتیب به خطر میاندازیم.
وی تأکید کرد: استانهای خوزستان، بوشهر و کرمان بر اساس بررسیهای انجامشده مزیتی برای تولید مرکبات ندارند.
اعتقادی به آمایش سرزمین وجود ندارد
معاون مرکز ملی مطالعات راهبردی و آب اتاق ایران اظهار داشت: در آمایش سرزمین نه مشکل قانونی و نه مشکل آییننامهای وجود دارد، اما در یک کلام باید گفت اعتقادی به آمایش در کشور ما نیست.
کشاورز همچنین گفت: لازم است برای حل بحران آب تصمیمی ملی بگیریم و کاهش تقاضای آب را جدیتر گرفته و به فکر تولید اقتصادی باشیم.
وی در ادامه افزود: مشکل آب تنها توسط وزارت نیرو قابل حل نیست، بلکه تولیدکنندگان، مصرفکنندگان و تقاضاکنندگان کالاها نیز باید وارد عمل شوند.
کشاورز خاطرنشان کرد: تمام سیاستها باید بر اساس ظرفیتهای آبی کشور تنظیم شود.
وی ادامه داد: با انجام مطالعات مشورتی به این نتیجه رسیدیم که انتقال آب بین حوضهای (از خزر به ارومیه) از نظر تمامی کارشناسان دنیا مطرود است، اما با ادبیات موجود نمیتوانیم این مسئله را جا بیندازیم.
معاون بهبود تولیدات زراعی وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: سهم زیستمحیطی در خط قرمز قرار گرفته است و دولت بهتنهایی مجاز به تصمیمگیری در بخش آب نیست.
کشاورز با تأکید بر اینکه پروژههای سدسازی وزارت نیرو باید قطع شود، یادآور شد: سدهای موجود دیم هستند و باید تغییر رویکرد جدید را عملیاتی کنیم و سهم بخشهای زیستمحیطی را نیز در نظر بگیریم.
وی تأکید کرد: حقوق آبهای مرزی باید رعایت شود و جدا کردن آبخیزداری از بخش آب، از برنامههای دولت قرار گیرد.
خط قرمز تخصیص آب به حفاظت محیط زیست سپرده شود
معاون مرکز ملی مطالعات راهبردی و آب اتاق ایران اظهار داشت: خط قرمز تخصیص آب پس از این باید توسط سازمان حفاظت محیط زیست تعیین شود.
کشاورز همچنین گفت: با وجود آنکه 14 تا 15 میلیارد مترمکعب آب با ضایعات محصولات کشاورزی هدر میشود، باید تکنولوژیهای کارآمدی را در این بخش متمرکز کنیم، بهگونهای که تمام سبزی و صیفی را به گلخانهها منتقل کنیم.
وی در ادامه افزود: تولید پرهزینه و به هر قیمتی، هنر نیست؛ بنابراین باید سطح زیر کشت اصلاح و کشت برنج محدود به استانهای شمالی شود، کشاورزی حفاظتی اجرایی و تمامی سبزی و صیفی در بخش گلخانهها متمرکز گردد.
کشاورز در پایان خاطرنشان کرد: در برخی کشورهای دنیا آب 11 بار بازچرخانی میشود؛ بنابراین میطلبد که رویکرد مدرنسازی را در کشور پیاده کنیم و از تکنولوژیهای روز دنیا بهره بگیریم./
خبرنگار: مژگان ستار
A-931127-03
دیدگاه تان را بنویسید