نخستین آزمایشگاه مدل‌سازی سیستم‌های اجتماعی - اکولوژیک راه‌اندازی شد

آزمایشگاه مدل‌سازی سیستم‌های اجتماعی - اکولوژیک SESM نخستین آزمایشگاه تخصصی تحلیل سیستم‌های انسانی در مدیریت منابع در کشور در دانشکده منابع طبیعی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران راه‌اندازی شد.

کدخبر: 21313

دکترای مدیریت و سیاست‌گذاری منابع طبیعی و محیط زیست امروز در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) با اعلام این خبر گفت: امروزه در دنیا معنای آزمایشگاه تغییر کرده است و صرفاً جایی برای آنالیز آب، خاک، پوشش گیاهی یا فقط کارهای فنی، فیزیکی و بیوفیزیکی نیست، بلکه بخشی هم به کارهای انسانی برمی‌گردد.

مهدی قربانی با اشاره به بحران‌های حوزه منابع طبیعی، محیط زیست و آب، منشاء این مشکلات و بحران‌ها را در نظام انسانی دانست و افزود: برای جلوگیری از تخریب مرتع و منابع آب، پیدا کردن راه حل اساسی ضرورت دارد و برای این کار باید در ابتدا مسائل انسانی را تحلیل کنیم و سپس درک درستی از مسائل انسانی در حوزه اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، داشته باشیم و با آنالیز صحیح از پارامترهای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی راه حل درستی را برای نجات منابع طبیعی ارائه دهیم.

نگاه انسان‌محور به آب، جایگزین نگاه فنی

وی خاطرنشان کرد: طی 50 سال گذشته با نگاه صرفاً فنی منابع طبیعی را نابود کردیم که با این طرز نگاه، هیچ کاری صورت نمی‌گیرد، در مسائلی مانند بحران منابع آب، باید نگاهی انسان‌محور داشته باشیم.

قربانی با اشاره به معضل دریاچه ارومیه ادامه داد: انتقال آب به دریاچه ارومیه تنها پاک کردن صورت‌مسئله است، حتی اگر از کره ماه آب بیاوریم تا زمانی که الگوی کشت کشاورزی را تغییر ندهیم و جامعه محلی را توانمند نکنیم، دوباره با بحران آب روبه‌رو خواهیم بود.

وی تصریح کرد: از آنجا که در معضلات حال حاضر کشور، پارامترهای انسانی دخیل هستند و نسبت به پارامترهای طبیعی اولویت بیشتری دارند، لذا تأسیس آزمایشگاه SESM در دانشگاه تهران ضرورت داشت.

به اعتقاد استاد پردیس دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی دانشگاه تهران، برای حل مشکلات کشاورزی و منابع طبیعی و بحران آب در راستای توسعه پایدار باید بین شرایط اجتماعی و اکولوژیک پیوند برقرار کرد.

قربانی با تأکید بر وجود دو نظام طبیعی و انسانی در طبیعت یادآور شد: در بخش نظام طبیعی سال‌ها است که به‌خوبی کار می‌شود و دستورالعمل‌های لازم تدوین شده است، اما در بخش انسانی کاری صورت نگرفته است و ضعیف هستیم، به‌طوری که در وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و نیرو، سازمان جنگل‌ها و محیط زیست تعداد محدودی جامعه‌شناس منابع طبیعی داریم.

وی تأکید کرد: باید به‌دنبال ابزارهای جدید آموزشی باشیم تا رابطه‌های ذی‌نفعان محلی و دست‌اندرکاران نهادی و کارشناسان بخش کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست آنالیز شود.

قربانی کارهای در دست اقدام آزمایشگاه مدل‌سازی سیستم‌های اجتماعی - اکولوژیک را آموزش نرم‌افزارهای اجتماعی و اقتصادی مطرح شده در حوزه منابع طبیعی به کارشناسان بخش برای تسلط بیشتر و ایجاد جلسات هم‌اندیشی دستگاه‌های اجرایی، استادان، دانشجویان و NGOها اعلام کرد و اظهار داشت: اعتقاد داریم که دانش توانمندسازی منابع طبیعی تنها در دست دانشگاه و استاد نیست، بلکه با رویکرد فرارشته‌ای مشارکت توانمندی‌های بخش در حوزه‌های مختلف نمایان می‌شود.

وی همچنین گفت: در حوزه جامعه محلی با بحران آب روبه‌رو هستیم و به اجبار باید اقتصاد کشاورزان را از کشاورزی خارج کنیم، اما در ابتدا باید جامعه را به کمک تسهیل‌گران اجتماعی توانمند کنیم.

مطالعه شبیه‌سازی رفتار انسان‌ها

استاد پردیس دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی دانشگاه تهران از مطالعات مرتبط با شبیه‌سازی رفتار انسان خبر داد و افزود: با این مطالعات در تلاش هستیم که بتوانیم درک کنیم به‌عنوان مثال فردی که جنگل را تخریب می‌کند چه عاملی باعث ایجاد این رفتار از سوی او می‌شود، تا با مهار پارامترهای انسانی، سرعت بیابان‌زایی و بحران آب در 10 سال آینده کاهش یابد.

قربانی خاطرنشان کرد: فاز نخست طرح ملی تحلیل شبکه اجتماعی، مدل‌سازی، سیاست‌گذاری و اجرای مدیریت مشارکتی منابع طبیعی در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، مرکزی و سمنان انجام شده است.

رونمایی پروژه ملی توانمندسازی جوامع محلی با رویکرد شبکه‌های اجتماعی

وی از رونمایی الگوی ایرانی مشارکت و توانمندسازی جوامع محلی با رویکرد شبکه‌های اجتماعی در قالب یک پروژه ملی در روستای بزیجان شهرستان محلات در اسفندماه سال جاری خبر داد و تصریح کرد: با توانمند کردن بخش کشاورزی در این روستا، معیشت‌های جایگزین مانند سبدبافی، فرش‌بافی، آموزش بازاریابی گل و گیاه و تولید قارچ در راستای تقویت بنیه اقتصادی جامعه محلی، کمک به اقتصاد روستایی و جلوگیری از مهاجرت جوانان روستا آموزش داده می‌شود.

قربانی با اشاره به اینکه تا آنجا که امکان دارد باید سرمایه انسانی را در جوامع محلی حفظ کنیم، ادامه داد: با حمایت دولت و پذیرش جامعه محلی، مشارکت اتفاق خواهد افتاد و جامعه به سمت پایداری پیش خواهد رفت، چون بحث مشارکت و توانمندسازی جامعه محلی، اعتقاد به اصل "اتکا به خود" دارد.

دکترای مدیریت و سیاست‌گذاری منابع طبیعی و محیط زیست با بیان اینکه روستا به‌عنوان یک واحد اقتصادی باید تولید صورت بگیرد و اقتصاد مقاومتی در یک جامعه روستایی زمانی معنا پیدا می‌کند که خودشان تولید کنند، یادآور شد: با تلفیق نگاه علمی و آکادمیک در کنار نگاه کاربردی اجرایی، می‌توانیم نگاهی تولید داشته باشیم و به سمت تجاری کردن علم پیش برویم.

وی تأکید کرد: با پایش روابط اجتماعی مردم و تحلیل شبکه اجتماعی می‌توانیم جلوی هدر رفتن هزینه‌ها را بگیریم که این با کمک روستاییان امکان‌پذیر خواهد بود.

قربانی در پایان اظهار داشت: صحبت از مدیریت مشارکتی در حرف ساده و شعار دادن کار راحتی است، اما مسئولان در عمل چه کاری می‌خواهند انجام دهند و تا چه زمانی می‌خواهند کارهای نمایشی انجام دهند؟/

خبرنگار: افسانه زعیم‌زاده

A-931111-04

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید