تشکیل شورای عالی توسعه روستایی در کشور پیشنهاد شد
برای آنکه سیاستگذاریهای واحدی در بخش توسعه روستایی اتفاق بیفتد و نهادهای محلی و ملی کشور با یکدیگر ارتباط هماهنگتری داشته باشند، لازم است شورای عالی توسعه روستایی تشکیل شود.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، دبیر همایش ملی چشمانداز توسعه پایدار روستایی در برنامه ششم توسعه کشور امروز با اعلام برگزاری این همایش در 15 اسفندماه سال جاری و در آستانه تدوین برنامه ششم توسعه کشور گفت: انجمن جغرافیا و برنامهریزی روستایی ایران سال گذشته با مجوز وزارت علوم تأسیس شد و برگزاری همایشهای علمی یکی از اقدامات این انجمن در راستای اهمیتبخشی به مبحث توسعه روستایی است.
محمدرضا رضوانی افزود: برنامههای توسعه روستایی در گذشته دارای نقاط قوت و ضعفی بوده است که در بیشتر مواقع با انحراف از برنامه روبهرو بودهایم.
وی خاطرنشان کرد: در آستانه برنامه ششم توسعه کشور، انجمن جغرافیا و برنامهریزی روستایی ایران در تدوین این برنامه بهعنوان یکی از اعضای این شورا حضور دارد.
رضوانی درباره اهمیت و ضرورت توسعه روستایی ادامه داد: 28.5 درصد جمعیت کشور یعنی معادل یکسوم در مناطق روستایی زندگی میکنند و لازم است که در مباحث توسعهای، لحاظ شوند.
وی تصریح کرد: بر اساس اطلاعات موجود، شهرهای کشور شامل یکهزار و 242 شهر هستند که با تبدیل شدن برخی از نقاط روستایی به شهر، شاهد افزایش تعداد شهرها هستیم.
استاد جغرافیای دانشگاه تهران یادآور شد: بیش از یکچهارم شهرهای موجود در کشور، جمعیت زیر پنجهزار نفر دارند و مطابق سرشماری سال 1390، تعداد زیادی از شهرها زیر یکهزار نفر جمعیت دارند و حتی شهر سومار در استان کرمانشاه در این سال از جمعیت 9 نفری برخوردار بوده است.
رضوانی تأکید کرد: نوسان در تعداد جمعیتها مشاهده شده است، بهگونهای که 65 هزار آبادی دارای سکنه در کشور گزارش شده است که از این تعداد حدود 35 هزار آبادی، جمعیت بالای 20 خانوار دارند و مطابق قانون روستا شناخته میشوند.
وی اظهار داشت: حداقل 35 درصد جمعیت کشور در مناطق روستایی اسکان دارند که در این راستا تبدیل نقاط روستایی به شهری از 22 میلیون در سال 1385 به 21 میلیون نقطه در سال 1390 کاهش یافته است.
سهم روستاییان از عرصههای طبیعی 90 درصد است
دبیر همایش ملی چشمانداز توسعه پایدار روستایی در برنامه ششم توسعه کشور در پاسخ به پرسش ایانا درباره سهم جمعیت روستایی از عرصههای کشور گفت: جمعیت روستاها 28.5 درصد عنوان شده است، اما سهم روستاییان از عرصههای طبیعی کشور 80 تا 90 درصد است.
رضوانی همچنین افزود: برنامههایی که در زمینه حفاظت محیط زیست، جنگلها، مراتع، خاک و آب و آبخیزداری انجام میشود، بهطور مستقیم به این جامعه مربوط است.
وی با اعلام اینکه در 10 ماهه گذشته واردات گندم، ذرت، برنج و کنجاله رکورددار بوده است، خاطرنشان کرد: 2.2 میلیارد دلار برای واردات محصول گندم که استراتژیک کشور است، هزینه شده، در حالی که توجه به روستاها و تقویت آنها میتواند در خودکفایی محصولات مورد نیاز کشور نقش اساسی داشته باشد.
رضوانی ادامه داد: در حال حاضر 50 درصد جمعیت روستایی دارای شغل کشاورزی بوده و مابقی آنها در مشاغل صنعتی و خدماتی مشغول به فعالیت هستند.
انحراف برنامههای توسعه روستایی بالا است
استاد جغرافیای دانشگاه تهران در پاسخ به پرسش دیگر ایانا درباره میزان موفقیتآمیز بودن برنامههای توسعه روستایی کشور تصریح کرد: پنج برنامه توسعهای در کشور سپری شده که در آنها برنامههای توسعه روستایی همچون توسعه راهها، گازرسانی، جادهسازی و... لحاظ شده است، اما میزان دستیابی به هدف در این برنامهها دارای انحراف بوده، بهگونهای که در سطح پایینی برآورد شده است.
وی پیشنهاد کرد که نقش جوامع محلی و مشارکت روستاییان در برنامههای توسعهای بیشتر لحاظ شود.
رضوانی یادآور شد: برنامههای مشارکتی همچون ترسیب کربن تجربه موفقی است که میتوان آنها را تکرار کرد و علاوه بر آن، وجود دهیار در 31 هزار روستا نقطه عطفی است که کمک میکند تا دستگاهها بیشتر به این جامعه متصل باشند.
وی پیشنهاد کرد که یک شورای عالی توسعه روستایی جهت هماهنگی برنامهها و سیاستهای توسعه روستایی ایجاد شود تا نقیصههای موجود، مرتفع شود.
برخی از برنامههای توسعه روستاها رهاشده باقی میماند
دبیر همایش ملی چشمانداز توسعه پایدار روستایی در برنامه ششم توسعه کشور در پاسخ به پرسش سوم خبرنگار ایانا درباره لحاظ بودجههای سنواتی در بخش توسعه روستایی تأکید کرد: سالانه برای طرحهای هادی و طرحهایی چون احداث و نگهداری راههای روستایی، گازرسانی، تأمین آب و برق و... بودجههایی در قالب بخشهای مختلف در نظر گرفته میشود؛ بهگونهای که در برنامه پنجم توسعه برای توسعه روستاها، ماده مستقل 194 در 12 بند وجود داشت که البته نیمی از این بندها رهاشده باقی مانده است.
رضوانی اظهار داشت: دولت از طرحهای توسعه روستایی و بخش کشاورزی حمایت میکند، اما کافی نیست و لازم است در برنامه ششم بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره برگزاری این همایش گفت: همایش ملی چشمانداز توسعه پایدار روستایی در برنامه ششم توسعه کشور در 15 اسفندماه در تالار علامه امینی دانشگاه تهران با همکاری دانشگاهها و نهادهای مرتبط، سازمانها و وزارتخانهها، دانشجویان رشتههای فوقلیسانس و دکتری برپا میشود.
رضوانی در ادامه افزود: تاکنون 410 مقاله کامل به دبیرخانه همایش ارسال شده که پس از داوری، 260 مقاله پذیرفته شده و حدود 150 مقاله بهدلیل نامرتبط بودن، رد شده است.
وی خاطرنشان کرد: از 260 مقاله موجود، 35 مقاله بهصورت شفاهی، 50 مقاله پوستر و بقیه در قالب مجموعه مقالات همایش به چاپ میرسد.
رضوانی ادامه داد: شش پنل تخصصی در حاشیه این همایش با موضوعهای توسعه پایدار محیطی، اجتماعی - فرهنگی، اقتصادی، تولیدی، توسعه پایدار نهادی و تعاونیها و توسعه پایدار روستایی برپا خواهد شد که از مقالات کلیدی در آن استفاده شده و از نظر صاحبنظران نیز بهره گرفته میشود.
وی تصریح کرد: نمایشگاهی در حاشیه این همایش برپا خواهد بود که از سوی سازمانها و نهادهای مرتبط اجرایی و علمی کشور، یافتهها و تحقیقات انجامشده در زمینه توسعه روستایی در معرض دید همگان قرار میگیرد.
تغییر کاربری 6500 هکتار از زمینهای کشاورزی در سال
این استاد دانشگاه تهران به کاهش شش درصدی اراضی کشاورزی کشور مطابق سرشماری سال جاری اشاره کرد و یادآور شد: سالانه ششهزا رو 500 هکتار زمین کشاورزی در کشور تغییر کاربری پیدا میکند که 70 درصد این تغییر کاربریها غیرمجاز است.
رضوانی تأکید کرد: در بخش توسعه روستایی، جلوگیری از تغییر کاربری اراضی و حفاظت از منابع طبیعی نخستین اصل محسوب میشود و علاوه بر آن، افزایش تعداد گردشگر در مناطق روستایی میتواند نقش مؤثری در توسعه روستایی ایفا کند.
وی در پایان اظهار داشت: توسعه گردشگری در منطقه ابیانه، روستای بزم در استان فارس، منطقه خور و بیابانک، تولید قارچ در برخی استانهای چهارمحال و بختیاری، پرورش گل در روستای گایکان الیگودرز، تولید فنرهای خودرو در روستای بیدهن قم و برخی فعالیتهایی همچون تولید پیراهن، مبلسازی و منبتکاری در محیطهای روستایی و انتقال آنها برای فروش به شهر تجارب موفقی است که بر ماندگاری روستاییان در این محیط و جلوگیری از مهاجرت مؤثر است./
خبرنگار: مژگان ستار
A-931107-05
دیدگاه تان را بنویسید