افزایش مصرف آب کشاورزان، با کاهش تهدیدآمیز سرانه خاک حاصلخیز

کاهش سرانه خاک حاصلخیز، کشاورزان را ناگزیر به کشت در اراضی درجه دو و سه می‌کند که این مسئله مصرف آب در بخش کشاورزی را افزایش می‌دهد.

کدخبر: 21096

رئیس انجمن علوم خاک ایران امروز در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) با اعلام این مطلب گفت: کاهش سرانه خاک حاصلخیز در کشور تهدیدی جدی برای امنیت غذایی به حساب می‌آید.

منوچهر گرجی با اشاره به اینکه در کشور دائم بحث افزایش راندمان آب کشاورزی مطرح است، افزود: در شرایطی می‌توان بهره‌وری آب در بخش کشاورزی را افزایش داد که خاک مرغوب و حاصلخیز در دسترس باشد.

وی خاطرنشان کرد: متأسفانه بخش عمده اراضی حاصلخیز کشاورزی در حاشیه شهرها قرار گرفته و به‌شدت کاربری آنها تغییر داده می‌شود.

گرجی ادامه داد: با از بین رفتن این خاک‌ها، باید سراغ خاک‌های کلاس‌های دو و سه برویم. متأسفانه برای کشت در این زمین‌ها باید دو تا سه‌برابر آب و کود بیشتری مصرف کنیم تا به اندازه زمین‌های حاصلخیز قبلی، محصول تولید شود.

وی تصریح کرد: با تبدیل اراضی حاصلخیز تیشه به ریشه خود می‌زنیم. زیرا در اراضی درجه دو و سه با مشکل تأمین آب هم روبه‌رو هستیم. در حال حاضر برای تأمین آب اراضی حاصلخیز فعلی هم با مشکل روبه‌رو هستیم.

کاهش 50 درصدی سرانه خاک کشاورزی طی دو دهه

رئیس انجمن علوم خاک ایران با اشاره به اینکه اراضی زیر کشت کشاورزی در ایران 18 میلیون هکتار است، یادآور شد: هر سال سه میلیون هکتار از این اراضی آیش بوده و محصولی در آن کشت نمی‌شود، در نتیجه سرانه خاک زراعی هر ایرانی با در نظر گرفتن جمعیت 75 میلیون نفری برای کشور، حدود 0.2 هکتار است.

گرجی تأکید کرد: با روند افزایش جمعیت، دو دهه دیگر سرانه خاک قابل کشت کشور برای هر ایرانی به 0.1 می‌رسد که بدون شک در این مقدار زمین نمی‌توان غذای مورد نیاز مردم را تولید کرد.

وی با اشاره به اینکه تصور عمومی درباره نبود محدودیت برای خاک کشاورزی نادرست است، اظهار داشت: ایران اگرچه کشور پهناوری است، اما از نظر خاک حاصلخیز زراعی با محدودیت روبه‌رو است، زیرا در طول تاریخ، از 165 میلیون هکتار وسعت کشور فقط 18 میلیون هکتار (حدود 11 درصد از پهنه کشور) زیر کشت رفته‌ است.

منوچهر گرجی، رییس انجمن علوم خاک ایران

فقط 1.3 میلیون هکتار زمین مرغوب داریم

رئیس انجمن علوم خاک ایران با اشاره به اینکه حداقل پنج عامل در کشت محصول و تولید مؤثر است، گفت: خاک حاصلخیز، اقلیم، دمای محیط و آب باید دست به دست هم بدهند تا محصول تولید شود.

گرجی سابقه تولید را عامل مهمی در تولید خاک حاصلخیز یک منطقه دانست.

به اعتقاد وی، بخش زیادی از اراضی کشاورزی ایران روی اراضی شیب‎دار واقع شده یا اینکه شوره‌زار بوده و تا حدودی سنگلاخی است، در نتیجه در چنین اراضی با محدودیت کشت روبه‌رو هستیم.

گرجی همچنین افزود: خاک‌های زراعی ایران به هشت کلاس تقسیم می‌شوند، اما فقط در خاک‌های کلاس یک هیچ محدودیتی برای کشت وجود ندارد.

وی خاطرنشان کرد: بر اساس تحقیقات مؤسسه خاک و آب متأسفانه از 18 میلیون هکتار زمین کشاورزی فقط 1.3 میلیون هکتار اراضی درجه یک هستند.

کشت در شیب بیش از 12 درصد ممنوع

رئیس انجمن علوم خاک ایران با اشاره به اینکه در بسیاری از نقاط دنیا، کشت روی شیب‌های بیش از 12 درصد ممنوع است، ادامه داد: عمق کم خاک، عامل محدودکننده کشت در بسیاری از نقاط کشور است.

گرجی تصریح کرد: در برخی دیم‌زارها حداکثر عمق خاک حدود 15 سانتی‌متر است و زیر این خاک سنگ یا قلوه سنگ وجود دارد که این مسائل علاوه بر اینکه کشت را محدود می‌کند راندمان را نیز کاهش می‌دهد.

به اعتقاد وی، خاک مرغوب کشاورزی، حداقل باید دو متر عمق داشته باشد./

گفتگو: لیلا مرگن

A-931023-02

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید