افزایش 25 درصدی سطح باغها و کاهش 9 درصدی اراضی زراعی
مساحت باغهای کشور از سال 82 تاکنون از حدود یک میلیون و 500 هزار هکتار به بیش از یک میلیون و 800 هزار هکتار رسیده است که رشد 25 درصدی را نشان میدهد و طی این مدت با کاهش 9 درصدی مساحت اراضی زراعی برای کاشت محصولات سالانه روبهرو هستیم.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، رئیس مرکز آمار ایران امروز در مصاحبهای مطبوعاتی به بیان آمار گزارش نتایج مقدماتی سرشماری کشاورزی در سال جاری پرداخت و گفت: سرشماری عمومی کشاورزی 1393 خورشیدی در ماههای مهر و آبان امسال، بهطور همزمان در سراسر کشور توسط مرکز آمار ایران و مشارکت نزدیک وزارت جهاد کشاورزی با موفقیت به مرحله اجرا درآمد.
عادل آذر با بیان اینکه پیش از این، سه سرشماری در قالب "سرشماریهای عمومی کشاورزی" طی سالهای 1367، 1372 و 1382 انجام شده بود، به نقش و اهمیت سرشماری کشاورزی اشاره کرد و افزود: سرشماری عمومی کشاورزی نقش محوری و پایهای در نظام ملی آمارهای کشاورزی کشور ایفا میکند و منبع بسیار مهمی در زمینه تهیه دادههای ساختاری و پایهای بخش کشاورزی محسوب میشود؛ علاوه بر آن با استفاده از چارچوبهای آماری حاصل از اجرای سرشماری، طرحهای نمونهگیری متعددی برای تأمین نیازهای آماری بخش کشاورزی آماده و اجرا میشود و همچنین سرشماری عمومی کشاورزی دادههای آماری استاندارد برای تبادل اطلاعات با سازمانهای آماری بینالمللی را فراهم میکند.
وی خاطرنشان کرد: در اجرای این سرشماری، در مجموع 12 هزار و 326 نفر در ردههای سازمانی مختلف مشارکت داشتهاند که از این تعداد پنجهزار و 549 نفر مأمور سرشماری، هزارو 835 نفر در ردههای کارشناسی عملیاتی (شامل معاونین فنی و آموزشی استان و شهرستان، کارشناسان مسئول فنی و اجرایی، و کارشناسان نقشه و فناوری اطلاعات) فعالیت داشتهاند و بقیه نیروها در قسمتهای مختلف ستادی و پشتیبانی (تدارکات و حمل و نقل) انجام وظیفه کردهاند.
آذر ادامه داد: یکی از نوآوریهای منحصربهفرد سرشماری کشاورزی 1393، استفاده از تبلت به جای فرمها و پرسشنامه کاغذی جهت ثبت و پردازش اطلاعات بوده است که این روش نخستین آمارگیری بزرگ ملی محسوب میشود و تعداد هفتهزار و 472 دستگاه مورد استفاده قرار گرفته است.
وجود چهار میلیون و 43 هزار بهرهبردار در بخش کشاورزی
رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه نتایج نهایی و قطعی پس از بررسی تفصیلی فایل دادهها در نیمه نخست 1394 خورشیدی ارائه خواهد شد، تصریح کرد: طی سرشماری عمومی کشاورزی 1393، تعداد کل بهرهبرداران کشاورزی فهرست شده در کشور، شامل تمام واحدهای تولید کشاورزی کوچک و بزرگ اعم از حقیقی و حقوقی، چهار میلیون و 43 هزار گزارش شده است که در مقایسه با سرشماری عمومی کشاورزی سال 1382 حدود شش درصد کاهش نشان میدهد.
وی یادآور شد: با وجود این کاهش هنوز کشاورزی بهعنوان فعالیت اقتصادی نخست در روستاهای کشور محسوب میشود و بیشترین سهم را در اشتغال روستایی به خود اختصاص میدهد.
آذر تأکید کرد: طبق نتایج آمارگیری مستقل از نیروی کار نیز جمعیت شاغل در بخش کشاورزی کشور نزدیک به چهار میلیون نفر برآورد میشود که نوعی همخوانی و هماهنگی با نتایج این سرشماری دارد.
زیربخش جنگل و مرتع و صید و صیادی، مشمول آمارگیری کشاورزی نبود
وی اظهار داشت: منظور از کشاورزی در این سرشماری، آن دسته از فعالیت اقتصادی است که درباره کشت و کار محصولات زراعی، باغی، کشت محصولات گلخانهای، دامداری، پرورش ماکیان به روش سنتی، پرورش کرم ابریشم، پرورش زنبور عسل و پرورش ماهی است.
آذر با بیان اینکه آمار مرغداریهای صنعتی طی سرشماریها و آمارگیریهای مجزا توسط مرکز آمار ایران اعلام میشود، گفت: زیربخش صید و صیادی و همچنین جنگل و مرتع، از شمول این سرشماری خارج هستند.
وی همچنین افزود: از بین چهار میلیون و 43 هزار بهرهبردار کشاورزی فهرست شده، اکثریت مطلق آنها یعنی چهار میلیون و 33 هزار بهرهبردار مربوط به اشخاص حقیقی یا همان کشاورزان، دهقانان و دامداران است که عمدتاً خردهمالک هستند و تنها 9 هزار و 600 بهرهبرداری 0.2 درصد متعلق به اشخاص حقوقی (شرکتها و مؤسسههای عمومی) است.
کاهش سطح اراضی کشاورزی در مقایسه با 10 سال گذشته
رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه سطح اراضی کشاورزی در مقایسه با 10 سال گذشته از کاهش برخوردار بوده است، خاطرنشان کرد: مساحت اراضی کشاورزی کشور (شامل زراعت و آیش و باغ) بدون در نظر گرفتن جنگل، جنگلکاری و مرتعداری حدود 16.6 میلیون هکتار گزارش شده است که در مقایسه با سرشماری عمومی کشاورزی 1382، که 17.7 میلیون هکتار اعلام شده بود، معادل 6.2 درصد کاهش را نشان میدهد.
آذر ادامه داد: از دلایل این کاهش میتوان به تغییرات مکرر رسمی و غیررسمی در کاربری اراضی از کشاورزی به غیرکشاورزی، موضوع کمآبی و عدم کشت زمین به مدت بیش از پنج سال اشاره کرد.
وی از افزایش 25 درصدی سطح باغها در کشور خبر داد و تصریح کرد: با این حال مساحت باغهای کشور از سال 82 تاکنون از حدود یک میلیون و 500 هزار هکتار به بیش از یک میلیون و 800 هزار هکتار رسیده است که رشد 25 درصدی را نشان میدهد، این در حالی است که طی مدت فوق با کاهش 9 درصدی مساحت اراضی زراعی برای کاشت محصولات سالانه روبهرو هستیم.
آذر یادآور شد: وسعت این اراضی از حدود 16 میلیون هکتار در سال 82 به 14.7 میلیون هکتار در سال 93 کاهش یافته است. طبق نتایج این سرشماری متوسط اراضی کشاورزی یک بهرهبردار با زمین در کل کشور 4.9 هکتار است. در مقام مقایسه باید اشاره کرد که این متوسط در کشورهایی نظیر کانادا، برزیل، انگلستان و آمریکا به ترتیب 273، 72، 71 و 178 هکتار است.
وی تأکید کرد: مساحت اراضی کشاورزی کشور 16 میلیون و 569 هزارو 657 هکتار برآورد شده است که سطح اراضی زراعی 14 میلیون و 730 هزارو 244 هکتار و سطح باغها و قلمستانها یک میلیون و 839 هزار و 413 هکتار است.
جمعیت حداقلی گوسفند و بز 44 میلیون رأس اعلام شد
رئیس مرکز آمار ایران درباره تعداد دامها اعم از سبک و سنگین اظهار داشت: تعداد انواع دام سبک شامل گوسفند و بز برای ماههای مهر و آبان سال جاری 44 میلیون رأس اعلام شده است که این رقم مربوط به جمعیت حداقلی این دام طی سال است.
آذر همچنین گفت: از آنجا که زمان اجرای سرشماری در سال 1393 مصادف با عید سعید قربان و دهه محرم بوده که ذبحها انجام شده بود، بهعنوان یکی از عوامل کاهش جمعیت دامی برای دوره آمارگیری محسوب میشود.
وی در ادامه افزود: بر اساس آمارگیریهای دامداری و بررسیهای مرکز آمار ایران، با آغاز زایشهای فصلی، جمعیت دام سبک در اسفند سال جاری به حدود 58 میلیون رأس خواهد رسید.
آذر خاطرنشان کرد: برای بهرهبرداری از آمار جمعیت دام سبک بسیار اهمیت دارد که به این نکته توجه شود که جمعیت دام سبک به دلیل فصلی بودن زایش در طی سال ثبات ندارد و از جمعیت حداقلی در ماههای مهر و آبان به جمعیت حداکثری در انتهای دوره زایش تغییر خواهد کرد.
وی ادامه داد: در این سرشماری جمعیت گاو و گوساله 4.2 میلیون رأس گزارش شده است و متوسط تعداد دام در هر بهرهبرداری برای گوسفند 36 رأس، برای بز 19 رأس و برای گاو شش رأس محاسبه شده است.
بیشترین تعداد بهرهبرداران در استانهای خراسان رضوی و مازندران
رئیس مرکز آمار ایران استانهای خراسان رضوی و مازندران را حائز رتبههای نخست تعداد بهرهبردار برشمرد و تصریح کرد: استانهای فوق با 8.3 و 7.9 درصد و بیشترین تعداد بهرهبردار را دارند و کمترین تعداد به استانهای البرز با 0.7 و قم با 0.3 تعلق دارد.
آذر یادآور شد: رتبههای نخست و دوم از نظر سطح اراضی کشاورزی به استانهای خراسان رضوی و خوزستان تعلق دارد که در مجموع 24 درصد اراضی را در اختیار دارند.
وی تأکید کرد: استانهای یزد، البرز و قم با پایینترین رقم 1.29 درصد اراضی را در اختیار دارند.
آذر هزینه این سرشماری را 30 میلیارد تومان عنوان کرد و اظهار داشت: با کسر هزینه تبلتهای خریداریشده که کالای سرمایهای مرکز آمار ایران محسوب میشود، برای این سرشماری میزان 21 میلیارد تومان هزینه شد./
خبرنگار: مژگان ستار
A-931022-06
دیدگاه تان را بنویسید