نامه سرگشاده معاون سابق محیط زیست به رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس
معاون سابق محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست کشور از رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی، برای نحوه ادغام این سازمان با سازمان جنگلها انتقاد و خواهان تجدید نظر شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، معاون سابق سازمان حفاظت محیط زیست در نامهای سرگشاده به رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی نوشت: اگرچه صحبت از ادغام سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگلها و مراتع به سالیان پیشین برمیگردد، اما هرازگاهی به موضوع روز و بحث داغ دولت، مجلس و محافل مرتبط با این حوزه تبدیل میشود. اخیراً نیز با ارائه طرحی از سوی جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با موضوع ادغام، مجدداً فعالان و صاحبنظران محیط زیست به ارائه نظرات و دیدگاه های خود پرداختند. نگارنده نیز به اعتبار حضور چند ساله در مدیریت محیط زیست کشور و آشنایی با سابقه بحث به نکاتی در این باره اشاره خواهم کرد:
1- در یک بررسی ساده، منطقی و منطبق بر تجربه تاریخی فعالیت هر دو دستگاه متولی حفاظت از محیط زیست و عرصههای طبیعی کشور بهنظر میرسد ادغام و تمرکز فعالیتهای حاکمیتی امری اجتنابناپذیر باشد. برای اثبات لزوم این ادغام، میتوان دلایل زیر را عنوان کرد:
- جلوگیری از موازیکاری
- جلوگیری از تداخل فعالیتها
- پایان بخشیدن به وضعیت فعلی تقسیم اکوسیستم و حفاظت از آن به دو بخش گیاهی و جانوری
- ارتقاء حفاظت با اعمال سیستم یکپارچه
- عدم تعدد مراجع استعلامشونده در اجرای طرحهای توسعهای کشور
- پاسخگویی بهتر به نهادهای بینالمللی
- صرفهجویی در منابع
- پاسخگویی شفافتر به نهادهای نظارتی کشور
2- بهنظر میرسد آنچه بیشتر محل اختلاف صاحبنظران و فعالان محیط زیست کشور است، لزوم ادغام نیست، بلکه بیشتر نحوه و چگونگی ادغام است. در این باره تاکنون نظرات مختلف متعدد و بعضاً متضادی بیان شده است که در این میان چهار حالت آن بیشتر از سایر نظرات مطرح و بحث شده است:
- ادغام سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگلها و مراتع و تشکیل "وزارت محیط زیست و منابع طبیعی"
- ادغام سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگلها و مراتع و تشکیل "معاونت وزیر جهادکشاورزی و ریاست سازمان حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی"
- ادغام سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگلها و مراتع و تشکیل "معاونت رئیس جمهور و ریاست سازمان محیط زیست و منابع طبیعی کشور"
- تشکیل وزارت محیط زیست (سازمان جنگلها و مراتع با وضعیت و ساختار موجود حفظ شود)
هرکدام از حالات بیانشده دارای مزایا و معایب خاص خود است که نیازمند بررسیهای کارشناسی و دقیقتر است و آن را به فرصتی دیگر موکول میکنم.
3- حالتی از ادغام که در طرح نمایندگان مجلس شورای اسلامی آمده است، ادغام دو سازمان و تشکیل معاونت وزیر جهادکشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی است. این حالت بدترین حالت ممکن بوده که نهتنها محاسن چندانی ندارد، بلکه مملو از معایب مختلف بوده و هیچ کمکی به حل مشکلات محیط زیست و عرصههای طبیعی کشور نمیکند. کاهش سطح مدیریت محیط زیست کشور از معاونت رئیس جمهوری به معاونت وزیر جهادکشاورزی، تنها به کاهش قدرت سازمانی در حفاظت از محیط زیست خواهد انجامید و تعرض به مناطق چهارگانه حفاظتی را افزایش خواهد داد و از طرفی دیگر بخش محیط زیست انسانی سازمان را نیاز با چالش جدی روبهرو خواهد کرد. در شرایطی که تخریب مناطق چهارگانه حفاظتی و کاهش جمعیت حیات وحش سرعت عجیبی گرفته و موضوع آلودگی شهرها نفسها را بند آورده است، تضعیف جایگاه محیط زیست کشور بسیار زیانبار و خسارتآفرین است.
4- حال که مجلس در پیگیری این موضوع پیش قدم شده و یکبار دیگر بحث ادغام در دولت، مجلس و محافل محیط زیستی بهصورت جدی مطرح شده است، بهنظر میرسد بهترین فرصت برای بررسی و انجام آن فراهم شده است. اهمیت محیط زیست ایجاب میکند تا جایگاه سازمانی آن نه تنها تنزل نیافته، بلکه تا آن جا که ممکن است ارتقاء یابد. از نگاه قاطبه طرفداران، اندیشمندان و فعالان عرصه محیط زیست، بهترین حالت، انتزاع سازمان جنگلها و مراتع از وزارت جهادکشاورزی و الحاق آن به سازمان حفاظت محیط زیست است. این حالت کمترین معایب و بیشترین محاسن را داراست. چرا که از یک طرف سطح سازمان حفاظت محیط زیست همچنان بهعنوان معاونت رئیس جمهوری حفظ شده و از طرف دیگر بخش منابع طبیعی را نیز از وزارت جهادکشاورزی که خود بهعنوان یک دستگاه توسعهای بیشترین آسیب را به منابع طبیعی وارد میکند، منتزع مینماید. وزارت جهادکشاورزی هماکنون بهعنوان بهرهبردار، سالانه سطح وسیعی از مراتع کشور را بدون بررسی کارشناسی تبدیل به زمین کشاورزی میکند و بیشترین آسیب را به عرصههای طبیعی کشور وارد کرده است. در صورت انتزاع سازمان جنگلها از وزارت جهادکشاورزی، وزارتخانه مذکور نیز همانند سایر دستگاههای توسعهای ازجمله وزارت صنعت و معدن، نفت، نیرو و راه و شهرسازی باید برای طرحهای خود مطالعات زیست محیطی انجام دهد.
در هر صورت بهنظر میرسد، نقش کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی و همچنین مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در این میان میتواند بیش از سایر نهادها مؤثر باشد.
دلاور نجفی
معاون سابق محیط طبیعی و تنوع زیستی
سازمان حفاظت محیط زیست
ایانا: موضع این فعال محیط زیست به معنای موافقت همه فعالان این حوزه با نظر وی نیست، کما اینکه برخی از آنها معتقدند این نوع موضعگیری یکجانبه و دور از انصاف است. به اعتقاد آنها فارغ از نقدهای وارد به مدیریت سازمان جنگلها در مواردی طی سالهای گذشته، این نوع موضعگیری به مانند این میماند که سازمان جنگلها تاکنون هیچ کاری انجام نداده است. از سوی دیگر چه عاملی میتواند تضمینکننده رفع تمام مشکلات با جداسازی سازمان جنگلها از وزارت جهادکشاورزی باشد. به هر حال فضای تبادل آرا برای همه صاحبنظران حوزه جنگل و منابع طبیعی برای تنویر افکار عمومی در این زمینه باز است./
V-921218-01
دیدگاه تان را بنویسید