مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی در گفتگو با ایانا:
50 درصد کشاورزی نوین، مدیون تولیدات بازار بذر و نهال است/ کشاورزان باید از هرکجای دنیا که بخواهند، بذر وارد کنند
یکی از رویدادهای مهم کشاورزی کشور در هفته گذشته، برگزاری نخستین نمایشگاه نهادههای کشاورزی در بوستان گفتگوی تهران بود که با تولیگری بزرگان تولیدکننده و واردکننده نهادهها در بازار کشاورزی ایران برپا شد. نمایشگاهی که به تعبیر جالب مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی، "باعث رو شدن دست اتحادیه ملی و در شرف راهاندازی واردکنندگان بذر و نهال شد" و حال بیش از پیش آنها زیر ذرهبین مدیران و فعالان پیشه کشاورزی قرار دارند. از آنجا که اظهارات مهندس حسین شریعتمدار، پدر زراعت ایران در آیین افتتاحیه نمایشگاه بازتاب زیادی داشت و نحوه انعکاس آن باعث بروز برخی سوءتفاهمها نزد برخی شنوندگان آن شد؛ خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) در گفتگو با وی، جزئیات بیشتری از دلایل اظهارات کمسابقه یکی از بزرگان جامعه کشاورزی ایرانزمین را جویا شد که به اتفاق میخوانیم.
مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی در گفتگو با ایانا، انگیزهاش از حضور در آیین گشایش نخستین نمایشگاه نهادههای کشاورزی را تشریح و تبیین اهمیت جایگاه فعالان بازار بذر و نهال کشور برای آنها برشمرد و گفت: در واقع با توجه به اینکه کشاورزی ایران بهدلیل روند نزولی آب در حوزه مِنا (Mena) -که از شمال غربی چین تا هند، افغانستان، ایران، خاورمیانه و شمال آفریقا را دربر میگیرد- و به استثنای ترکیه بحرانی است؛ باید راندمان آب در کشاورزی ایران را بیش از پیش مورد ملاحظه قرار داد.
محمدحسین شریعتمدار با استناد به مقاله روزنامه "نیویورکتایمز" که حتی برخی تحولات اجتماعی سالهای اخیر در خاورمیانه را ناشی از بحران آب و خشکسالی پنج سال اخیر در این منطقه میداند، افزود: با همین هدف در جریان سخنرانی خود جدولی را ارائه کردم که به گواه آمار مستند جهانی، نشان میدهد ایران در دنیا از راندمان کافی آب برخوردار نیست.
وی با اشاره به اینکه درآمد جهانی محصولات کشاورزی در کشورهای ایالات متحده آمریکا و ترکیه به ازای هر مترمکعب به ترتیب 2.2 دلار و یک دلار است، خاطرنشان کرد: این در حالی است که در نقطه مقابل کشوری مانند ازبکستان که آنها نیز بابت هر مترمکعب 2.5 دلار درآمد دارند، ایران ما 20 سنت درآمد دارد و در برخی سالهای پرآبی، بهسختی 30 سنت درآمد عاید کشور میشود!
شریعتمدار با تأکید بر اهمیت نهادینه شدن نگاه "آبمحور" به کشاورزی ایران، ادامه داد: باید تدابیری اتخاذ شود که از هر مترمکعب آب، درآمد اقتصادی بیشتری عاید کشورمان شود.
وی با بیان اینکه با سیستم پایدار حیاتی میتوان به جای 80 درصد، از 40 درصد آبهای کشور بهرهبرداری بهینه کرد، یادآور شد: نکته قابل تأمل در ساماندهی مدیریت بهینه آب در بخش کشاورزی، اتکا نکردن راهکارها به سیستمهای پیچیده هیدرولوژی است، بهگونهای که اگر کشاورز ما از کود و سم در مورد محصولاتی مانند چغندرقند که به آب زیاد نیاز دارد، بهموقع و اندازه توصیهشده کارشناسی استفاده کند، با نابود شدن محصول، آبهایی که صرف تولید آن شده، از بین نخواهد رفت.
تولید بذر در انحصار دایره تنگ دولت
مشاور عالیرتبه وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه خوشبختانه تولید بذر ایران جز در مورد بذور سبزی و صیفی به بازار جهانی وابستگی ندارد، تصریح کرد: ایران جزء معدود کشورهای دنیا است که متأسفانه تولید و عرضه بذر در آن، در انحصار تنگ دولتی قرار دارد.
شریعتمدار تأکید کرد: مؤسسه اصلاح نهال و بذر از 40 سال گذشته سالانه تنها 10 رقم نهال و بذر را در کشور عرضه کرده است، در حالی که در کشورهای همسایه مانند ترکیه، این میزان 73 رقم بوده است.
وی با بیان اینکه کشاورزان ما باید آزاد باشند تا از هرکجای دنیا که خواستند، بذر دلخواه خود را وارد کنند، اظهار داشت: دانشآموختگان کشاورزی ایران باید بیایند و در امر تولید بذر با خودشان و دنیا رقابت کنند.
شریعتمدار با اشاره دوباره به جایگاه خطیر تأمینکنندگان نهادههای کشاورزی در کشورمان، گفت: بهطور نمونه با ارتقای استفاده از نهادهها، عملکرد تولید گندم از 500 تن در هکتار در سال 1950 میلادی، به سههزار تن در سال 2012 میلادی ارتقاء یافته است.
به گفته وی، در همین فاصله زمانی مصرف کود 16 برابر، سم 50 برابر و تعداد تراکتورها از 10 میلیون دستگاه به 27 میلیون هکتار افزایش یافته است.
شریعتمدار به استناد اظهارات خبرگان بخش کشاورزی دنیا، اثرگذاری بذر و نهال در کشاورزی نوین را طی نیمه دوم قرن بیستم 50 درصد عنوان کرد.
وی شریعتمدار درباره عوامل مؤثر در این افزایش عملکرد افزود: حرکت معجزهآسایی که در نیمه دوم قرن بیستم در اصلاح بذر، شیوههای نوین آبیاری، افزایش سطح زیر کشت آبی و مصرف کود و سم ایجاد شد، از عواملی بوده که در افزایش عملکرد محصولات زراعی تأثیرگذار بوده است.
شریعتمدار در مورد اظهار نظرش پیرامون وضعیت کیفیت کودهای تولید داخل کشور خاطرنشان کرد: اظهارات اینجانب مبتنی بر مستندات متقن آزمایشگاهی است که طی سه ماه اخیر روی 60 محصول تولیدی کشور صورت گرفته و 38 مورد از آنها بیکیفیت و به اصطلاح فرمول آنها سهصفر بوده است.
در واقع بر اساس اظهارات مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی، این دسته از تولیدکنندگان خاک و گرانول را داخل کیسهها ریخته و به مردم فروختهاند.
برگزاری مناقصه برای سموم، یعنی عرضه محصولات غیرقابل مصرف
وی ادامه داد: در دنیا تنها کشوری هستیم که از اوایل سال 1360 تا 1383 خورشیدی که هنوز عرضه سم آزاد نشده بود، آگهی مناقصه برای تکنولوژی (عرضه کود و سموم) میگذاشتیم و برگزاری مناقصه نیز به معنی این بود که یعنی هرچه سم غیرقابل مصرف (ارزان) برای فروش وجود دارد، به بازار مصرف عرضه شود!
آزادسازی فروش کود با ازته
شریعتمدار با اشاره به اینکه قسمت اعظم کود ازقبیل فسفاته و پتاسه را دولت وارد میکند و کود ازته در کشور تولید میشود، تصریح کرد: خیلیها بهدنبال این هستند که توزیع کود آزاد شود و البته این آزادسازی نیز در برنامههای وزارت جهاد کشاورزی وجود دارد که این امر با آزادسازی قیمت کود ازته از اوایل سال آینده شروع خواهد شد.
وی یادآور شد: با تأکیداتی که وزیر جهاد کشاورزی در تعیین تکلیف وضعیت تولید و عرضه کود دارد، ظرف دو تا سه ماه آینده، وضعیت عرضه کود مشخص و تولیدکنندگان داخلی که از لحاظ کیفیت محصولاتی نامناسب دارند، هدایت، اصلاح و تغییر روش داده میشوند.
اتحادیه ملی بذر و نهال تشکیل میشود
شریعتمدار تأکید کرد: اتحادیه ملی بذر و نهال در حال تشکیل است و وزارتخانه در این زمینه برنامهریزیهای معقولی برای واگذاری امور در این بخش دارد.
وی اظهار داشت: مشکل منابع آبی ایران تنها با صرفهجویی در مصرف مرتفع نمیشود، بلکه بحران آب نیازمند تغییراتی در عرضه کود، سم، بذر و مدیریت زراعت دارد./
خبرنگار: علیرضا صفاخو
A-921006-03
دیدگاه تان را بنویسید