سایه و روشن‌های کمیسیون کشاورزی مجلس (گزارش تحلیلی ایانا به مناسبت روز مجلس)

خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا): هرچند کمیسیون کشاورزی مجلس، نماینده 23 میلیون بهره‌بردار بخش کشاورزی در مجلس شورای اسلامی است، اما این کمیسیون جزء کمیسیون‌های پرطرفدار محسوب نشده و نمایندگان با اینکه در حوزه‌های انتخابیه خود با مسائل کشاورزی هر روز دست و پنجه نرم می‌کنند، اما مثل کمیسیون برنامه و بودجه و امنیت ملی، برای عضویت در آن رقابت نمی‌کنند.

از میان 23 نفر اعضای کمیسیون کشاورزی، 15 نفر یا تحصیلات مرتبط دارند یا پیش از این در مشاغل کشاورزی فعالیت داشتند. این بدان معناست که عملاً نیمی از اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس دغدغه کشاورزی نداشته یا به ضرورت در این کمیسیون حضور دارند که تعداد فعالان کمیسیون در رسانه‌ها به‌خوبی مؤید این مسئله است.

هرچند کمیسیون کشاورزی مجلس نهم در مقایسه با کمیسیون مجلس هشتم از قوام تخصصی بیشتری برخوردار است، اما باید گفت مثل مجلس گذشته به‌جز پنج تا شش تن از نمایندگان که ویترین این کمیسیون بوده و با اطلاعات مناسب و درک صحیح از کمیسیون کشاورزی در همایش‌ها شرکت کرده و همواره پاسخگوی خبرنگاران هستند، مابقی یا اطلاعات کافی از مسائل بخش کشاورزی ندارند و یا ضرورتاً به مسائل حوزه انتخابیه خود بسنده کرده‌اند. جای بسی تعجب است که هیچ‌گاه از اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس، رئیس مجلس نشدند و اگر در معدود مواردی توانستند کرسی از هیأت رئیسه به‌دست آورند، اثربخشی چندانی برای کمیسیون کشاورزی به ارمغان نیاوردند.

بعد نظارتی کمیسیون کشاورزی

مجلس هشتم و مجلس نهم به‌ویژه، نقش پررنگ‌تری در بعد کشاورزی نسبت به ادوار گذشته ایفا کرد، به‌طوری که می‌توان گفت با توجه به آمار تحقیق و تفحص‌ها، پرسش‌های مطرح‌شده و گزارش‌های ارائه‌شده در صحن علنی مجلس، کمیسیون توانسته در بعد نظارتی قوی‌تر عمل کند.

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در بررسی خود به پرسش‌های مطرح‌شده کمیسیون کشاورزی در بعد نظارتی را 37 درصد عنوان کرده که به نسبت برخی از کمیسیون‌های تخصصی، نتیجه بهتری داشته است.

نگاهی به کارنامه کمیسیون کشاورزی نشان می‌دهد تحقیق و تفحص از صندوق بیمه محصولات کشاورزی، برنج‌های آلوده، واردات دام زنده و در مجلس نهم که در سال دوم آن قرار داریم، تحقیق و تفحص از سازمان چای، سازمان جنگل‌ها و همچنین وزارت صنعت، معدن و تجارت ازجمله مواردی است که بر تقویت بعد نظارتی این کمیسیون تأکید جدی دارد.

نتیجه تحقیق و تفحص‌ها چه شد؟

هرچند کارنامه کمیسیون کشاورزی در بعد نظارتی نمره مناسبی می‌گیرد، اما نگاهی به نتایج تحقیق و تفحص‌های صورت‌گرفته هیأت‌های اجرایی که گاهاً شش ماه تا یک سال فرصت داشتند، نشان می‌دهد که بعضاً این تحقیق و تفحص‌ها چندان اثربخش نبوده و یا بی‌نتیجه رها شده است.

هیأت تحقیق و تفحص از واردات دام زنده که در مجلس هشتم به ریاست نایب‌رئیس وقت دنبال شد، هرچند دارای گزارش به صحن علنی مجلس بود، اما باید گفت نه‌تنها اثرگذاری قابل توجهی نداشت، بلکه همچنان به‌عنوان یک مسئله پرمخاطره در حوزه دامی کشور مطرح است و خبرهای حاکی از واردات دام زنده که منجر به شیوع انواع بیماری است، منتشر می‌شود.

همچنین با وجود تحقیق و تفحص‌های انجام‌شده در کمیسیون کشاورزی نظیر بیمه محصولات کشاورزی، این هیأت به نتیجه نرسید و هیچ‌گاه مشخص نشد نتیجه تلاش یک‌ساله اعضای کمیسیون کشاورزی به کجا منتهی شد چرا که این هیأت در پایان، گزارشی در صحن علنی ارائه نکرد؛ در حالی که انتظار می‌رفت تحقیق و تفحص‌ها پس از بررسی مسئله، با ارائه راه حل، بحران را هدایت کرده و به‌عنوان رویکرد مثبت در حل مسئله مؤثر باشند.

کمیسیون، فعال‌تر از دولت در حوزه قانون‌گذاری

کمیسیون کشاورزی مجلس همچنین در بعد قانون‌گذاری، نتایج مؤثری داشته و هرجا دولت اهتمام لازم را نداشته است، کمیسیون با ارائه طرح به کمک بخش کشاورزی آمده است.

طرح افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی و طرح موسوم به انتزاع، از مهم‌ترین قوانین تصویب‌شده بخش کشاورزی در سال‌های اخیر است که با ساعت‌ها کار کارشناسی‌شده کمیسیون به نتیجه رسید. هرچند این قوانین مترقی و ظرفیت‌های فوق‌العاده ایجادشده هرگز به‌درستی در بخش کشاورزی به مرحله استفاده و اجرا نرسیده است، اما این قوانین نتیجه تلاش‌های کمیسیون کشاورزی از وضعیت موجود بخش بوده که برای آن چاره‌اندیشی کردند.

افق روشن کمیسیون کشاورزی

کمیسیون کشاورزی همچنین در حوزه تدوین قوانین مؤثر نظیر بودجه سالانه و برنامه پنجم توسعه هرساله تلاش‌های وافری می‌کند، اما غیبت رئیس کمیسیون در زمان تصویب قانون برنامه پنجم توسعه و همچنین دفاع مؤثر از این برنامه در صحن علنی مجلس زمان تصویب برنامه پنجم توسعه، هیچ‌گاه از اذهان فعالان بخش کشاورزی نخواهد رفت.

بودجه‌ها که همواره با مشکل تدوین روبه‌رو شده و به قولی رونویسی مکرر در مکرر است، باید خاتمه پیدا کند، هرچند کمیسیون کشاورزی امسال اعلام کرده است با فرا خواندن بخش‌های مختلف وزارت جهاد کشاورزی در کمیسیون تلاش می‌کند بودجه عملیاتی تصویب کرده که لااقل کلیات آن زمان زیادی نگیرد.

در پایان باید گفت؛ کمیسیون کشاورزی مجلس توانسته است با تدوین قوانین مؤثر در سال‌های اخیر و همچنین تقویت بعد نظارتی، اثرگذاری بیشتری نسبت به ادوار گذشته داشته باشد و دورخیز این کمیسیون برای تدوین برنامه پنج‌ساله ششم نیز افق مثبتی ایجاد کرده است./

T-920910-01

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید