نبض کشاورزی کردستان کند میزند
بنا به نظر کارشناسان توسعه و پیشرفت کشورها و شهرها به رشد و توسعه کشاورزی بستگی دارد و نیز نقش کشاورزی در تولید مواد غذایی برای جمعیت رو به رشد، عرضه مواد اولیه برای بخش صنعت، عرضه نیروی کار برای بخشهای صنعت و خدمات، ایجاد اشتغال و نیز تولید محصولات صادراتی بهمنظور تولید ارز به اندازهای مهم بوده که کشورها با توسعه کشاورزی به پیشرفت نائل شدند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، کشاورزی یکی از قدیمیترین پیشههای انسان بوده که بهدلیل تأمین نیازهای اولیه بشر هیچگاه جایگاه خود را از دست نداد، بلکه روزبهروز بر ارزش و جایگاه آن افزوده می شود.
سهم استان کردستان در بخش کشاورزی از تولید ناخالص داخلی در سال 87 برابر با 0.9 کل کشور بوده که در بین 31 استان در آن زمان رتبه 25 کشوری را دارا بوده است.
هرچند از آمار جدید وضعیت کشاورزی استان کردستان اطلاعات دقیقی در دسترس نیست، اما بر طبق شاخصهای تطبیقی اعلام شده از سوی معاونت برنامهریزی استانداری، در طی سالهای 84 تا 91 سطح زیر کشت و محصولات تولیدی زراعی و باغی تغییر محسوسی نداشته و علاوه بر آن آهنگ رشد جمعیت شهری و کاهش جمعیت روستایی رشد سریع و بیوقفهای داشته، به طوری که در سال جاری جمعیت روستایی به 34 درصد رسیده است.
بخش اجرا کشاورزی را به بخش علمی پیوند دهد
معاون پژوهشی دانشگاه کردستان با اعلام اینکه بخش علمی میتواند به بخش اجرایی کشاورزی و کشاورزان کمک کند، گفت: پیوند بخش علمی با بخش اجرایی و کشاورزان جوش نخورده است و لازم است در این مورد تجدیدنظر شود.
عبداله سلیمی افزود: دانشگاه میتواند به بخش اجرا کمک کند و چون مستقیماً در این امر درگیر نیست نمیتواند بهصورت مستقیم وارد فعالیت شود.
وی خاطرنشان کرد: اگر کلاسهای آموزشی که مدیران جهاد کشاورزی برای کشاورزان برگزار میکنند از تجربه بخش علمی و اساتید بهره بگیرند برای کشاورزی ما میتواند مفید باشد.
این استاد دانشگاه با اشاره به تأثیر روشهای نوین در بخش کشاورزی ادامه داد: اگر بخش علمی بهعنوان مثال بتواند یک روز بر عمر محصول توتفرنگی بیفزاید چه کمک بزرگی به کشاورزان و بازاریابی این محصول میشود.
سلیمی با تأکید بر اینکه باید متولیان بخش اجرایی پیوند و ارتباط بخش علمی و فارغالتحصیلان کشاورزی را با کشاورزان برقرار کنند، تصریح کرد: بخش علمی دستاوردهای مهمی را در بخش کشاورزی به دست آورده که خواسته و یا ناخواسته باید از ظرفیتهای علمی برای به روز شدن آن استفاده کرد.
وی دلیل بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی کشاورزی را مشکلی فرهنگی عنوان کرد و یادآور شد: دانشآموختگان انتظار پشت میزنشینی و کار اداری را دارند و ارتباط مستقیم با آب، زمین و کشاورزی را برقرار نکردهاند.
مشخص نیست چه کسی مقصر است
معاون پژوهشی دانشگاه کردستان در مورد علت عدم پیوند بخش علمی با کشاورزی استان تأکید کرد: مشخص نیست چه کسی مقصر است، اما با رفع مشکلات فرهنگی و دید بازتر بخش اجرایی استان میتوان به رونق کشاورزی با استفاده از ظرفیت علمی دانشگاهها خوشبین بود.
سلیمی در مورد سطح علمی دانشگاههای استان کردستان در بخش کشاورزی اظهار داشت: استان کردستان پتانسیل علمی بسیار بالایی داشته و همه دانشگاهها موفقیتهای خوبی را بهدست آوردهاند.
وی همچنین افزود: اما این سطح علمی چقدر مکانیزه شده و چقدر پایدار شده معلوم نیست و باید بخش اجرا این پیوند را ایجاد کند.
ضعف بازاریابی محصولات کشاورزی
یک عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان در گفتگو با ایانا گفت: از مشکلات بخش کشاورزی کردستان عدم توجه به بازار و مزیت نسبی تولید در بخش کشاورزی و عدم ارتباط مناسب بین سه بخش تولید، پژوهش، آموزش و اجرا به عنوان نقیصه اصلی که منجر به عدم ثبت مناسب و به هنگام دادهها برای تحلیل مطرح است.
حامد قادرزاده خاطرنشان کرد: هنوز کشاورزی کشور بهصورت واحدهای کوچک است و روزبهروز کوچکتر میشود و بهدلیل قانون ارث و اقتصادی نبودن و پراکنده بودن اراضی کشاورزی ناشی از قانون اصلاحات ارضی دهه 40 و بعد از انقلاب اسلامی ایران این امر همچنان ادامه دارد.
وی ادامه داد: عدم وجود کانالهای بازاررسانی مناسب کمبود سردخانه، انبار مناسب روستایی راههای بین مزارع عدم توجه به بحث درجهبندی بستهبندی و استاندارد محصولات کشاورزی تولید بخش کشاورزی برای تولیدکننده صرفه اقتصادی نداشته است.
قادرزاده عدم تعادل بین وزارت صنعت، معدن و تجارت با وزارت جهاد کشاورزی را منجر به برنامه نامناسب سیاستگذاری برای صادرات و واردات کشاورزی دانست و تصریح کرد: به جای توسعه صادرات واردات توسعه یافته و به جای تولید محصول واردات مورد توجه قرار گرفته که این به نوبه خود اثرات منفی این بخش را نشان میدهد.
وی یادآور شد: چون تولیدکننده بر اساس قیمت سال قبل تصمیم به تولید میگیرد پدیده "تار عنکبوتی" در کشاورزی هنوز نمایان است و برای هر سالی که قیمت محصول بالا باشد کشت میشود.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: عدم وجود سازمانهای مناسب و فعال در زمینه ثبت اطلاعات قیمت و هزینههای تولید دشوار است و اگر دادهها ثبت شود، هم مشکل مزیت نسبی حل میشود و هم به پراکنش جمعیتی در مناطق کمک خواهد کرد.
قادرزاده اظهار داشت: نتیجه اینکه فعالیتهای بازاریابی از روی محصولات جز با مبادله و انتقال مالکیت صورت نمیگیرد و حاشیههای بازار در هر سطح هم خرده و هم عمده بالا است و بهنظر میرسد که بخش اعظم آن از دسترس افراد بهدلیل عدم وجود مدیریت صحیح در بازار خارجی، میتوان گفت این بخش نیز همچون ضایعاتی است که در سطوح مختلف تولید، توزیع و مصرف متوجه محصولات کشاورزی است.
کشاورزی کردستان دهقانی است
معاون پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان در مورد مشکلات بخش کشاورزی استان کردستان گفت: عدم هماهنگی بین ارگانها و سازمانهای مرتبط موجب عدم وجود ارتباط مناسب بین علم و تجربه شده است.
مظفری افزود: دانشگاه تحقیق میکند، اما این تحقیقات در کتابخانهها میماند و تحقیقات مشترکی انجام نشده، بنابراین مشکلات گریبانگیر بخش اجرا میشود.
وی خاطرنشان کرد: عدم اطلاعرسانی درست، عدم اعتماد کشاورزان به بخش اجرایی، مسائل اقتصادی، به صرفه نبودن بخش نهادهها، و عدم کنترل و نظارت بر وامهای تسهیلاتی طرحها و پروژهها را با مشکل روبهرو میکند.
مظفری ادامه داد: کشاورزی ایران دهقانی بوده و گاومیش تبدیل به تراکتور شده و هنوز با کشاورزی مکانیزه و ارگانیک فاصله داریم.
وی تصریح کرد: مدیریت بخش کشاورزی در سطح کلان باید برنامه و سیاست داشته باشد و این سیاستها و برنامهها را برای کشاورزان پیاده کند.
مظفری با اشاره به اینکه قولهای کاغذی بخش اجرا به عمل درنمیآید، یادآور شد: بخش علمی و بخش اجرایی همدیگر را قبول ندارند و با اختلافات بسیار حاضر به همفکری نیستند و تجربه ثابت کرده که وعدههای روی کاغذ به عمل منجر نمیشود.
بخش اجرا از طرحهای دانشگاهی استفاده نمیکند
معاون پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان در مورد اختصاص بودجه 3.5 درصدی ادارات و ارگانها به بخش پژوهشی تأکید کرد: تاکنون هیچ طرحی از دانشگاه توسط بخش اجرا بهکار گرفته نشده و حتی بخش اجرایی به نامهنگاریها و مکاتبات دانشگاه پاسخ نداده است.
وی اظهار داشت: بخش کشاورزی کردستان نتوانسته محصولات بومی خود را حفظ کند چه برسد به اینکه محصول جدیدی را وارد کند.
مظفری همچنین گفت: این در حالی است که استقبال استانهای دیگر از محصولات استان کردستان بسیار بالا است.
وی در پایان با اشاره به تعداد افراد با مدارج علمی بالا در دانشگاه کردستان افزود: در سطح کارشناسی ارشد در دانشکده کشاورزی 120 نفر و در سطح دکترا 20 نفر داریم که اگر این ظرفیت انسانی در بخش کشاورزی بهکار گرفته شود حدود 10 درصد از مشکلات استان در بخش کشاورزی حل میشود./
خبرنگار: مژگان وفایی
A-920320-02
دیدگاه تان را بنویسید