باغبانی چهارمحال و بختیاری؛ از اصلاح باغات و نهال سالم تا تکمیل زنجیره ارزش
چهارمحال وبختیاری-ایانا- ظرفیتهای گسترده چهارمحال و بختیاری در بخش باغبانی، از باغات بادام و گردو تا اراضی مستعد توسعه باغات دیم، در کنار ظرفیتهای علمی و تحقیقاتی، این بخش را به یکی از محورهای مهم رونق اقتصادی استان تبدیل کرده است؛
به گزارش خبرنگار ایانا در استان چهارمحال وبختیاری، ظرفیتهای گسترده چهارمحال و بختیاری در بخش باغبانی، از باغات بادام و گردو تا اراضی مستعد توسعه باغات دیم، در کنار ظرفیتهای علمی و تحقیقاتی، این بخش را به یکی از محورهای مهم رونق اقتصادی استان تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که مسوولان استانی بر ضرورت اصلاح و احیای باغات، تولید نهال سالم، توسعه باغداری دیم، رفع موانع گلخانهها و تکمیل زنجیره ارزش محصولات، بهویژه بادام، تاکید دارند.
باغبانی در چهارمحال و بختیاری تنها به تولید محصول محدود نمیشود؛ وجود حدود ۵۱ هزار هکتار باغ، نزدیک به ۲۰ هزار هکتار باغ بادام، حدود ۹ هزار هکتار باغ گردو، پنج هزار هکتار باغ سیب و حدود چهار هزار هکتار باغ هلو، ظرفیت گستردهای ایجاد کرده است که در صورت تکمیل زنجیره تولید تا فرآوری و صادرات میتواند سهم بیشتری در اقتصاد استان داشته باشد.
سفر معاون باغبانی وزیر جهادکشاورزی به چهارمحال و بختیاری فرصتی برای بررسی مسائل و ظرفیتهای این بخش و طرح مطالبات استان در حوزه باغبانی بود؛ موضوعاتی که از اصلاح باغات و تولید نهال سالم تا توسعه باغات دیم، صنایع تبدیلی، گلخانهها، سرمایهگذاری و صادرات را دربر میگیرد.
باغبانی؛ پیشران ارزش افزوده کشاورزیاستاندار چهارمحال و بختیاری در این نشست، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی، اصلاح و احیای باغات، تولید نهال سالم و توسعه باغات دیم را از اولویتهای بخش باغبانی استان عنوان کرد.
جعفر مردانی گفت: چهارمحال و بختیاری ظرفیتهای ارزشمندی در حوزه باغبانی دارد و در کنار توسعه باغات جدید، باید برای حفظ باغات موجود، افزایش بهرهوری و اقتصادیتر شدن تولید نیز حمایتهای فنی و اعتباری بیشتری از باغداران صورت گیرد.
وی با اشاره به جایگاه بادام در اقتصاد بخش کشاورزی چهارمحال و بختیاری افزود: بخش قابل توجهی از باغات بادام نیازمند اصلاح، احیا و نوسازی است و اختصاص منابع اعتباری مناسب برای این منظور ضروری است.
مردانی تصریح کرد: اصلاح باغات درجه ۲ و حذف و جایگزینی باغات درجه سه میتواند موجب افزایش بهرهوری، ارتقای کیفیت محصول و پایداری تولید شود و ظرفیتهای علمی و تحقیقاتی استان نیز باید برای اصلاح باغات و انتخاب ارقام مناسب مورد استفاده قرار گیرد.
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به جایگاه باغبانی در اقتصاد کشاورزی استان گفت: اگرچه محصولات باغی از نظر سطح زیرکشت سهم محدودی از اراضی کشاورزی را به خود اختصاص دادهاند، اما سهم آنها در ارزش ریالی تولیدات بسیار بالا است.
حسین بهرامی افزود: توسعه بخش کشاورزی استان باید با محوریت توسعه باغبانی، افزایش بهرهوری باغات موجود و توسعه هدفمند سطح زیرکشت دنبال شود و در کنار توسعه کمی، اصلاح و نوسازی باغات، استفاده از ارقام مناسب، ارتقای بهرهوری آب و تکمیل زنجیره تولید، فرآوری و صادرات مورد توجه قرار گیرد.
بادام؛ محصولی فراتر از یک تولید کشاورزی
بادام در میان محصولات باغی چهارمحال و بختیاری جایگاه ویژهای دارد؛ محصولی که هم در اقتصاد باغداران و هم در تجارت خارجی استان نقشآفرین است.
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اهمیت این محصول گفت: بادام یکی از مهمترین محصولات صادراتی و پیشران اقتصادی چهارمحال و بختیاری به شمار میرود و محدودیتهای صادراتی ایجاد شده در سال گذشته نگرانیهایی برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایجاد کرده بود.
وی افزود: با پیگیری مدیریت استان و حمایت معاون باغبانی وزیر جهادکشاورزی، بادام از محدودیتهای ایجادشده برای صادرات برخی محصولات کشاورزی مستثنی شد و در حال حاضر علاوه بر بادام با پوست، مغز بادام نیز به بازارهای هدف صادر میشود.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به ظرفیت تولید این محصول گفت: سالانه حدود ۳۵ هزار تن بادام در استان تولید میشود و بخش قابل توجهی از آن، بهویژه برخی ارقام مغز بادام، قابلیت حضور در بازارهای صادراتی را دارد.
ملکمحمد قربانپور افزود: نزدیک به ۲۰ هزار هکتار از باغات استان به بادام اختصاص دارد و این محصول به دلیل کیفیت مناسب، یکی از محصولات شاخص و راهبردی چهارمحال و بختیاری محسوب میشود.
نهال سالم؛ نقطه آغاز آینده باغبانی
یکی از مسائل مشترکی که مسوولان استان در نشست با معاون باغبانی وزیر جهاد کشاورزی بر آن تاکید کردند، ضرورت تولید نهال سالم و عاری از ویروس بود.
استاندار چهارمحال و بختیاری با اشاره به بیماریهای موجود در برخی باغات بادام استان گفت: بروز بیماریها در سالهای اخیر ضرورت توجه جدی به تولید نهال سالم و عاری از ویروس را دوچندان کرده است.
مردانی افزود: ظرفیت مرکز تحقیقات کشاورزی و بخش خصوصی باید برای تولید نهال سالم و استاندارد فعال شود و راهاندازی یک مجموعه پایلوت تولید نهال سالم میتواند اقدامی زیربنایی برای آینده باغداری استان باشد.
رییس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال وبختیاری نیز گفت: برخی بیماریها در سالهای اخیر باغات بادام استان را تحت تاثیر قرار داده است و برای حفظ آینده این محصول راهبردی، تولید نهال سالم و استاندارد باید با جدیت دنبال شود.
وی افزود: با همکاری مرکز تحقیقات، بخش دولتی و سرمایهگذاران بخش خصوصی میتوان چهارمحال و بختیاری را به پایلوت تولید نهال سالم و عاری از ویروس تبدیل کرد.
قربانپور نیز با اشاره به ظرفیت علمی استان در این زمینه گفت: در نشست با محققان مرکز تحقیقات کشاورزی، موضوع تولید هستههای اولیه و نهالهای سالم و عاری از ویروس بررسی شد و هدف این است که با استفاده از ظرفیت مرکز تحقیقات و مشارکت بخش خصوصی، زنجیره تولید نهال سالم و استاندارد در استان به صورت پایدار شکل گیرد.
وی افزود: ایستگاه تحقیقات بادام کشور در چهارمحال و بختیاری قرار دارد و محققان و کارشناسان بخش کشاورزی اقدامات ارزشمندی برای ارتقای تولید، اصلاح و توسعه این محصول انجام دادهاند.
معاون باغبانی وزیر جهاد کشاورزی نیز با تاکید بر اهمیت نهال سالم در آینده باغبانی، آمادگی این وزارتخانه برای تقویت زنجیره تولید نهال سالم با مشارکت مراکز تحقیقاتی و بخش خصوصی را اعلام کرد.
اراضی شیبدار و باغات دیم؛ ظرفیت مغفول استان
یکی دیگر از محورهای مورد تاکید مسوولان استان، استفاده از ظرفیت اراضی شیبدار و توسعه باغات دیم است؛ ظرفیتی که به گفته آنان با توجه به شرایط اقلیمی و بارندگی برخی مناطق استان میتواند به افزایش تولید و درآمد روستاییان منجر شود.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری چهارمحال و بختیاری گفت: در برخی مناطق چهارمحال و بختیاری میزان بارندگی سالانه به بیش از ۶۰۰ میلیمتر میرسد و این ظرفیت میتواند زمینه توسعه باغات در اراضی شیبدار را فراهم کند.
قربانپور افزود: بررسی ظرفیتهای استان برای توسعه باغات در اراضی شیبدار و اتخاذ تصمیمهای لازم برای استفاده بهتر از این ظرفیت، از موضوعات مورد پیگیری در سفر معاون باغبانی وزیر جهاد کشاورزی است.
استاندار چهارمحال و بختیاری نیز شهرستانهای کوهرنگ، اردل، کیار و لردگان را از جمله مناطق مستعد توسعه باغات دیم عنوان کرد و گفت: میتوان با مطالعات کارشناسی، رعایت ضوابط فنی و استفاده از گونهها و ارقام مناسب، اراضی مستعد را به باغات دیم اختصاص داد.
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری نیز در همین زمینه خواستار بازنگری و بررسی کارشناسی ضوابط توسعه باغات دیم و اراضی شیبدار متناسب با ظرفیت واقعی مناطق شد و گفت: بر اساس دستورالعملهای موجود، اراضی شیبدار با بارندگی بیش از ۴۰۰ میلیمتر برای توسعه برخی باغات مناسب تشخیص داده شدهاند، اما اجرای این ضوابط باید متناسب با شرایط منطقهای مورد بررسی قرار گیرد.
بهرامی تاکید کرد: توسعه باغات دیم و باغات اراضی شیبدار باید با رعایت اصول فنی و ملاحظات منابع طبیعی، اما متناسب با ظرفیت واقعی هر منطقه دنبال شود.
معاون امور باغبانی وزیر جهاد کشاورزی نیز بر توسعه باغات دیم بر پایه مطالعات اقلیمی و استفاده از «آب سبز» یعنی آب حاصل از بارندگی تاکید کرد و گفت: در مناطق مستعد، وزارت جهاد کشاورزی از طرحهای علمی و کارشناسی حمایت میکند.
از حوضه کارون تا توسعه باغات جدید
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به ظرفیتهای حوضه کارون برای توسعه باغات گفت: این منطقه ظرفیت قابل توجهی برای توسعه باغات دارد و باید از منابع آبی موجود به شکل مناسب و اقتصادی استفاده شود.
بهرامی افزود: در برخی مناطق استان با وجود دسترسی به منابع آب، به دلیل محدودیتهای مالی و نبود امکان پمپاژ، استفاده کامل از این ظرفیت فراهم نیست و حمایت برای رفع این موانع ضروری است.
وی گفت: توسعه باغات در حوضه کارون میتواند به افزایش تولید، ایجاد اشتغال و ارتقای ارزش افزوده بخش کشاورزی استان کمک کند.
صنایع تبدیلی؛ حلقهای که هنوز کامل نشده است
توسعه باغبانی زمانی میتواند اثر اقتصادی بیشتری ایجاد کند که محصول تولیدشده در استان به جای خروج به صورت خام، وارد زنجیره فرآوری، بستهبندی و صادرات شود.
استاندار چهارمحال و بختیاری توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی را یکی از نیازهای اساسی بخش باغبانی استان دانست و گفت: با وجود تولید محصولات متنوع باغی، ظرفیت صنایع تبدیلی متناسب با حجم تولید توسعه پیدا نکرده است.
وی افزود: بادام، گردو، سیب، هلو، زردآلو، انگور، آلبالو و گیلاس از جمله محصولات باغی استان هستند که بخش قابل توجهی از آنها قابلیت فرآوری، بستهبندی و عرضه در بازارهای داخلی و خارجی را دارند.
استاندار چهارمحال و بختیاری تاکید کرد: باید شرایطی فراهم شود که محصولات باغی استان به صورت خام از چرخه تولید خارج نشوند و با فرآوری، بستهبندی و برندسازی، ارزش اقتصادی بیشتری برای استان ایجاد کنند.
معاون هماهنگی امور اقتصادی چهارمحال و بختیاری نیز ایجاد و توسعه شهرک تخصصی بادام در شهرستان سامان را یکی از محورهای مهم مورد پیگیری عنوان کرد و گفت: هدف از این طرح، ایجاد زنجیره کامل ارزش بادام از تولید و فرآوری تا بستهبندی، صنایع تبدیلی و تکمیلی و صادرات است.
قربانپور افزود: این موضوع از چند سال گذشته در استان دنبال شده و امید میرود با حمایت وزارت جهاد کشاورزی و همکاری مدیریت استان، زمینه تحقق این سرمایهگذاری فراهم شود.
سرمایهگذاری؛ حلقه اتصال ظرفیتها
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری چهارمحال و بختیاری گفت: استفاده از ظرفیتهای علمی و تولیدی استان بدون ورود سرمایهگذاری بخش خصوصی نمیتواند به نتیجه مطلوب برسد.
قربانپور افزود: تلاش میشود دستاوردهای تحقیقاتی در حوزه باغبانی با مشارکت بخش خصوصی وارد مرحله عملیاتی و اقتصادی شود و سرمایهگذاران در حوزههای تولید نهال، باغات، فرآوری و صنایع تبدیلی نقش بیشتری ایفا کنند.
وی همچنین از بررسی مسائل صادرکنندگان، تولیدکنندگان و فعالان صنایع تبدیلی و فرآوری در نشستهای تخصصی این سفر خبر داد و گفت: هدف این است که مشکلات فعالان این بخشها به صورت مستقیم مطرح و برای رفع موانع تولید و صادرات تصمیمگیری شود.
گلخانهها؛ رشد چشمگیر، اما با مانع انرژی
در کنار باغات، توسعه کشتهای گلخانهای نیز یکی از مسیرهای افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی چهارمحال و بختیاری است.
رییس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به روند توسعه این بخش گفت: طی ۲ تا سه سال گذشته سطح گلخانههای استان از حدود سه هکتار به ۱۳۴ هکتار افزایش یافته است که بیانگر استقبال سرمایهگذاران و کشاورزان از کشتهای گلخانهای است.
وی تامین گاز را یکی از مهمترین موانع توسعه گلخانهها دانست و افزود: با وجود عبور چند خط اصلی انتقال گاز از استان، محدودیت تامین انرژی همچنان یکی از موانع توسعه مطلوب این بخش است.
بهرامی تصریح کرد: در شرایط فعلی صدور مجوزهای جدید گلخانهای با محدودیت مواجه است و حتی برخی واحدهای دارای مجوز نیز به دلیل ناترازی انرژی و محدودیت گاز امکان بهرهبرداری کامل ندارند.
استاندار چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به سرمایهگذاریهای انجامشده برای احداث واحدهای گلخانهای گفت: رفع مشکلات زیرساختی و تامین انرژی این واحدها میتواند سرمایهگذاریهای انجامشده را سریعتر وارد چرخه تولید کند و زمینه افزایش تولید و اشتغال را فراهم آورد.
معاون امور باغبانی وزیر جهادکشاورزی نیز بر ضرورت تعیین تکلیف واحدهایی که مراحل قانونی و سرمایهگذاری را طی کرده و از نظر فیزیکی آماده بهرهبرداری هستند تاکید کرد و گفت: سرمایهگذاری انجامشده باید به تولید منجر شود.
باغبانی در مسیر یک زنجیره اقتصادی
مجموع مباحث مطرحشده در این نشست نشان میدهد توسعه باغبانی چهارمحال و بختیاری دیگر فقط به افزایش سطح باغات محدود نیست؛ بلکه اصلاح باغات موجود، تولید نهال سالم، توسعه باغات دیم بر پایه ظرفیتهای اقلیمی، افزایش بهرهوری آب، رفع موانع انرژی گلخانهها، جذب سرمایهگذار، تکمیل صنایع تبدیلی و تثبیت بازارهای صادراتی، اجزای یک زنجیره بههمپیوسته برای اقتصادیتر شدن تولید هستند.
در این میان، بادام به عنوان محصول شاخص استان میتواند محور شکلگیری بخش مهمی از این زنجیره باشد؛ از تولید نهال سالم و احداث باغ تا فرآوری، بستهبندی، برندسازی و صادرات.
مسوولان چهارمحال و بختیاری امیدوارند با حمایت وزارت جهاد کشاورزی و استفاده همزمان از ظرفیتهای علمی، تحقیقاتی، اجرایی و بخش خصوصی، باغبانی استان از یک ظرفیت تولیدی به یک پیشران اقتصادی تبدیل شود؛ مسیری که میتواند ضمن افزایش بهرهوری و ارزش افزوده، زمینه اشتغال، تقویت صادرات و رونق اقتصادی مناطق روستایی را نیز فراهم کند.
دیدگاه تان را بنویسید