جستجو برای غذا یا اختلال در ردیابی مهمترین دلایل مهاجرت

معاون سابق محیط‌های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اینکه حضور نهنگ‌های قاتل در آب‌های خلیج فارس پدیده‌ای غیر عادی نیست، جستجو برای غذا یا اختلال در ردیابی را مهمترین دلایل حضور این گونه در آب‌های خلیج فارس اعلام کرد.

سید محمد باقر نبوی در گفتگو با خبرنگار ایانا درباره فیلم‌های منتشر شده از حضور نهنگ قاتل در آب‌های خلیج فارس گفت: ما قبلا هم در کتاب پستانداران دریایی که سال 1389 چاپ اول آن در اختیار مخاطبان قرار گرفت، حضور نهنگ قاتل در آب‌های جنوبی ایران را گزارش کرده بودیم.

این عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اهواز افزود: این گونه قبلا در دریای عمان یا مکران دیده شده بود. این روزها حضور آن در آب‌های بوشهر حضور آن گزارش شده است. در سال 1991 نیز حضور نهنگ قاتل در خلیج فارس توسط لیتربوک و همکارانش در 38 کیلومتری سواحل بندرعباس، گزارش شده است.

وی با اشاره به اینکه نهنگ قاتل گونه شاخص آب‌های سرد و عمیق است و کمتر در مناطق ساحلی دیده می‌شود، گستره حضور این گونه را در مناطق قطبی و زیر قطبی تا استوا اعلام کرد.

نبوی اضافه کرد: در کتاب پستانداران دریایی بر اساس گزارش‌های اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) حضور این گونه در آب‌های دریای مکران (عمان) تایید شده اما نهنگ قاتل را در آب‌های کم عمق و گرم خلیج فارس کمتر می‌بینیم. گزارش‌هایی نیز از حضور نهنگ قاتل در سواحل کشورهای عربی وجود دارد.

وی گفت: بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، 80 هزار نهنگ قاتل نزدیک قطب جنوب، 400 تا 500 نهنگ قاتل نزدیک قطب شمال و نروژ، 1500 نهنگ قاتل در شرق اقیانوس آرام، 1500 تا 200 هزار از این گونه در آب‌های ساحلی آمریکای شمالی و حدود دو هزار نهنگ قاتل نیز در آب‌های ژاپن گزارش شده است.

معاون سابق محیط‌های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در ایران نهنگ‌ها به صورت گله‌ای نیستند و به صورت انفرادی یا گروه‌های کوچک گزارش شده‌اند.

وی تاکید کرد: حضور نهنگ قاتل در آب‌های جنوبی ایران از نظر زنجیره غذایی برای جانداران این آب‌ها مشکلی پیش نمی‌آورد . حتی می‌تواند نشان‌دهنده وضعیت خوب منابع غذایی در این آب‌ها باشد. البته در تمام مناطق ساحلی خلیج فارس مشکلات زیست محیطی و آلودگی داریم اما از ساحل که دور شویم، شرایط زیستی مناسب می‌شود. در نزدیک سواحل به دلیل ورود آلاینده‌ها به آب دچار مشکل هستیم.

نبوی بیان کرد: نهنگ‌های قاتل از پستانداران کوچک، ماهی‌ها و سرپایانی مثل ماهی مرکب تغذیه می‌کنند و از آنجا که در ایران ذخایر ماهیان مرکب خوب است، احتمال مهاجرت این حیوان برای بدست آوردن غذا وجود دارد.

وی افزود: یکی از دلایل مهاجرت موجودات در طبیعت، رسیدن به شرایط مناسب‌تر است، دو عاملی زادآوری و غذا، حیوانات را به مهاجرت وا می‌دارد. زاد و ولد نهنگ‌های قاتل در ایران گزارش نشده است. وقتی غذا در آب‌های شمالی کم می‌شود، چون این مناطق خیلی سرد است، نهنگ‌های قاتل به آب‌های گرم‌تر استوایی و زیر استوایی مثل خلیج فارس و دریای مکران مهاجرت می‌کنند.

این عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی با تاکید بر اینکه نهنگ‌های قاتل تداخل قلمرویی با نهنگ‌های ایران ندارند، حضور این گونه در آب‌های نزدیک ساحل خلیج فارس را پدیده‌ای نادر توصیف کرد.

وی افزود: در مناطقی نظیر نزدیک خلیج مکزیک، آب‌های ساحلی عمق بیشتری داشته و نهنگ‌ها برای زادآوری و بازی کردن با نوزادان خود به این مناطق می‌آیند. سالانه تعداد زیادی گردشگر برای مشاهده این صحنه‌ها به سواحل مکزیک سفر می‌کنند.

نبوی یادآور شد: آب‌های ایران کم عمق‌تر بوده و گونه‌های پستانداران دریایی در این مناطق کمتر دیده می‌شود. ضمن آنکه چون در ایران مرکزی نداریم که حضور گونه‌ها در آب‌های ایران را ثبت کند، اندک مواردی که از حضور گونه‌های پستانداران دریایی توسط مردم گزارش می‌شود، بحث ایجاد می‌کند. در حالی که ممکن است نهنگ‌ها به دنبال گله ماهی به سواحل نزدیک شده باشند یا سیستم ردیابی آنها دچار مشکل شده باشد و ناخواسته به ساحل نزدیک شده باشند.

وی با اشاره به وجود گونه‌های مختلف نهنگ در آب‌های جنوبی ایران گفت: در سال 1362 و 1363 در مناطق ساحلی خورموسی، بندرامام و ماهشهر هم حضور نهنگ گوژپشت را داشتیم. تصاویر مستند آن هم در کتاب پستانداران دریایی آمده است. در آن زمان نهنگ پس از مدتی به آب‌های عمیق‌تر بازگشت، ولی این مسئله مردم را نگران کرده بود و نمی‌دانستند باید با این نهنگ، چه رفتاری داشته باشند. تماس‌های متعددی هم با ما داشتند که به مردم پاسخ دادیم در طبیعت همه چیز هست و نباید به نهنگ کاری داشته باشند.

معاون سابق محیط‌های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: نباید در طبیعت هر گونه‌ای دیدیم و به نظرمان غیر عادی بود، نسبت به از بین بردن آن اقدام کنیم.

مشاهده نهنگ قاتل در آب‌های خلیج فارس

L-960323-01