الحاق ایران به توافق پاریس، راه نجات منابع آب

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اهمیت توجه به مسئله تغییر اقلیم برای مقابله با بحران آب، پیوستن ایران به توافق پاریس را یک ضرورت ملی دانست.

به گزارش خبرنگار ایانا، معصومه ابتکار در مراسم بزرگداشت روز جهانی تنوع زیستی که امروز در سالن سرو پارک پردیسان برگزار شد، مسئله کمبود منابع آب را یک تهدید جدی برای ایران دانست.

وی افزود: مسئله آب با تغییر اقلیم گره می‌خورد. اجرای برنامه‌های مقابله با تغییر اقلیم، یک ضرورت ملی برای ایران است. امیدواریم سند الحاق ما به توافق پاریس، هرچه زودتر نهایی شود. این مسئله برای ما حیاتی است زیرا آسیب‌پذیری کشور در برابر مسایلی نظیر افزایش دما، کاهش بارندگی وحوادثی نظیر سیل، در حال افزایش است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در حال حاضر میزان وقوع سیل در کشور روندی صعودی طی می‌کند. این مسئله برای جوامع انسانی یک تهدید به شمار می‌رود و باید آمادگی لازم برای مدیریت شرایط را داشته باشیم.

وی افزود: پیوند بحث تغییر اقلیم با تنوع زیستی و گردشگری را نمی‌توان نادیده گرفت. خوشبختانه این رویکرد جامع، در برنامه ششم توسعه مورد توجه قرار گرفته است. امیدواریم با تصمیم بزرگی که مرم ایران در جمعه گذشته گرفتند و جهت‌گیرهای خوب کشور در این حوزه‌های مهم، از بحران‌ها و تهدیدهای فراوان ناشی از تغییر اقلیم عبور کنیم.

ابتکار گفت: اگر در توجه به مسایل مرتبط با تغییر اقلیم سهل‌انگاری شود، یقینا تهدید برای کشور ایجاد خواهد کرد. سازمان حفاظت محیط زیست به این مسئله توجه جدی داشته و یقینا در این راه از کمک دانشگاه‌ها استفاده خواهد کرد. حرکت ما دانش بنیان و متکی به پژوهش و مطالعات دانشگاهی و همکاری‌های علمی خواهد بود، تا چشم‌انداز روشنی برای تنوع زیستی و گردشگری پایدار در کشور رقم زده شود.

وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به خبر منتشر شده از سوی رئیس سازمان جنگل‌ها درباره خاتمه یافتن و متوقف شدن قراردادهای مربوط به 80 درصد از طرح‌های جنگلداری، بیان کرد: از این جهت‌گیری خوب برنامه ششم و اخذ تصمیم برای توقف بهره‌برداری تجاری از جنگل‌های شمال، خوشحال هستیم .

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: همکاری فرابخشی، کلید اجرایی شدن برنامه‌های تنوع زیستی است. امیدواریم بتوانیم برنامه‌های مرتبط با حفاظت از تنوع زیستی را هرچه سریع‌تر به تصویب برسانیم و آن را به یک راهکار در سطح ملی تبدیل کنیم.

وی ادامه داد: در رابطه با تنوع زیستی، علاوه بر تدوین گزارش، در بعد عملی نیز وارد شده‌ایم. برنامه‌های ویژه‌ای در زمینه گردشگری پایدار، تنوع زیستی و گردشگری تدوین کرده و کارهای ارزشمندی در این دوره انجام شده است.

اجرای الگوهای موفق مشارکت مردمی

ابتکار یادآور شد: توانسته‌ایم بسیاری از مباحث نظری را به الگوهای عملی نزدیک کنیم. رویکرد اصلی ما جلب مشارکت مردمی برای انجام طرح‌ها بوده و در این رابطه نیز توانسته‌ایم الگوهای موفقی با همکاری جوامع محلی ایجاد کنیم.

وی اضافه کرد: بیش از 80 طرح مدیریتی برای مناطق حفاظت شده آماده کرده‌ایم. به دنبال تصویب این طرح‌ها در شورای برنامه‌ریزی استان‌‎ها هستیم تا برنامه‌ها جنبه فرابخشی پیدا کند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: در حال حاضر بخشی از برنامه‌های مدیریت مناطق در شوراهای استانی بررسی و عملیاتی شده و بخش دیگری نیز در انتظار طرح در شورای برنامه‌ریزی است. نمونه‌های خوبی نیز از اجرای این برنامه‌ها داریم. مثال بارز برنامه‌های مشارکتی سازمان، پارک ملی خبر است که در قالب طرح‌های مدیریت مشارکتی با کمک جوامع محلی و روستاییان به اجرا در آمده است.

وی افزود: در این طرح برای حفاظت از ذخیره‌گاه‌های زیست کره اقدامات بسیار ارزشمندی انجام شده است.

به گفته ابتکار دفتر مشارکت‌های مردمی این سازمان نیز نشست خوبی با جوامع محلی برگزار کرده و در این نشست، نمونه‌های موفق مشارکت این جوامع در حفاظت از تنوع زیستی عرضه شده است. بنابراین سازمان محیط زیست برای حفاظت از تنوع زیستی نمونه‌های عملی زیادی در اختیار دارد که برنامه‌های آن در چارچوب اهداف برنامه تنوع زیستی کشور، برنامه ششم و اسناد فرابخشی، عملیاتی شده است .

وی تاکید کرد: سازمان حفاظت محیط زیست منتظر تصویب برنامه‌ها و قوانین بالادستی باقی نمانده است. بلکه برخی برنامه‌ها از سال‌ها قبل در سازمان پیگیری شده بود. با اقبال رئیس جمهور در دولت یازدهم نسبت به مسئله محیط زیست و توجه به مشارکت مردم در اجرای برنامه‌ها، بسیاری از اقداماتی که در گذشته پیگیری می‌شد، به مرحله اجرا در آمد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ما تاکید داریم که برخی برنامه‌ها را در زمان‌بندی مشخص انجام دهیم زیرا اگر مطالعات طولانی شود، بسیاری از برنامه‌ها کارایی خود را از دست می‌دهد. دستگاه‌های دولتی متاسفانه در چرخه معیوبی گیرمی‌افتند. برخی دستگاه‌ها فقط مطالعه انجام می‌دهند اما مطالعات آنها به هیچ رخداد عملیاتی منجر نمی‌شود.

وی افزود: برای تصویب و اجرای برنامه‌های مدیریت تنوع زیستی تفاهم نامه‌هایی با استانداری‌ها به امضا رسیده است. در صورت تصویب برنامه‌ها، ردیف بودجه برای آنها در نظر گرفته می‌شود و با حمایت استانداران به مرحله اجرا در خواهند آمد.

به گفته ابتکار بخشی از مسایل مرتبط با حفاظت از تنوع زیستی شامل سیاست‌گزاری، مقررات و اصلاح رویکردها جزء وظایف دولت است که در دولت یازدهم به خوبی روی این مسایل کار شده است. در زمینه فرهنگ و آموزش نیز گام‌های خوبی برداشته‌ایم اما کافی نیست و باید اقدامات بیشتری در این رابطه انجام شود.

وی اضافه کرد: طرح هر مدرسه یک محیط بان طرح بسیار ساده‌ای برای آموزش بچه‌هاست که با استقبال آموزش و پرورش مواجه شد و در 1700 مدرسه به اجرا درآمد. در این طرح کودکان با وظایف یک محیط بان و طبیعت به صورت بی واسطه از طریق محیط بانان آشنا شده و ارتباط بیشتر و قوی‌تری بین سازمان حفاظت محیط زیست و خانواده‌ها ایجاد می‌شود.

گردشگری پایدار عامل تولید اشتغال

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات ارزشمند آغاز شده در ارتباط با جوامع محلی و شبکه سازمان‌های مردم نهاد، عنوان کرد: در حال حاضر سمن‌ها از بیانه دادن عبور کرده و وارد کار شده‌اند.

وی گردشگری پایدار را عامل مهمی در تولید اشتغال اعلام کرد و افزود: سازمان حفاظت محیط زیست بر توسعه صنایع دستی به عنوان یک صنعت ملی تاکید دارد. در طرح‌های زاگرس و دریاچه ارومیه نیز بر اصلاح الگوی کشت، استقرار کشاورزی سازگار با محیط زیست و معرفی الگوهای جایگزین برای معیشت مردم متمرکز شده‌ایم.

ابتکار ادامه داد: زمانی این تلقی بود که برنامه‌های اقتصاد سبز ممکن است با اقتصاد مقاومتی هم‌خوانی نداشته باشد. در حالی‌که این دو مقوله با یکدیگر هم‌افزایی و هم‌پوشانی دارند. ما به دلیل ظرفیت‌های فوق‌العاده‌ای که داریم، نمی‌توانیم از اقتصاد سبز و توسعه گردشگری غافل باشیم. تنوع زیستی بالای ایران، ظرفیت بزرگ ملی کشور است. به‌خصوص تنوع فرهنگی بالایی که داریم، زمینه مناسبی برای جذب گردشگر ایجاد می‌کند. وی بر مشارکت جوامع محلی و حضور سرمایه‌گذار بخش خصوصی برای اجرای طرح‌های گردشگری نیز تاکید کرد.

به گفته ابتکار اگر سازمان‌های برنامه‌ریز، صرفا سخت‌گیری کرده و به این ترتیب وضعیت معیشت مردم روستاها را با مشکل مواجه کنند و برای زندگی آنها راهکار جایگزین ارائه ندهند، با مهاجرت مردم و حاشیه نشینی روستاییان مشکلات محیط زیست حل نمی‌شود، بلکه تشدید هم خواهد شد زیرا با مهاجرت، مشکل دیگری در حاشیه شهرها ایجاد کرده‌ایم.

وی بیان کرد: برای مهار کردن روند مهاجرت و تخریب تنوع زیستی، گردشگری پایدار و توجه به روستاها و جوامع محلی به عنوان کانون‌هایی که نقش حفاظتی دارند، امری اجتناب ناپذیر است. برای ایجاد تغییراتی که درحوزه‌هایی مثل کشاورزی، لاجرم باید اتفاق بیفتد، نیاز به گردشگری پایدار داریم./

L-960301-01