فریاد اعتراض خانمیرزا به بیتدبیری مسئولان؛
نگین سبز لردگان را دریابید!/ خودسوزی خانمیرزا ادامه دارد
در حالی که برخی مسئولان محلی استان چهارمحال و بختیاری وجود تالاب خانمیرزا را انکار میکنند، اما فاجعه زیستمحیطی خودسوزی این تالاب آن هم با فاصله چند ماه از خودسوزی پریشان فارس نشان از بیتدبیری و طبیعتستیزی است.
کارشناس و فعال محیط زیست استان چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) با بیان اینکه اینگونه رفتار تالابها از منظر زیستمحیطی فریادی اعتراضی برای بیتدبیری مسئولان تعبیر میشود، گفت: تالاب خانمیرزا امروز یکی از 11 دشت مهم کشاورزی چهارمحال و بختیاری بهحساب میآید. در حالی که در کمتر از سه دهه گذشته از بزرگترین تالابهای کشور و مهمترین زیستگاه بومی استان بوده است.
هومان خاکپور با استناد به عکسهای هوایی دهه 40، مساحت تالاب خانمیرزا را دوهزار هکتار عنوان کرد و افزود: در کمتر از سه دهه اخیر در این منطقه که بر اساس عکسهای هوایی دهه 40 دارای مساحتی حدود دوهزار هکتار بود، به بهانه توسعه اراضی کشاورزی، عملیات زهکشی غیراصولی و حفر چاههای بیشمار مجاز و غیرمجاز صورت گرفت که امروز باید شاهد خودسوزی تالاب خانمیرزا باشیم.
وی تصریح کرد: در این منطقه حدود 700 حلقه چاه مجاز و 350 حلقه چاه غیرمجاز وجود دارد که موجب شدهاند در حال حاضر تالاب خانمیرزا دیگر هیچیک از ویژگیهای تالاب را نداشته، چرا که دیگر آبی در آن وجود ندارد و دیگر پرندهای بر فراز آن نیست.
خاکپور با تشریح پدیده خودسوزی تالابها ادامه داد: لایههای زیرین محیطهای تالابی از ذغالسنگ نارس تشکیل شده و هنگامی که رطوبت محیط از حدی پایینتر میرود، گاز متان تولید و با کوچکترین تغییر دمایی، آتش میگیرد که به این پدیده خودسوزی تالاب میگویند.
وی با بیان اینکه گسترش خارج از ظرفیت کشاورزی و کشت به شیوه سنتی از مهمترین علل بروز این اتفاق نادر است، تأکید کرد: در حال حاضر شعله آتش بر روی زمین مشاهده نمیشود، اما هنوز گاز و دود از حفره زمین خارج میشود که این خود نشانه ادامه آتشسوزی در لایههای زیرین است.
این فعال محیط زیست یادآور شد: آتشسوزی در یک ماه گذشته اتفاق افتاده است، اما تا چندین روز گذشته مردم محلی تصور میکردند که چاه بازی در این منطقه دچار شرایط آتشفشانی شده است.
چاههای خانمیرزا به داخل منازل هم رسید
خاکپور با اشاره به گسترش روند حفر چاههای غیرمجاز در منازل محلی اظهار داشت: در سالهای اخیر جوامع محلی و حوزه این تالاب به حفر چاههای غیرمجازی در داخل منازل خود پرداختهاند.
وی در ادامه گفت: دلیل اینکه این چاهها در منازل حفر میشوند، این است که کسی به وجود آنها پی نبرد.
خاکپور همچنین افزود: از این چاهها برای آبیاری زمینهای کشاورزی اطراف منازل استفاده میشود که این موضوع بر وضعیت بحرانی خانمیرزا میافزاید.
وی تصریح کرد: طی سالهای گذشته شمار چاههای حفرشده مجاز و غیرمجاز در این منطقه افزایش یافت و به تبع آن وسعت اراضی تحت کشت در داخل و حاشیه این تالاب زهکشی شده چند برابر شد تا در کوتاهمدت وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم منطقه بهبود یابد. اما این توسعه اقتصادی و معیشتی پایدار نبوده و حتی نتوانسته است برای یک نسل این روند بهبودی را حفظ کند.
خانمیرزا نخستین تالاب فرونشستشده در استان/ تولد یک سالگی نشست تالاب خانمیرزا
این کارشناس محیط زیست با اشاره به افت شدید سطح آبهای زیرزمینی ادامه داد: از آنجایی که از آبیاری تحت فشار در این منطقه استفاده نشده، سطح آبهای زیرزمینی بهشدت کاهش یافته است.
خاکپور یادآور شد: خانمیرزا نخستین تالابی است که در چهارمحال و بختیاری دچار نشست شده و ظهور علائم بیابانزایی و فرونشست زمین از سال گذشته در این منطقه بروز کرده است.
مسئولان محلی وجود تالاب خانمیرزا را انکار کردند
وی با ابراز تأسف از اظهار بیاطلاعی مسئولان محلی از وجود تالاب خانمیرزا تأکید کرد: اظهار بیاطلاعی مسئولان در این رده سمت و مسئولیت از وجود تالاب در منطقه شگفتانگیز است و جای تأسف دارد.
خاکپور اظهار داشت: شاید همین نوع نگاهها به حفاظت از عرصههای زیستمحیطی در حالی که حتی از وجود آن اظهار بیاطلاعی میشود، موجبات وقوع اینچنین پدیده و اتفاقهایی را فراهم میسازد.
پیش از این، صفدر نیازی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه تاکنون مشکل خاصی بهدلیل خروج دود از زمین برای روستاییان منطقه ایجاد نشده است، گفته بود: سالانه 600 میلیمتر بارش در منطقه رخ میدهد و این بدین معنا است که تالابی طی دهههای گذشته در محدوده دشت خانمیرزا وجود نداشته است.
گفتنی است، در مدت زمانی کمتر از سه دهه با یک مهندسی غلط و زیر پا گذاشتن قوانین حاکم بر طبیعت محیطهای تالابی بر اثر عملیات زهکشی در اوایل دهه 60 و روند شتابان حفر چاههای مجاز و غیرمجاز و گسترش بیرویه و غیرقانونی اراضی کشاورزی، تالاب خانمیرزا به یکی از 11 دشت مهم کشاورزی چهارمحال و بختیاری تبدیل شده تا دیگر حتی نامی از آن در یادها باقی نماند و این در حالی است که در سال گذشته شاهد خودسوزی تالاب پریشان در کازرون فارس بودیم.
تالاب خانمیرزا منطقهای بوده است که از اوایل دهه 60 زهکشی شده و به شکل قابل ملاحظهای خشک و آب آن برای کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته است.
بر اساس عکسهای هوایی دهه 40، مساحت تالاب در آن زمان دوهزار هکتار بوده است که در عکسهای سال 80 این مساحت به کمتر از 800 هکتار، آن هم نه محیط تالابی، بلکه مرغزارهای خشک رسیده است. این در حالی است که تالاب در سالهای پیش از دهه 60، شاهد پرندگان مهاجر سیبری نیز بوده که این نشان میدهد خانمیرزا بهدلیل شرایط محیطی مطلوب در کدیور مهاجرت پرندگان بوده است.
نکته قابل تأمل در این است که خودسوزی تنها در محیط تالابی رخ میدهد. بنابراین اگر به گفته برخی مسئولان تالابی وجود نداشته، پس خودسوزی نیز نباید اتفاق میافتاد و این خود دلیلی محکم بر این مدعا است که با استناد به آن دیگر نیازی به هیچ بررسی در این مورد نیست و تنها باید چارهای برای آن اندیشیده شود./
خبرنگار: سهیلا گلیزاده
V-910920-01
دیدگاه تان را بنویسید