رئیس شورای عالی جنگل در گفتوگو با ایانا عنوان کرد:
تحقق توسعه پایدار در جنگل، نیازمند همکاریهای فرابخشی
رئیس شورای عالی جنگل با بیان اینکه سازمان جنگلها به دنبال اجرای مدلهای توسعه پایدار در جنگلهای کشور است، دستیابی به این هدف را نیازمند همکاریهای فرابخشی اعلام کرد.
رئیس شورای عالی جنگل با بیان اینکه سازمان جنگلها به دنبال اجرای مدلهای توسعه پایدار در جنگلهای کشور است، دستیابی به این هدف را نیازمند همکاریهای فرابخشی اعلام کرد.
طی روزهای گذشته دبیرخانه سازمان همکاریهای اقتصادی (اکو) نشست توسعه پایدار جنگل را در تهران برگزار کرد. ناصر مقدسی رئیس شورای عالی جنگل امروز در گفتوگو با خبرنگار ایانا درباره نقش اکو در اجرای سیاستهای توسعه پایدار در بخش جنگل بیان کرد: اکو سازمانی بینالمللی بوده و مسئله محیط زیست یک چالش جهانی است. همه اعضای اکو در قالب اهداف توسعه پایدار یا SDG که برای سال 2015 تا 2030 تدوین شده، به این تفاهم رسیدهاند که باید به بهبود شرایط فعلی کره زمین کمک کنند.
وی ادامه داد: اهداف توسعه پایدار در 17 بند تصویب شده و کشورهای عضو اکو متعهد به اجرای آن هستند. بند 15 این اهداف به همکاری کشورها برای تسری مدیریت پایدار در جنگلها دلالت دارد.
مقدسی گفت: کشورهای واقع در مناطق خشک در حوزه مدیریت جنگل و مسایل اجتماعی و اقتصادی خیلی مشکلات دارند و تا حدودی پیادهسازی معیشتهای جهانی به این مسئله گره خورده است.
وی خاطرنشان کرد: مسئله مدیریت پایدار جنگل در بخشهای مختلف اکو میگنجد، البته این سازمان یکی دو سال قبل نیز درباره تنوع زیستی کارگاهی برای کشورهای عضو خود با حضور کارشناسان سازمان جنگلها برگزار کرد. با برگزاری نشستهای مشترک، کشورها میتوانند زیر چتر سازمان ملل، سطح مدیریت پایدار را در جنگلهای خود ارتقاء دهند.
تدوین شاخصهای مدیریت پایدار برای ایران
بیش از سه سال است که اجرای طرح تنفس با هدف احیای جنگلهای شمال و تدوین مدلهایی برای بهرهبرداری پایدار از جنگلهای کشور مطرح است، اما تاکنون این مسئله به مرحله اجرا در نیامده است. به نظر میرسد هنوز الگوهای توسعه پایدار در ایران اجرا نشده است. اما رئیس شورای عالی جنگل بر این باور است که توسعه پایدار مقولهای فرابخشی است. با این وجود سازمان جنگلها از لحاظ مدل و سیاستگذاری به سمت شاخصهای مدیریت پایدار در حال حرکت است.
مقدسی اضافه کرد: سیاست دولت توقف بهرهبرداری است و سازمان جنگلها این مسئله را پیگیری میکند. برنامههایی از این دست جزیی از مدیریت پایدار جنگل بهشمار میرود، اما برای دستیابی به این اهداف، باید سطح فرهنگ عمومی ارتقاء یابد.
وی اکوتوریسم را با شرایط رعایت ظرفیت برد اکولوژیکی، راهکاری برای ایجاد معیشت جایگزین دانست، اما تأکید کرد: در حال حاضر عملا گردشگری در ایران به مسئلهای مخرب برای جنگل تبدیل شده است.
مقدسی یادآور شد: ساز و کارهای آموزشی، ظرفیتسازی، رسانهای، پتانسیلهای آموزش و پرورش و غیره باید به خدمت بیایند تا توسعه پایدار محقق شود.
وی عنوان کرد: در سازمان جنگلها از نظر برنامهریزی مشکلی نداریم. برنامههای تدوین شده برای زاگرس و شمال با ادبیات روز دنیا هماهنگ است. در جنگل باید حقوق جامعه محلی را محترم بشماریم و در حفاظت پایدار به کار بگیریم، اما تمام این کارها باید به صورت فرابخشی انجام شود و همه دستگاهها باید حرمت جنگل را بدانند.
رئیس شورای عالی جنگل اظهار داشت: قد و اندازه سازمان جنگلها باید رشد کند. اداره سازمانی که متولی 130 میلیون هکتار و بالغ بر 80 درصد سطح کشور است، باید قواعدی داشته باشد تا بتواند از این همه سرمایه حفاظت کند.
مقدسی در پاسخ به این پرسش که آیا باید سازمان جنگلها تبدیل به وزارتخانه شود تا بتواند به وظایف خود عمل کند، تأکید خاصی به هیچ ساختاری نکرد. وی گفت: سازمانهای حاکمیتی باید تقویت شوند. با این تعداد نیرو، ظرفیت و تجهیزات نمیتوانیم وارد کار شویم.
مقدسی عنوان کرد: قسمت عمده آب در بخش منابع طبیعی تولید میشود، اما منابع مالی در جای دیگری هزینه میشود. منابع مالی توزیع شده بین دستگاههای اجرایی واقعا با عملکرد آنها متناسب نیست.
کندی حرکت در حل مسائل اقتصادی و اجتماعی
یکی از اصول اصلی توسعه پایدار بهرهبرداری از طبیعت متناسب با توان آن و با تکیه بر پتانسیلهای منطقه است. در مفاهیم توسعه پایدار میزان دستکاریها در طبیعت به حداقل میرسد تا قدرت خودپالایی اکوسیستمهای طبیعی حفظ شود، اما در ایران سازمان جنگلها برای جلب رضایت جوامع محلی بیمحابا در اکوسیستمهای طبیعی دست میبرد. برای افزایش درآمد جامعه محلی در برخی مناطق از گونههای غیر بومی و حتی زینتی استفاده میکند و به درختان جنگلی که فقط در چند سال اول کشت و استقرار باید متکی به آبیاری باشند، توسط مردم منطقه آب داده میشود که زودتر به باردهی برسند. این مسئله بیشتر شبیه باغداری بوده و باعث میشود از اصول علمی جنگلداری فاصله بگیریم، اما رئیس شورای عالی جنگل در پاسخ به انتقادات مطرح شده به عملکرد این سازمان افزود: در ایلام و منطقه مهران و دهلران زون بیابان است و شرایط خاصی دارد. در یک کار تیپیک بوده است؛ ضمن آنکه وقتی در منطقهای گیاه زینتی رشد میکند، یعنی شرایط خاک برای آن مناسب بوده است.
مقدسی خاطرنشان کرد: در حال حاضر شرایط متفاوت شده، در داخل زونهای جنگل کار غنیسازی انجام میدهیم. در مناطقی که تاج پوشش 15 ردصد است، با پر کردن حفرهها سعی میکنیم جنگل را حفاظت کنیم
وی ادامه داد: در بسیاری از مناطق که رطوبت خاک خوب است، جنگل استعداد بازسازی طبیعی خود را دارد.
مقدسی اضافه کرد: بحث توسعه پایدار باید در قالب برنامهریزی منطقهای و ناحیهای حل شود. جنگلها به عنوان منابع حیاتی باید پایه و بستر توسعه را فراهم کند. اگر توسعه صنعتی و غیره در منطقهای داریم باید زیست بومها و مناطق اکولوژیک را در نظر بگیریم تا پایداری منطقه را تثبیت کنیم.
وی یادآور شد: در برنامهریزی بخشی و آمایش استانی باید به این مسایل توجه شود اما از آنجا که این اتفاق رخ نمیدهد، خود سازمان جنگلها برخی موارد ناچار است است جور سایر بخشها را هم بکشد.
رئیس شورای عالی جنگل تأکید کرد: جامعه محلی دهها نیاز پیش رو دارند و نیازهای اولیه زندگی آنها تامین نیست. برای همین ناگزیرند به منابع طبیعی وابسته شوند. تا این مسایل حل نشود، منابع طبیعی نجات نخواهد یافت.
مقدسی در پایان اظهار داشت: سازمان جنگلها از لحاظ برنامهریزی یک سازمان تخصصی بوده و بیش از 50 تا 60 درصد بدنه این سازمان با تخصص جنگل و مرتع از دانشگاهها فارغ التحصیل شدهاند اما در مواجهه با مسایل اقتصادی و اجتماعی به دلیل ضعف سایر دستگاهها، مسایل مرتبط با مدیریت جنگل خوب پیش نمیرود./
L-950712-01
دیدگاه تان را بنویسید