تولید محصولات شورپسند با هدف فقرزدایی از مناطق محروم


سبزینه- سپیده قاسمی: با توجه به مزایای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی محصولات مهندسی ژنتیک، هر روز بیش‌تر از گذشته به سطح زیر کشت و تنوع این محصولات افزوده می‌شود. شاهد این ادعا افزایش 100 برابری سطح زیر کشت محصولات تراریخته در بیستمین سال تجاری‌سازی این محصولات در دنیا است که موید رضایت و رغبت کشورها و کشاورزان به کشت، تولید و مصرف آن‌ها است. مقاومت به حشرات و ویروس، مقاومت به خشکی و سرما و افزایش مواد مغذی از ویژگی‌های مورد هدف محققان در تولید محصولات تراریخته است؛ خصوصیاتی که می‌تواند ضامن سلامت و افزایش تولید محصولات کشاورزی و پاسخگوی نیاز کشوری کم‌آب مثل ایران باشد.با وجود انتشار نتایج حاصل از پژوهش‌های انجام‌شده در سازمان غذا و داروی آمریکا، فائو هرگونه نگرانی احتمالی در رابطه با مصرف این گیاهان را رد می‌کند؛ اما در ایران مخالفانی وجود دارند که این محصولات را برای سلامت مردم مضر می‌دانند. همچنین انتقاداتی را نیز درباره اهداف کشورهایی که پشت پرده واردات این محصولات به ایران هستند، مطرح می‌کنند.
در همین راستا نشست بررسی مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی در ایران و ژاپن در دفتر پایگاه اطلاع‌رسانی کشاورزی ایران با حضور اصحاب رسانه، بهزاد قره‌یاضی، رئیس انجمن ایمنی زیستی، و پرفسور واتانابه، مذاکره‌کننده ارشد ایمنی زیستی دولت ژاپن، برگزار شد.
کازو واتانابه استاد تمام دانشگاه تسوکوبا، رئیس سابق بانک ژن ملی این دانشگاه و برنده جشنواره خوارزمی از ایران است. وی همچنین دارای تألیفات گسترده‌ای در این زمینه است. واتانابه در این جلسه مصرف محصولات تراریخته در کشور ژاپن را تشریح کرد.
در ابتدای نشست رئیس انجمن ایمنی زیستی با اشاره به گذشت بیش از 20 سال از واردات محصولات تراریخته به ایران، اظهار داشت: در سال 1388 بر اساس مصوبه مجلس و قانون ایمنی زیستی، زمینه تولید و صادرات محصولات تراریخته فراهم شد؛ اما با وجود اسناد بالادستی برخی از افراد ناآگاه در یک جریان‌سازی منسجم در رسانه‌های دلواپس و مخالف دولت از مطالبی سخن می‌گویند که هیچ مبنای علمی‌ای ندارد.
قره‌یاضی ادامه داد: این سخنان در حالی مطرح می‌شود که حین تدوین مستندات برنامه ششم توسعه در کنار توجه به تولید غذای سالم و ارگانیک، توجه به محصولات تراریخته نیز مورد تأکید قرار گرفته است. این دلایل موجب شده است که کسانی که تا قبل از این در مقابل واردات و تولید محصولات ترایخته سکوت مطلق کرده بودند، علیه دولت جنجال‌های بی‌اساس به راه بیندازند.
وی اظهار داشت: در حال حاضر بیش از ۱۸۰ میلیون هکتار از اراضی جهان به کشت محصولات تراریخته اختصاص دارد و برخی کشورها مانند ژاپن که به سلامت غذا اهمیت ویژه‌ای می‌دهند و مقررات سختی در تأمین سلامتی غذای مردم دارند، از مصرف‌کنندگان محصولات تراریخته در جهان هستند.
80 درصد محصولات وارداتی تراریخته‌اند
در ادامه این نشست پرفسور واتانابه با تأیید اظهار رئیس انجمن ایمنی زیستی ایران گفت: کشور ژاپن بیش از 20 سال است که محصولات تراریخته را وارد و استفاده می‌کند. این کشور با ۱۲۰ میلیون نفر جمعیت تنها توان تأمین ۴۰ درصد از کالری مورد نیاز مردم را دارد و ۶۰ درصد باقی‌مانده را از خارج از کشور تأمین می‌کند.
وی درباره مصرف محصولات تراریخته در ژاپن اظهار داشت: در حال حاضر ۱۶۰ میلیون تن خوراک دام هر سال از خارج وارد ژاپن می‌شود که بیش‌ترین حجم از این واردات را کلزا، سویا و ذرت تشکیل می‌دهد. از این سه محصول وارداتی 80 درصد تراریخته هستند و به‌طور ویژه سویا جزو وعده‌های غذایی ژاپن محسوب می‌شود. همچنین بخش خصوصی این کشور در تولید رز و میخک آبی‌رنگ تراریخته فعال است.
این استاد دانشگاه اظهار داشت: استفاده از صنعت میکروارگانیزم‌های تراریخته برای تولیدات صنعتی و آنزیمی از دهه ۱۹۸۰ در ژاپن شروع شد و هم‌اکنون از این فناوری به صورت گسترده استفاده می‌شود. وی درباره تولید محصولات تراریخته در ژاپن عنوان کرد: ذرت، سویا، خربزه درختی، پنبه، سیب‌زمینی، کلزا و همچنین رز و میخک از جمله محصولاتی هستند که به صورت تراریخته در ژاپن تولید می‌شوند.
استاد دانشگاه تسوکوبا تأکید کرد: این کشور پیش از این‌که محصول تراریخته را در سبد غذایی مردم بگذارد، از نظر ایمنی و سلامت آزمون‌های لازم را انجام می‌دهد. بعد از آن نیز در طول زمان محصولات را مانیتورینگ می‌کند. در طول سال‌های استفاده از محصولات تراریخته در ژاپن هیچ گزارشی درباره بروز مشکل در استفاده از آن‌ها گزارش نشده است همچنین ژاپن پیش از وارد کردن یک محصول به کشور آن را از نظر زیست‌محیطی نیز بررسی می‌کند تا برای محیط زیست زیان به همراه نداشته باشد.
پروفسور واتانابه بیان داشت: با وجود مصرف محصولات تراریخته در ژاپن، عدم تولید آن در این کشور موجب شگفتی و ایجاد سوال شده است. باید گفت که تولید این محصولات در ژاپن به دلیل گران بودن نیروی کار صرفه اقتصادی ندارد و ترجیح ما بر این است که این محصولات را وارد کنیم. وی اظهار داشت: در ژاپن هم افراد معدودی هستند که دوست دارند بدانند در تولید این محصولات از چه فناوری‌ای استفاده می‌شود؛ بنابراین این محصولات برچسب‌گذاری می‌شوند تا مردم از روند تولید آن‌ها مطلع شوند.
واتانابه عنوان کرد: بیش‌تر مردم ژاپن از این محصولات استفاده می‌کنند. اکنون۱۲۰ میلیون ژاپنی طی ۲۰ سال به صورت روزمره از این محصولات استفاده می‌کنند و تاکنون یک گزارش هم درباره ایجاد هرگونه ناراحتی ناشی از استفاده از این محصولات دریافت نشده است.
پروفسور واتانابه با اشاره به نظر برخی منتقدان محصولات تراریخته در ایران گفت: در ژاپن هم افرادی هستند که خود را دانشمند می‌دانند؛ اما از نظر مردم ژاپن مطرود هستند. در اظهارنظرهای علمی باید دقت شود، زیرا در صورت ابراز یک مسأله به صورت نادرست، شخص از نظر علمی جایگاهش را از دست می‌دهد.
این استاد دانشگاه در پاسخ به این که ژاپن به‌طور مشخص محصولات تراریخته را از چه کشورهایی وارد می‌کند، گفت: ژاپن محصولات تراریخته از کشورهای برزیل آرژانتین، استرالیا، آمریکا و کانادا وارد می‌کند، زیرا این کشورها تولیدکنندگان اصلی محصولات تراریخته در جهان هستند.
وی همچنین درباره برخی ادعا‌ها درباره امکان دخالت و برنامه‌ریزی کشورهایی همچون اسرائیل در واردات محصولات تراریخته به ایران گفت: لیست کشورهایی که محصولات تراریخته دارند در bch وجود دارد. با مشاهد این لیست متوجه خواهید شد که اسرائیل تولید محصولات تراریخته ندارد.
اجرای پروژه مشترک ۵ میلیون دلاری
در پایان این نشست رئیس انجمن ایمنی زیستی با اشاره به همکاری ایران و ژاپن در زمینه‌های مختلف علمی و تحقیقاتی گفت: از جمله همکاری‌های مشترک ایران و ژاپن، اجرای پروژه‌ای به ارزش ۵ میلیون دلار در سال ۲۰۱۷ است که در این پروژه ایران با این کشور در زمینه محصولات خشکی‌پسند و شورپسند با هدف رفع فقر در مناطق روستایی و خشک همکاری خواهد داشت.

استفاده از اعتبارات بخش آب برای توسعه محصولات تراریخته
وی درباره لزوم استفاده از اعتبارات بخش آب برای توسعه محصولات تراریخته گفت: برای تأمین اعتبار توسعه این محصولات پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی از اعتبارات خود هزینه کرده‌اند؛ اما برای جهش این بخش باید توجه بودجه‌ای را هم لحاظ کرد. قره‌یاضی تأکید کرد: سالانه ۵ میلیارد دلار محصولا تراریخته وارد کشور می‌شود؛ لذا چه بهتر که ۱ درصد عوارض برای این محصولات در نظر گرفته شود و این یک درصد به شرکت‌های دانش‌بنیان و پارک‌های علم و فناوری داده شود تا در زمینه تولید انبوه محصولات تراریخته تحقیق و توسعه بیش‌تری صورت بگیرد.
رئیس انجمن ایمنی زیستی بیان داشت: پیشرفته‌ترین محصول تراریخته در آستانه تجاری‌سازی در ایران پنبه است و در صورتی که از سد فناوری‌هراسی و دانایی‌ستیزی برخی از مسئولان گذر کنیم، محصولات دیگری از جمله سیب‌زمینی، چغندرقند و انواع برنج تراریخته از جمله برنج متحمل به خشکی؛ در مرحله تجاری‌سازی قرار می‌گیرند.

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید