جذب گردشگر به روستاهای آلمان، بدون ویلاسازی و انهدام زمین های کشاورزی

روستاییان آلمانی با استفاده از تمام پتانسیل های فرهنگی و منطقه ای خود به جذب گردشگر برای افزایش درآمدهای روزمره خود مبادرت می ورزند، چطور و چه میزان آن را در گزارش زیر که ماحصل مطالعات یک ایرانی از آلمان است می توانید مطالعه کنید:

کدخبر: 23638

36 درصد بایرن و دو سوم کوه های آلپ در آن، پوشیده از جنگل است. از نظر طبیعت، نه از نظر زیرساخت ها ویا اقتصادی، بایرن را می توان تا حدودی با شمال ایران مقایسه کرد.

شمار زبادی از مردم جهان ایالت بایرن آلمان را با تیم فوتبال قوی آن، بایرن مونیخ ویا با خودروهای ب-ام- و و آئودی می شناسند. بایرن ولی تنها یک ایالت صنعتی با کمترین شمار بیکاری و بالاترین تولید ناخالص داخلی در آلمان نیست، بلکه بخش کشاورزی در این ایالت نیز جایگاه ویژه ای دارد. کوه های آلپ، جنگل ها، مراتع سرسبز، دریاچه های کوهستانی و رودخانه های پرآب، محیط طبیعی بسیار زیبایی برای این ایالت گردآورده است.

پیش از پرداختن به گفتمان اصلی نوشتار پیش رو مایلم به چند داده آماری اشاره کنم تا بدین ترتیب پیش زمینه تصویر روشن تری از این ایالت را برای خوانندگان فراهم آورم.

مساحت آلمان 357125 کیلومتر مربع است که 52,4درصد آن به بخش کشاورزی (بیشتر آن در بایرن)، 30,1 درصد آن جنگل، 13,3درصد آن به بخش مسکن، خیابان ها و جاده ها، 2,4درصد آن منابع آبی و بقیه به بخش خاک ذغال، سنگ ها و ... تعلق دارد. بایرن، بزرگ ترین ایالت (70551,57 کیلومتر مربع) در بین 16 ایالت آلمان، هم مرز با کشورهای جمهوری چک، اتریش و سویس و در جنوب شرقی آلمان واقع شده است.

جمعیت آن 12,6 میلیون نفر است که 1,3 میلیون نفر آن در مرکز ایالت، مونیخ (باضافه شهرک های دوروبر جمعیتی بالغ بر 5,5 میلیون نفر) زندگی می کنند. در صد بیکاری در آپریل 2014، 3,6 درصد (آلمان: 5,2درصد)، تولید ناخالص داخلی در 2013 (مرکز آمار) 487,99 میلیارد یورو (آلمان: 2737,60 میلیارد یورو) یوده است. 69درصد تولید ناخالص داخلی آلمان را بخش خدمات، 25,5%درصد بخش تولید, 4,7درصد عمران, بخش کشاورزی و جنگلداری تنها 0,8درصد تشکیل می دهد!

82,5درصد مساحت برای تنها 0,8درصد تولید ناخالص داخلی!؟ آیا با صرفه تر نیست بیشتر این مساحت را به ساختن ویلاها تخصیص داد!؟ ولی این همه حقیقت نیست!

گردشگری جایگاه ویژه ای در اقتصاد آلمان دارد (4,7درصد تولید ناخالص داخلی). از این نظر بایرن جایگاه اول را به خود اختصاص داده است. درآمد این ایالت از گردشگری در سال 2013 بالغ بر 31 میلیارد یورو بوده است که 560000 نفر از اهالی این ایالت، عمدتاً روستایی، از آن بهره مند شدند. این ایالت با 575600 تخت خواب، میهماندار 25 میلیون مسافر در سال است.

36 درصدبایرن و 2/3 کوه های آلپ در آن، پوشیده از جنگل است. از نظر طبیعت، نه از نظر زیرساخت ها و یا اقتصادی، بایرن را می توان تا حدودی با شمال ایران مقایسه کرد.

هدف اصلی این نوشتار بررسی اقتصاد آلمان نیست، بلکه سازماندهی گردشگری در آن است. آن هم نه در همه آلمان بلکه در بخش نسبتاً کوچکی از ایالت بایرن, آلگوی (Allgäu). آلگوی در جنوب غربی بایرن در دل کوه های آلپ واقع شده است

شمار زیاد رودخانه های پر آب و دریاچه های نسبتاً کوچک دراین منطقه، از نظر گردشگران پنهان نمی ماند. برف سنگین زمستانی این منطقه و ذوب شدن آن در بهار و اوایل تابستان و باران، حتی در مرداد ماه، آب رودخانه ها و دریاچه ها را تأمین میکنند. بدین ترتیب سرسبزی زیاد این منطقه قابل درک است.

بیشتر این گردشگران خانواده هایی هستند که به طبیعت علاقه مندند و در تعطیلات با خودرو برای یک تا دو هفته به این ایالت سفر می کنند. بیشتر آنها خود آلمانی ها از ایالات دیگر و یا از کشورهای همسایه، هلند, بلژیک، فرانسه، ایتالیا و انگلستان هستند.

زیرساخت های جاده ای در آلمان، بزرگراه، شوسه ویا بین روستایی خیلی توسعه یافته اند، همچنین راه آهن تقریباً در همه جا وجود دارد.

به هر "روستایی" که وارد می شوید جلوی بیشتر منازل پلاکارد "اتاق/خانه برای اجاره" را مشاهده می کنید. در این روستاها بین 10 تا 20 درصد به کار دامپروری مشغولند. بر روی تپه های سر سبز کنار جاده های بین روستایی، گاوهای شیرده زیادی را در حال چرا می بینید. بقیه اهالی به کارهایی در شهرک های دوروبر مشغولند.

مردم این منطقه خیلی صرفه جو، تمیز، زیبایی پسند و با تلاشند. این ویژگی ها را می توان در برخورد با آنها، خصوصاً در کوچه پس کوچه های آسفالت و تمیز، رنگ آمیزی نمای بیرونی منازل و خصوصاً زینت بخشی بالکن ها و زیر پنجره بیشتر منازل با گل ها، مشاهده کرد.

علاقه به گل را می توان بدون تردید یکی از ویژه گی های این مردم نامید، چرا که چند کیلومتر آن طرف تر زمانی که از شهر کوچک مرزی فوسن (Füssen) آلمان داخل منطقه زیبای تیرول اتریش (Tirol) و از طریق شهر رویته (Reutte) به سمت شهر اینسبروک (Innsbruck)، یکی از آدرس ای اسکی بازان، می رانید، به ندرت گل های آویزان از زیر پنجره ویا بالکن مشاهده می کنید.

تنها طبیعت زیبای منطقه نیست که خانواده های زیادی را به این مناطق علاقه مند می کند، بلکه سیاست راهبردی دولت حاکم محلی نیز بسیار مؤثر است. پایگاه اصلی حزب محافظه کار حاکم محلی، اتحاد سوسیال مسیحی، (CSU) در بایرن اکثراً کاتولیک، مناطق روستائیست. این حزب با یاری همین اقشار توانسته سال های زیادی را با اکثریت مطلق حکمرانی کند. تنها در شهرهای بزرگی چون مونیخ، حزب سوسیال دمکرات دست بالا را دارد. حزب حاکم به مشکلات کشاورزان خرد در مواجه با تولید بزرگ صنعتی آگاه است. یا باید مانند کشورهای "جهان سومی" (!) آنها را به حال خود رها کند یا برای ادامه زندگی آنها، برنامه های راهبردی داشته باشد. در حالت اول کشاورزان مجبورند زمین های کشاورزی را برای ویلاسازی بفروشند و معمولاً به دور و بر شهرهای بزرگ مهاجرت کنند.

سرعت تحولات فرهنگی در روستاها و شهرها یکسان نیست و یک فاصله فرهنگی ("اختلاف پتانسیل") بین این دو بخش جامعه وجود دارد. چنین مردمی در پیدا کردن کار در شهرها با دشواری روبرو می شوند، فرزندانشان به جای مدرسه راهی خیابان می شوند.

دولت ها نیز قادر نخواهند بود به این اقشار خدمات مناسب شهری ارائه دهند. در نظام های سرمایه داری با ساختار سیاسی "استبداد شرقی" از این "اختلاف پتانسیل" سؤ استفاده میشود، به رواج فرهنگ آنها در شهرها دامن زده می شود، "کارگزاران" چنین نظام هایی به "زبان" این اقشار صحبت می کنند و با کمی تطمیع بخش هایی از این اقشار، به عنوان چماقی علیه جنبش های اجتماعی "شهری" بکار گرفته می شوند. بدین ترتیب تا حد انفجار به افزایش "اختلاف پتانسیل" یاری می رسانند.

جامعه را به انشعاب کشانده از رشد طبیعی آن جلوگیری می کنند. در چنین شرایط بحران مداوم، "فرادستان" در اندیشه حداقل کاهش بحران نیستند و تنها به انباشت سود کوتاه مدت و سریع می اندیشند تا در شرایط انفجاری به جایی امن پناه برند چون آنها خود به آینده نظامشان مطمئن نیستند.

گرچه حزب حاکم محلی بایرن (و در کل آلمان) محافظه کار، حتی دارای جناح های راست مرتجع است، ولی شرایط اجتماعی آنقدر وخیم نیست که به ادامه حیات نظامشان تردید داشته باشند. به همین خاطر آنها به راه حل دوم، مورد اشاره در بالا، گرایش دارند. روستائی صاحب قطعه زمینی کوچک با تعدادی دام، حس "مالک" بودن دارد و محافظه کار است. با یاری به آنها پایگاه مردمی بزرگی برای حزب محلی فراهم شده ادامه حاکمیت آن "تضمین" می شود. بدین ترتیب "برنامه های راهبردی" حزب حاکم، هدف بده بستان را دنبال می کند.

در اینجا شرکت ها و مؤسساتی وجود دارند تا گردشگران را دسته بندی کرده و پاسخی ویژه به نیازمندی های ویژه شان دهند. در اینجا به چند نمونه در شرق آلگوی اشاره می کنم:

در حوالی شهرک اوبرسدورف (Obersdorf) تمامی امکانات برای اسکی بازان و اسنوبرد فراهم شده است. مسابقات زمستانی پرش با اسکی (حتی در سطح اروپا) در همین محل انجام میگیرد. شمار زیادی از هواداران این ورزش به این منطقه سفر کرده در منازل "روستائیان" دوروبر، اتاق/خانه ای اجاره میکنند. بازار کافه/ رستوران خیلی داغ می شود.

در تپه های دهکده رسهاپتن (Roßhaupten) امکانات برای کلاس فراگیری gliding flight (با پوزش ترجمه فارسی آن را نمی دانم) فراهم شده مشتاقان آن به این منطقه سفر می کنند.

در پارک جنگلی شهر فوسن کنار رودخانه لش (Lech) راهی پل گونه به نام باوم کرونن وگ (Baumkronenweg) به طول 1,5 کیلومتر و با تکنیک های مدرن برای تفریح خانواده ها ایجاد کردند. از روی این "پل" می توان قسمت های بالایی درختان بلند کاج را نگاه کرد.

در یک مسیر جنگلی نزدیک همین "پل" بیولوژی، جانور شناسی، زمین شناسی بطور ساده و مبتکرانه ای برای دانش آموزان دوره ابتدائی توضیح داده می شود.

در نزدیکی همین شهر شماری دریاچه های کوچک و نسبتاً بزرگ برای شنای گردشگران در نظر گرفته شده و "ساحل" سازی شده است. بزرگ ترین دریاچه فروگن سی (Froggensee) است که حدود 30 کیلومتر پیرامون آن است. دورتادور دریاچه ها مسیر دوچرخه ساخته شده تا خانواده های گردشگران از آن استفاده کنند.

سه قصر در شرق آلگوی وجود دارد که در قرن 19 محل سکونت لودویگ دوم شاه بایرن بود. کوچک ترین آن از لیندرهف( Linderhof) و دیگری از هوهن شوانگاو (Hohenschwangau) می توان نام برد. بزرگترین و پربازدید کننده ترین ولی نوی شوان شتین (Neuschwanstein) است که شهرت جهانی دارد. بازدید کننده ها از سراسر جهان به آنجا می روند، گرچه بلیط آن نسبتاً گران است.

در جایگاه فروش بلیط گردشگران، از کشورهای شرق آسیا، اروپا، آمریکا و عربی به صف شده اند. این قصر را می توان دستگاه چاپ اسکناس برای دولت محلی نامید! جزئیات تاریخی این قصرها به زبان های مختلف به گردشگران، گفتاری و نوشتاری، توضیح داده می شود.

تله کابین های زیادی در این منطقه وجود دارند که با وجود گرانی بلیط، بازدید کننده های زیادی دارند. طولانی ترین و گران ترین آن از شهر گارمیش-پارتنکیرشن (Garmisch-Partenkirchen) شروع شده که با قطار چرخ دنده ای و تله کابین گردشگران را به بالا ترین قله آلپ در آلمان، 2962 متر، (Zugspitze) حمل می کنند. ساخت این تأسیسات درآپریل 1928 شروع شد و در جولای 1930 (حدود 2 سال!) به پایان رسیده است.

در طول مسیر عمدتاً صخره ای، یک تونل 4،5 کیلومتری با ابزار آن سال ها (نه با ابزارهای امروزی برای ساختن "اتوبان شمال" ایران!) ساخته شده است. به خاطر شیب زیاد این تونل (همچنین مسیر Eibsee به سمت قله) و یخ بندان شدید در زمستان، این قطارها به چرخ دنده مجهزند.

در تیفن باخ (Tiefenbach) نزدیک اوبرسدورف دره ای (Breitachklamm) عمیق (حدود 150 متر) و باریک به طول 2،5 کبلومتر وجود دارد که در کف آن رودخانه ای پر شتاب عبور می کند. شکل گیری این دره بین 8 تا 10 هزار سال پیش برآورد می شود. در سال 1901 میلادی زمانی که یوهانس شیبل (1871-1963) به عنوان کشیش ده انتخاب شد، و پس از دیدن زیبایی های طبیعت در این منطقه، در این اندیشه بود که این دره را برای استفاده عموم آماده کند و منبع در آمدی برای کشاورزان فقیر منطقه به وجود آورد.

او در اندیشه ساختن بک مسیر حفاظت شده زیر صخره های آن بود. سال 1904 آنجا را اجاره کرده با تلاش زباد، یاری دهنده گان مالی را پیدا کرد. در 25 جولای 1904 عملیات شروع شد و در 4 جولای 1905 (کمتر از یک سال برای یک مسیر 2،5 کیلومتری سخره ای و بس خطرناک به پهنای 1،5 متر با ابزار آن سال ها!) جشن اتمام پروژه و آزاد کردن ورود گردشگران برگزار شد.

در همان ابتدا 25000 نفر از آن بازدید کردند. امروزه حدود 2 میلیون نفر در سال از این دره بازدید می کنند. در ساختمان اداری این محل فیلمی در مورد تاریخچه این دره در اتاقی نسبتاً بزرگ برای گردشگران نشان داده می شود (امری نیکو که در آلمان متداول است).

این تنها بخشی از امکانات این منطقه برای جذب گردشگران است. در این تأسیسات، صدها نفر از اهالی دوروبر کار می کنند. حتی در شهرک های نسبتاً کوچک، مرکزی برای اطلاع رسانی به گردشگران به چندین زبان، گفتاری و نوشتاری) برپا شده است. شمار بروشورهای رنگی و گاه چند ده صفحه ای که رایگان در اختیار گردشگران قرار می گیرند، غیر قابل تصور است!

کشاورزان آن، از طریق اجاره خانه به گردشگران، فروش لبنیات و صنایع دستی (عمدتاً بر روی چوب) به رونق اقتصادی منطقه یاری می رسانند و فرزندانشان (نه همه) به ماندن در روستا رغبت پیدا می کنند.

خانه های اجاره ای به همه امکانات زندگی، وسایل آشپزخانه، رادیو و تلویزیون (بسیاری حتی اینترنت)، ... مجهزند. اجاره این خانه ها به مراتب از هتل ها ارزان تر است.

از طریق وبسایت همین مراکز، آدرس و تلفن اجاره دهندگان، عکس های اتاق های منزل و امکانات آن قابل دسترس است. رزرو کردن چنین منازلی با ایمیل تمامی مزایا و حقوق قانونی را برای دو طرف در بر دارد.

هر گردشگری که از این مناطق بازدید می کند، باید روزانه بین 1،5 تا 2 یورو (کودکان تا 6 سالگی آزاد و سنین 6 تا 14 سال نصف قیمت) به عنوان مالیات بپردازد. در برابر آن کارتی دریافت می کند که با آن می تواند تا شعاع حدود 50 کیلومتری از اتوبوس ها و قطارها به طور رایگان استفاده کند.


نمونه ای از تلاش این مردم

در کارگاهی که پنیرهای گوناگون آلگوی تولید می شد در مورد روند تولید، به صورت فیلم و سپس زنده برای گردشگران (بیشترشان همراه با فرزندانشان) توضیح داده می شد. این کارگاه از 1890 پنیر تولید می کند. از یکی از مدیرانش پرسیدم در کشوری که تا بدین اندازه صنعتی است چگونه دامدار خرد و کارگاه کوچک شما دوام می آورد؟

در هر "سوپر مارکتی" انواع پنیر ارزان و گران قیمت پیدا می شود، چگونه مشتریان از تولیدات خرد شما با خبر می شوند؟ او با لبخندی چنین توضیح داد: "امروزه اگر بخواهید شروع به تولید چیزی کنید که "همه" تولید می کنند، شانس بقاء زیاد نیست."

آن پنیرهای ارزان قیمت با چه شیری، چه علوفه گاوی و ... تولید می شوند!؟ ما از 10 دامدار محلی که گاوهایشان تنها از سبزه تازه و یا خشک شده تغذیه میکنند، شیر دریافت می کنیم، ما شیر گاوی که علوفه اش در پلاستیک های چرخ مانند بسته بندی شده یا همانند گاوداری های "مکانیزه" شده خیلی بزرگ که حیوان تمام مدت در آنجا می ماند و از موادی تغذیعه می کند که معلوم نیست از چه چیزی تشکیل شده اند، شیر نمی پذیریم. روزانه 4500 لیتر شیر می خریم، نه با قیمت های "دامپینگ" کارخانه های بزرگ! از این مقدار شیر حدود 450 کیلو پنیرهای گوناگون آلگوی تولید می کنیم. تلاش می کنیم این تولیدات را تا آنجا که ممکن است به صورت مستقیم به دست مصرف کننده برسانیم. داریم تلاش می کنیم با کمک یک آلمانی ساکن کانادا، فروشگاهی بزرگ در یکی از شهرهای آن کشور باز کنیم که این پنیرها در آنجا فروخته شود. اگر چنین شود باید دامداران بیشتری همکاری کنند و تولیدات ما چندین برابر شود. همانطور که می بینید تولید کوچک باید از ویژگی هایی برخوردار باشد که تولید بزرگ از آن بی بهره است."

بازاریابی کارگاهی به این کوچکی شگفت آور است. غروب هنگام برگشت از این کارگاه و در بین راه، به گاوداری برخوردم. خانمی با دستگاهی در حال دوشیدن گاوها بود. ترمز کردم و اشاره کردم که پرسشی دارم. آن خانم جلو آمد. پرسیدم چند تا گاو شیرده دارید؟ پاسخ داد 20 تا. گفتم با این گاوها چند لیتر در روز شیر می دوشید؟ گفت حدود 400 لیتر. گفتم: به کی و به چه قیمتی می فروشید؟ گفت به یک کارخانه بزرگ لبنیات و 40 سنت هر لیتر. پرسیدم با 160 یورو در روز چگونه بیمه پزشکی گاوها، علوفه برای زمستان، هزینه خانواده و تعمیرات موردی این خانه بسیار بزرگ و گاوداری، ... را می پردازید؟ ابتدا با کلی خنده پاسخ داد: بدون کار جانبی امکان پذیر نیست. پرسیدم چه کاری؟ پاسخ داد شوهرش گرچه نجار است، اما کاری در این زمینه در اینجا به ندرت پیدا می کند. به این خاطر به عنوان سرایدار در شرکتی در این نزدیکی کار می کند. درضمن یک طبقه از خانه را به گردشگران اجاره می دهند.

این موارد را به این خاطر در اینجا توضیح دادم تا نشان داده باشم که سطح زندگی مردم در اینجا به چندین عوامل مربوط است از جمله ساختار سیاسی، فرهنگی و اجتماعی این کشور (و در این گفتمان این منطقه).

قصرهایی که از آنها نام بردم زیبا هستند، ولی مگر در ایران چنین چیزی وجود ندارد؟ آیا در ایران چنین طبیعتی که بتوان برای مردم فرودست منبع درآمدی ایجاد کرد، وجود ندارد؟ زمانی که برای دیدن یک کلیسای متروکه بر فراز دریاچه ای رفته بودم، مشاهده کردم سنگ های چند قرن پیش را به شکل سابق بازسازی کردند.

با این همه بدون یاری تابلویی که در کنار این بنا بود نمی توان به معماری آن پی برد. با خود اندیشیدم یعنی آثار باستانی ایران که مقایسه آنها با چنین "بنایی" بیشتر به شوخی بی مزه ای شباهت دارد و بعضاً به حال خود رها شدند، ارزش توجه بیشتری ندارند!؟

بدفهمی نشود، در این گفتمان برجسته کردن یک مسئله ناسیونالیسی مد نظر نیست، بلکه حفظ آثار و کسب در آمد گردشگری برای مردم منظور است. منظور از "مردم" در اینجا صاحبان هتل های چند ستاره یا فروشگاه های اجناس گران قیمت خارجی در "مناطق آزاد" نیست که از خرید آن اجناس به کارگران ایران چیزی نمی رسد. مردم فرودست منطقه چطور؟

بر این باور نیستم که هر کاری از دست هر کسی و در هر شرایطی قابل اجراست! شرایط و چارچوپ های کلی مناسب و نیروی اجتماعی که رسالت تاریخی انجام آن امر را داشته باشد، لازم است!/

سایر تصاویر از این روستا:

گزارش: امیر پرویز

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید