سیلوهای بزرگ خالی، از گندم؛ سولههای کارخانهداران آرد، سرشار از گندم
نخستین همایش فرصتهای استفاده از سیلوهای فلزی و بتنی در ذخیرهسازی غلات کشور، با اظهارات چالشی آردسازان و سیلوسازان نسبت به عملکرد یکدیگر برگزار شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، در این همایش که با استقبال فعالان حوزه نان و غلات روبهرو شد، رئیس هیئتمدیره خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران و دبیر انجمن صنفی آردسازان کشور گفت: تاکنون در کشور سازمانهایی نظیر تعزیرات، سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان و... ایجاد شده است که هنوز معلوم نیست چه دستاوردهایی داشتهاند، چراکه این سازمانها با ایجاد مزاحمت برای تولیدکنندگان همواره مشکلات بسیاری ایجاد کردهاند.
محمدرضا مرتضوی با اشاره به فرازهایی از سخنان بنیانگذار انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره) که همواره تأکید داشتند کار مردم را به مردم واگذار کنید، افزود: رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز همواره به مبحث اقتصاد مقاومتی تأکید میکنند که دولت پای خودش را از اجرا کنار بکشد و نقش نظارتی و حاکمیتی ایفا کند.
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به حضور شاهرخ ظهیری (پدر صنعت غذا) و تلاشهای او در راستای مالیات بر ارزش افزوده و معافیت صنعت غذا خاطرنشان کرد: بهرغم همه این تلاشها، هنوز برای دولت، مجلس و ارگانهای نظارتی مشخص نشده که وقتی پیمانکاری برای دولت کاری انجام داده، اما هنوز پولش را نگرفته، نباید اداره دیگر مالیات بر ارزش افزوده از او اخذ کند.
مرتضوی ادامه داد: 350 هزار کارمند دولتی در جمعیت بیش از 100 میلیونی ژاپن وجود دارد، اما در کشور ما 15 برابر ژاپن کارمند دولتی فعالیت میکنند و طبیعی است در چنین شرایطی دیگر پولی برای اصلاح امور کشور باقی نمیماند.
وی تصریح کرد: اقتصاد دولتمحور منجر به فساد خواهد شد و از این رو در تمام سمینارها باید از دولت بخواهیم که برای مردم راه منطقی کسب و کار را مهیا سازد.
انتقاد از جانمایی برخی سیلوهای بزرگ
رئیس هیئتمدیره خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران با انتقاد از برخی جانماییهای ایجاد سیلوهای بزرگ یادآور شد: ایجاد یک سیلوی 200 هزار تنی باید در کنار بندر، راهآهن، مزرعه، کارخانه آرد و... شود تا اقتصادی باشد.
مرتضوی تأکید کرد: بارها در زمینه طرح نان صنعتی هشدار دادم که با این شکل اجرا این طرح شکست خواهد خورد، چراکه ماشینآلات تولید نان صنعتی با چند برابر قیمت واقعی، وارد کشور شد.
وی با انتقاد از سود بالای نظام بانکی در کشور اظهار داشت: در بیشتر نقاط دنیا سود بانکی از دو تا سه درصد فراتر نمیرود، حال چرا در سیستم بانکی کشور تا این حد سود بانکی اخذ میشود، پرسشی است که پاسخ برای آنها وجود ندارد.
مرتضوی همچنین گفت: امور کشور با شعار اصلاح نمیشود، چراکه بیش از سه دهه است که با تورم دورقمی شعار حمایت از مصرفکننده سر میدهیم.
وی در ادامه افزود: دولت کیلویی 600 تومان یارانه آرد و نان میدهد که این یارانه به هیچ وجه به دست مردم نمیرسد و در کل موجبات رانت و سودجویی عدهای خاص را فراهم میآورد.
دبیر انجمن صنفی آردسازان کشور خاطرنشان کرد: اگر مساحت استانهای خوزستان، گلستان، مازندران و گیلان با کشور هلند مقایسه و از سوی دیگر فرآوردههای کشاورزی و دامپروری هلند با تولیدات چهار استان دارای آب کشور مقایسه شود، معلوم میشود که کشاورزی ما از چه نقاطی آسیب میبیند.
مرتضوی ادامه داد: اگر مانند سالهای گذشته تولید گندم کشور به 12 میلیون تن برسد تمام سیلوهای کشور پر خواهد شد، در غیر این صورت با واردات هفت میلیون تن گندم همواره معضلات فعلی گریبان سیلوداران را خواهد گرفت.
وی تصریح کرد: سیستم قیمتگذاری بر روی کالاها که به نام حمایت از مصرفکننده صورت میگیرد، پاسخگو نیست و در اقتصاد باید بازار رقابتی و سیستم عرضه و تقاضا حاکم شود.
گندمهای وارداتی در سولههای مجاور سیمانهای صادراتی
بر پایه این گزارش، دبیرکل کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی نیز در این همایش با اشاره به ایجاد ظرفیت ذخیرهسازی حدود 17 میلیون تنی غلات در کشور گفت: حدود 4.6 میلیون تن ظرفیت ذخیرهسازی دولتی است و حدود 2.11 میلیون تن هم ظرفیت در بخش خصوصی ایجاد شده است.
کاوه زرگران یادآور شد: جانمایی مناسبی در احداث سیلوهای کشور صورت نگرفته است، بهطوری که در برخی بنادر شمالی کشور گاهی گندمهای وارداتی در سولههایی نگهداری میشود که در مجاورت آن سیمانهای صادراتی هم وجود دارد و در مجموع شرایط آلودگی گندمها را مهیا میسازد، این درحالی است که در مناطقی دیگر با صرف سرمایهگذاریهای بسیار سیلوهایی ایجاد شده که غالباً خالی است، بهعنوان نمونه در آذربایجان شرقی سیلویی 65 هزار تنی گشایش یافته که تاکنون میزبان هیچ گندمی نبوده است که بهخوبی نشان میدهد مدیریت صحیحی در زمینه ساخت سیلوها نداشتهایم.
وی با اشاره به نهضت سیلوسازی در کشور تأکید کرد: متأسفانه سیلوهای بسیاری در کشور ایجاد شده، اما هنوز هم بخشی از گندم کشور در مکانهایی جز سیلو نگهداری میشود.
دبیرکل کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی با گلایه از دوز بالای نمک در فرمولاسیون نانواییهای کشور اظهار داشت: یکی از دلایل این مسئله خرید گندم از کشاورزان بدون مبنای کیفی لازم است که در اختیار کارخانجات آردسازی قرار میگیرد و در نتیجه آردی که از این کارخانهها استحصال میشود، در برخی موارد کیفیت لازم را ندارد.
زرگران همچنین افزود: جز چند مورد سیلوهای مربوط به کارخانههای ماکارونیسازی، در اکثر سیلوهای موجود کشور از ظرفیتهای ایجاد شده استفاده بهینه صورت نمیپذیرد.
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به نهضت سیلوسازی در کشور خاطرنشان کرد: با وجود آنکه شاید از ظرفیت کامل سیلوهای ایجادشده در کشور بهره لازم را نمیبریم، اما این نهضت نشان داد مردم کشور همواره در طرحهای جهادی و ملی بهخوبی عمل میکنند.
جانمایی درست 85 درصد سیلوها
در ادامه این آیین، رئیس هیئتمدیره انجمن کارفرمایان سیلوداران کشور گفت: در سال 1384 خورشیدی به واسطه فرش قرمزهایی که شرکت بازرگانی دولتی پهن کرد، همکاران ما وارد نهضت سیلوسازی شدند.
دمیرچی ادامه داد: وامهای کمبهره و بسیار آسان باعث شد گروهی وارد عرصه سیلوداری شوند که همانها امروز با ظرفیتهای خالی، مشکلات بسیاری را ایجاد کردهاند.
وی با بیان اینکه در سال 89 با ارسال نامههایی به بانکها و مراجع مربوط به موضوع اشباع شدن ظرفیت سیلوسازی در کشور هشدار داده شده بود، تصریح کرد: حدود 30 تا 40 درصد سیلوهای کشور پس از سال 1389 تأسیس شده است.
دمیرچی یادآور شد: وقتی کشور در برخی مقاطع در تأمین گندم خود دچار مشکل است، معلوم نیست با چه ادله خیال خوب منطقه شدن را عدهای در سر میپروراندند.
وی تأکید کرد: امروز حدود 103 شرکت صرفا کار ذخیرهسازی گندم را انجام میدهند که ظرفیتی بیش از چهار میلیون تن دارند.
رئیس هیئتمدیره انجمن کارفرمایان سیلوداران کشور با رد آمارهای ارائه شده متذکر شد: معلوم نیست چرا آمار ظرفیت سیلوهای کشور به اشتباه ارائه میشود و از جانمایی ایراد گرفته میشود، این درحالیست که جانماییهای صورت گرفته به اعتقاد من درست بوده است.
دمیرچی اظهار داشت: "نمیتوان به واسطه وجود 10 تا 15 درصد فعالان عرصه سیلوداری که به واسطه برخی مسائل یا رانت وارد این عرصه شدهاند و در مناطقی که سیلو نداشته، اقدام به احداث سیلو کردهاند، 80 تا 85 درصد بقیه را له کنیم."
وی همچنین افزود: در سال 93 بهرغم تمام کارشکنیهای که توسط رقبا یا شبهرقبا صورت گرفت، سیلودارن کشور نزدیک به 2.1 میلیون تن خرید مستقیم از کشاورزان داشتهاند که این امر نشان میدهد بهرغم آنکه هزینه حمل و... پرداخت نشد، باز هم ظرفیتها پر شد.
دمیرچی متذکر شد: 99 درصد از سیلوهای ساخته شده دارای تکنولوژی روز صنعت است و امروز بیش از هشتهزار میلیارد ریال در صنعت سیلو سرمایهگذاری شده است.
وی با بیان اینکه متأسفانه امروز بازرگانی دولتی بهویژه در مدیریتهای میانی سیلو و سیلوداری را بیشتر بهعنوان تهدید تلقی میکنند، خاطرنشان کرد: به باور من این شرکت علاقهمند نیست قدرت در دست داشتن گندم را از دست بدهد.
رئیس هیئتمدیره انجمن کارفرمایان سیلوداران کشور برای اثبات مدعایش به سیلوی دوهزار تنی یکی از اعضای انجمن واقع در شهرستان اهر اشاره کرد و ادامه داد: در حالی که این سیلو خالی است در جوار آن گندم روی زمین و زیر چادر نگهداری میشود و این مسئله نشان میدهد که مشکل در جانمایی و... نبوده است.
دمیرچی تصریح کرد: در استان قزوین حدود هشتهزار تن جو به واسطه این که زیر چادر در فضای روباز نگهداری میشده، دچار آفتزدگی شده، بهطوری که قوه قضاییه وارد عمل شده تا اعلام کند چرا این حجم از محصول متعلق به بیتالمال از بین رفته است که این موارد نشان میدهد نهضت سیلوسازی و سیلوهای ایجاد شده گامی اصولی بوده است.
وی با یاداوری دورانی که کامیون داران پشت در سیلوها میخوابیدند، یادآور شد: ما حدود پنج دهه است که در فرآیند توسعه در "مرحله خیز" قرار گرفتهایم که از ویژگیهای این مرحله آن است که در یک حرکت اهرمی صورت میگیرد و جامعه را از مرحله در حال توسعه به توسعهیافتگی میرساند و در این مرحله همه اقتصاددانها معتقدند که تا زمانی که بخش خصوصی وارد عرصه مهلک و بیمار کنونی نشود، این گام رو به تعالی، رخ نخواهد داد.
ارتباط سیلوداران با حداقل 10 هزار کشاورز و چند صد راننده
رئیس هیئتمدیره انجمن کارفرمایان سیلوداران کشور با بیان اینکه چرا امروز وقتی بخش خصوصی در زمینه ساخت سیلو وارد شد، گروهی بهگونهای عمل میکنند که این بخش شکست بخورد، تأکید کرد: اگر روزی این اتفاق رخ دهد واین 103 شرکت بخش خصوصی پراکنده در اقصینقاط کشور لطمه بخورند، بخش کشاورزی هم دچار لطمه بزرگی خواهد شد؛ چراکه تنها یک سیلوی 30 هزار تنی برای پر شدن نیازمند ارتباط با حداقل 10 هزار کشاورزی و چند صد راننده در ارتباط است و اگر این سیلو ورشکسته شود، آیا متوجه اتفاقی که در سطح جامعه رخ خواهد داد، هستیم؟
دمیرچی اظهار داشت: میزان استفاده از ظرفیت سیلوهای بخش خصوصی در سال 90 حدود 25 درصد ظرفیت بوده، در سال 91 هشت درصد، در سال 92 شانزده درصد و در سال 93 به صورت نقطه ای و در یک مقطع 33 درصد رسیده است.
برخی مدیران تشکل های صنایع غذایی
در حال شنیدن اظهارات رئیس هیئتمدیره انجمن کارفرمایان سیلوداران کشور
وی همچنین افزود: افرادی بهراحتی از نبود جانمایی اصولی و ساخت بیش از اندازه ظرفیت سخن میگویند، تنها به فکر پاک کردن صورت مسئله هستند، چراکه معضل صنعت سیلو در مسائل بنیادیتری نهفته است.
دمیرچی خاطرنشان کرد: متأسفانه مسئولان بازرگانی دولتی رقابتی را میان صنف آردسازان و سیلوداران ایجاد کردهاند که این رقابت با توجه به توانمندی آردسازان به ضرر سیلوداران تمام میشود که ما طرفین بخش خصوصی نباید وارد فضاهای اینچنینی شویم.
وی در حالی که رئیس هیئتمدیره انجمن آردسازان شنونده سخنانش بود، ادامه داد: خاک، نمک، ماسه بادی و... را با گندم مخلوط میکنند که در هنگام اختلاط مشخص شده است و مستندات آن هم موجود است و جالب اینجاست که برای عملیات خرید تعاون روستایی طی چند دقیقه کیلویی 22 تومان از بازرگانی دولتی کارمزد میگیرد، این در حالی است که یک کارخانهدار و یک سیلودار شش ماه باید عملیات انجام بدهد تا سود آن نصیب بخش دیگری شود.
رئیس هیئتمدیره انجمن کارفرمایان سیلوداران کشور تصریح کرد: کارمزد سازمان تعاون روستایی در یک سال 28 میلیارد تومان شده که توسط بازرگانی دولتی پرداخت شده است، این در حالی است که اگر تا آخر امسال سیلوها 2.1 میلیون تن ذخیرهسازی را داشته باشند، 40 میلیارد تومان هم نصیبشان نخواهد شد.
دمیرچی در بخشی از سخنانش نیز خطاب به مرتضوی دبیر انجمن صنفی آردسازان کشور که در همایش حضور داشت، یادآور شد: از دوستانی مانند مرتضوی دبیر انجمن صنفی آردسازان کشور انتظار میرود که با ادعای جانمایی نادرست و ظرفیت زیاد، صورتمسئله را پاک نکنیم.
وی با ادعای ایجاد رقابت میان آردسازان و سیلوسازان توسط شرکت بازرگانی دولتی ایران تأکید کرد: از آنجا که آردسازان دارای قدرت اقتصادی بیشتری هستند، این رقابت به زیان ما سیلوسازان تمام شده است.
دمیرچی در تشریح دلیل این مدعای خود اظهار داشت: از آنجا که ابتدا باید گندمها راهی سیلو و سپس کارخانههای آرد شود، چرا باید گندمها مسیری غیر از این را بپیماید و به صرف پرداخت هزینه حمل گندمها توسط کارخانههای آردسازی یا تفاهمنامهای میان شرکت بازرگانی دولتی و آردسازان، گندمها را در سولههای خود کارخانههای آرد نگهداری کنند؟
وی با گلایه از ذخیره شدن هزاران تن گندم زیر چادر در شهرستان اهر در حالی که سیلوهای آن منطقه تنها با 20 درصد ظرفیت فعال هستند، افزود: اگر قرار بود گندمها را اینگونه نگهداری کنیم به چه دلیل بخشی از بیتالمال را در این راه صرف و بخش خصوصی را سرگردان و ورشکسته کردیم، چراکه وقتی حدود 90 درصد سیلودارن بخش خصوصی چنین وضعیتی دارند، معلوم میشود که مشکل سیستم است.
پاسخ حضوری دبیر انجمن صنفی آردسازان کشور به رئیس انجمن کارفرمایان سیلوداران
بنا بر این گزارش و در ادامه همایش، محمدرضا مرتضوی جهت پاسخگویی به اتهامات رئیس انجمن کارفرمایان سیلوداران دوباره پشت تریبون رفت و گفت: مشکل اصلی این است که خرید گندم و فروش آرد در اختیار دولت است که با آن مخالف هستیم.
وی خاطرنشان کرد: ما در نهضت سیلوسازی به کارخانههای آرد توصیه کردیم که تنها برای سه ماه نیاز تولیدشان ذخیرهسازی کنند و اگر کارخانه یا تخلف کرده باشد، با آن برخورد میکنیم.
دبیر انجمن صنفی آردسازان کشور با بیان اینکه 33 سال است بهعنوان رئیس صنف آردسازان در حال فعالیت است، ادامه داد: ای کاش رئیس انجمن کارفرمایان سیلوسازان که ظاهراً اخیراً در سمت جدید وارد این صنف شده است، پیش از وارد کردن این اتهامها با اینجانب تماسی تلفنی برقرار میکرد و انجمن صنفی آردسازان کشور را در جریان قرار میداد، حتماً رسیدگی میشد.
مرتضوی از دمیرچی خواست تا در اظهار نظرات خود دچار احساسات نشود تا امور به سمت حل و فصل مشکلات پیش رود.
از سیلوسازان تعهد محضری گرفته شد
بر پایه این گزارش، عضو هیئتمدیره شرکت بازرگانی دولتی ایران نیز در سخنانی با آرامش و سعهصدر تصریح کرد: "در اظهارات سخنرانان با وجود آن که حملات یکجانبه و بسیاری به شرکت بازرگانی دولتی شد، اما ما به این انتقادها ارج مینهیم تا بتوانیم به نقاط ضعف خود فائق آییم."
کامبیز معتمدوزیری یادآور شد: وقتی در سالهایی که باران خوب می بارید و میزان برداشت گندم افزایش یافت، همکاران من گمان کردند که این مسئله ادامه خواهد داشت، اما اینگونه نشد و کاهش تولید داخل نیاز سیلویی کشور را کم کرد.
وی با بیان اینکه شرکت بازرگانی دولتی مشوق نهضت سیلوسازی نبوده است و تعهدی به بخش خصوصی نداشته است، تأکید کرد: از سیلوسازان حتی تعهد محضری گرفته شده که بازرگانی دولتی تعهدی برای ارائه گندم ندارد، چراکه ما خریداریم و خودمان ظرفیتهای ذخیرهسازی داریم.
عضو هیئتمدیره شرکت بازرگانی دولتی ایران با تأکید بر ضعف جانمایی برخی سیلوها اظهار داشت: گاهی نقشهای سازمانی، ما را در تقابل با هم قرار میدهد، در حالی که تقابلی وجود ندارد، چراکه وقتی شرکت بازرگانی دولتی دارای ظرفیت سیلوسازی است، تا زمانی که ظرفیت خالی دارد، نمیتواند گندمها را به سیلوهای بخش خصوصی منتقل کند و اگر اینگونه عمل نکند سازمان بازرسی برخورد خواهد کرد و موضوع را عین "جرم" تلقی خواهد کرد.
شرکت بازرگانی دولت نگاه منفی به سیلوداران بخش خصوصی ندارد
در ادامه، معتمدوزیری با اشاره به اینکه موضوع افت رطوبت مرتفع شده است، افزود: شرکت بازرگانی دولتی هیچ نگاه منفی به سیلوداران بخش خصوصی ندارد و تنها به وظایف قانونیاش عمل میکند.
به گزارش ایانا، در حالی امروز سیلوسازان از ظرفیتهای خالی سیلوها انتقاد میکنند که تنها در یکی از اتفاقهای اواخر سال 90 با حضور محمود احمدینژاد 37 واحد سیلو با ظرفیت یک میلیون و 300 هزار تن در سراسر کشور بهصورت در استانهای تهران، البرز، خراسان رضوی، اردبیل، گیلان، آذربایجان شرقی و غربی، کرمان، کرمانشاه، سیستان و بلوچستان بهصورت همزمان از طریق ویدئو کنفرانس در استانهای تهران، البرز، خراسان رضوی، اردبیل، گیلان، آذربایجان شرقی و غربی، کرمان، کرمانشاه، سیستان و بلوچستان افتتاح شد.
لازم به ذکر است، این همایش که به لحاظ مباحث آزاد مطرح شده در آن و همچنین نکات فنی جزو همایشهای کاربردی بود و منجر به تعامل مثبت دو انجمن آردسازان و سیلوسازان بهرغم اختلاف نظر شدید اولیه انجامید؛ به ابتکار نشریه "اقتصاد سبز" و همراهی وزارت جهاد کشاورزی، کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی، انجمن صنفی آردسازان کشور، انجمن صنفی کارفرمایی سیلوداران کشور و انجمن علوم و فناوری غلات ایران برگزار شد./
گزارش: علیرضا صفاخو
F-931112-01
دیدگاه تان را بنویسید