دبیر انجمن صنفی روغن نباتی ایران در گفت و گو با ایانا:
واگذاری تنظیم بازار روغن، آغازگر تعامل دولت با بخش خصوصی شد
محمد قبله، دبیر انجمن صنفی روغن نباتی ایران که از اردیبهشتماه سال جاری بهعنوان نخستین تشکل بخش کشاورزی و صنایع غذایی، مسئولیت تنظیم بازار، تأمین ماده اولیه و نظارت بر واردات را با روی کار آمدن دولت یازدهم و روند اعتماد به تشکلها و اجرای اصل 44 قانون اساسی بر عهده گرفت و نتایج آن به عنوان آزمونی از تعامل دولت و بخش خصوصی میتواند الگویی برای ادامه این تعامل در سایر تشکلهای کشاورزی و صنایع غذایی شود، در گفتگو با خبرگزاری ایانا از برنامههای آتی این انجمن برای تأمین و عرضه این کالای استراتژیک روغن خبر داد.
آقای قبله، با توجه به اینکه انجمن صنفی روغن نباتی بهتازگی مسئولیت تنظیم بازار را بر عهده گرفته، چه برنامهای برای تنظیم بازار و جلب رضایت تولیدکننده و مصرفکننده دارید؟
انجمن روغن نخستین تشکل در بخش کشاورزی و صنایع غذایی است که دولت وظایف اجرایی خود را به آن واگذار کرده است این در حالی است که باید یادآور شوم صنعت روغن نباتی از اوایل انقلاب و همراه با دولت، در اجرای احکامی مانند توزیع کالابرگ و تنظیم بازار روغن توسط شورای توزیع روغن نباتی نهایت همکاری و همیاری را داشته است.
دلیل این واگذاری چه بود؟
بهدلیل مشکلاتی که در سالهای گذشته برای عرضه روغن در بازار داخلی و واردات روغن خام وجود داشت، در سال 91 و شش ماه نخست 92، شرکت بازرگانی دولتی بهعنوان یک رقیب وارد میدان شد و با واردات یک میلیون تن روغن خام، بخش خصوصی را به خود وابسته کرد، اما با تغییرات مدیریتی اخیر در کشور، قیمت روغن در سال گذشته آزاد شد و ارز مرجع از صنایع برداشته و مسئولیت تنظیم بازار این محصول به بخش خصوصی سپرده شد.
از ابتدای سال جاری شرکت بازرگانی دولتی هم دخالتی در بازار ندارد و تنها ذخیره احتیاطی به میزان 300 هزار تن دارد، جالب آن که بخش خصوصی نیز 320 هزار تن روغن برای تنظیم بازار ذخیره کرده است.
بر اساس مسئولیتی که دولت یازدهم به انجمن صنایع روغن نباتی سپرده، نظارت شما بر بازار مصرف چگونه است و دست سودجویان را با چه ابزاری کوتاه می کنید؟ !
کنترل بازار مصرف بر عهده معاونت بازرسی سازمان حمایت مصرفکننده و تولیدکننده است و ما فقط تأمینکننده ماده اولیه مورد نیاز کارخانهها، حفظ سقف تولید، مواد مورد نیاز برای مصرفکننده و مدیریت عرضه هستیم؛ یعنی ما اجازه نمی دهیم ارز (مبادلهای) کالا شده و دست واسطهها بگردد تا به کارخانهها برسد. به همین منظور، از واردکنندگان روغن خام تعهد گرفته میشود که حتماً محصول وارداتی (روغن خام) خود را به کارخانهها تحویل دهند.
تأکید میکنم، انجمن وظیفه نظارت بر توزیع روغن خام به کارخانهها دارد تا مواد اولیه تولید بهراحتی و قیمت مناسب در اختیار صنایع برای تولید و تأمین کالای مورد نظر مردم قرار گیرد.
در بازار داخلی و رعایت قیمت برای مصرفکنندگان چه نظارتهایی دارید؟
قیمتهای روغن در بازار مصرف در سال 92 به تأیید سازمان حمایت تولیدکننده و مصرفکننده رسید و تا به امروز نیز تغییری نداشته است؛ اما نظارت بر اجرای آن بر عهده خود سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان است.
خوشبختانه حدود 18 ماه است که ثبات قیمت روغن داشتهایم، این ثبات قیمت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟
در صورتی که تغییری در هزینههای تولید صورت نگیرد، امیدواریم حداقل تا پایان امسال افزایش قیمت نداشته باشیم، البته این را هم خدمت خوانندگان خبرگزاری کشاورزی ایران اضافه کنم که امسال سه درصد افزایش تولید نیز داریم.
میزان نیاز صنایع به واردات روغن خام چقدر است؟
سالانه حدود یک میلیون و 400 هزار تن روغن خام در صنایع مورد فرآوری قرار میگیرد که بخش عمده آن از واردات و حدود 100 هزار تن آن از کشت دانههای روغنی در کشور تأمین میشود.
تا کی واردات!؟ سرانجام چه زمانی امکان کشت توافقی با کشاورزان برای تأمین مواد اولیه تولید از دانههای روغنی به اندازه نیاز طی مدت زمان تعریف شده وجود دارد!؟
متأسفانه تاکنون برنامه و هدف دقیقی برای تولید و تأمین روغن مورد نیاز کشور از منابع داخلی نداریم؛ بهطوری که برای تحقق این امر باید وظایف کارخانهها، کشاورز، بانکهای عامل و حتی دولت مشخص شود. بهطور نمونه مالزی که برای تأمین نیاز خود و صادرات؛ تولید روغن پالم را از ظرفیتهای داخلی آغاز کرد و امروز شاهدیم که سالانه 50 میلیون تن روغن پالم در کشورهای مالزی و اندونزی تولید و به دنیا صادر میشود.
صنایع روغن ما میزان و درصد استفاده از روغنهای مختلف را بر روی کالا درج نمیکنند و مصرفکننده ما بهدرستی نمیتواند تشخیص دهد که چه روغنی را خریداری و مصرف کرده، آیا این خود یک تخلف نیست!؟
این ایراد را قبول دارم، اما صنایع ما بر روی محصولات مشخص کار میکنند که کالای عرضه شده شامل چه روغنی (مخلوط، کلزا یا آفتاب) میشود.
بهدلیل اینکه برخی از انواع روغن خام گاهی در دست نیستند، صنایع نام هر دو محصول (کلزا یا آفتاب) را بر روی کالا درج میکنند. در روغن سرخ کردنی مایع و جامد نیز که روغن پالم در آن استفاده میشود بر روی آن نوشته میشود. در روغنهای مخلوط نیز درصد انواع روغنهای مصرفی بهدلیل لو نرفتن فرمول تولید، نوشته نمیشود! البته منکر تخلف هم نیستم، یقین بدانید در صورتی که واحدی تخلف کرد، بر اساس قانون با آن برخورد میشود.
آیا تا به امروز درجهبندی برای صنایع روغن کشور تعریف شده است و مصرفکنندگان چگونه میتوانند تفاوت کیفی میان روغنهای تولیدی را تشخیص دهند؟
صنایع روغن ما از یک ماده اولیه تولید استفاده میکنند، اما در واقع این R&Dها هستند که مصرفکننده را به خود جذب میکنند و از طریق تبلیغات، بستهبندی شیک، طعم و مزه به مصرفکنندگان حق انتخاب میدهند.
با توجه به اینکه روغنهای جامد و با ترانس بالا، ضرر و زیان زیادی برای مصرفکننده دارند، برنامهای برای کاهش تولید این محصولات دارید؟
فرهنگسازی لازم برای کاهش مصرف روغنهای جامد در شهرهای بزرگ کشور صورت گرفته است، اما در سایر شهرها میزان مصرف روغن جامد بالاست که در این زمینه باید مسئولان فرهنگی، اقدامات بیشتری انجام دهند.
فکر میکنم که شما هم موافق کاهش تولید روغن جامد باشید، بهویژه این که مواد اولیه بستهبندی آن نیز از خارج کشور وارد میشود؟
قطعاً برای حفظ سلامت جامعه بهدنبال کاهش تولید روغنهای جامد در کشور هستیم، اما تا موقعی که تقاضا وجود داشته باشد، مکلف به تولید هستیم.
درباره نحوه مصرف روغنهای مایع نیز باید توجه بیشتری انجام شود، بهطوری که روغن مایع نباید بیشتر حرارت لازم داغ شود؛ زیرا برای مصرفکننده بسیار خطرناک است. بنابراین ضمن آموزش برای تغییر رویه مصرف روغن از جامد به مایع، باید فرهنگسازی مصرف روغن مایع نیز انجام شود.
هماکنون نسبت میزان مصرف روغن جامد در کشور چقدر است؟
تناسب میزان مصرف روغنهای مایع و جامد 50 - 50 است، اما در شهرهای بزرگ میزان مصرف روغن مایع تا 70 درصد تغییر میکند./
گفتگو: ابراهیم نژادرفیعی
F-930902-01
دیدگاه تان را بنویسید