استاد دانشگاه نیوکاسل انگلستان: فرصت درآمدزایی 650 میلیارد تومانی از آب معدنی چشمه بل کردستان از دست رفت
جدال برخی استانها بر سر آبهای کردستان، اقدام به نابودی شناسنامههای تاریخی و هویت مردم این سامان، سنجش درجه آزمون و خطای سدسازیها در کردستان، رشد قارچگونه و بدون برنامه هدفمند سدها در کردستان، بیبهره گی کشاورزان منطقه از آبهای ذخیره در پشت سدهای استان و نابودی میراث فرهنگی هزاران ساله در زیر سدهایی که پیدرپی ساخته میشود ازجمله مشکلاتی است که این روزها مردم این خطه از کشور با آن روبهرو هستند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، سرپرست کارگروه نجات چشمه بل در کردستان گفت: وزارت نیرو با 120 مؤسسه تحقیقاتی و اساتید برجسته نتوانسته است راهی برای نجات بخشی چشمه بل بیابد.
سیدمختار هاشمی در هشتمین نشست علمی ظرفیت سازی برای نجات چشمه بل که در سالن اجتماعات اداره کل محیط زیست کردستان تشکیل شد، افزود: اگر مسئولان و متولیان امر از اول حرف مردم را میشنیدند اکنون به این وضعیت نمیرسیدیم و باارزشترین ذخیره آبی منطقه در معرض نابودی قرار نمیگرفت.
وی با درخواست همراهی و کمک از جانب مردم، اصحاب رسانه، مسئولان و تشکلهای مردمی خاطرنشان کرد: بیان وضعیت چشمه بل، تبیین استراتژی، هم فکری برای ایجاد حرکتی مسالمتآمیز و قانونی در راستای اهداف کلان محیط زیست برای تقویت سازمانهای مردم نهاد ازجمله اهداف برگزاری این نشست است.
هاشمی ادامه داد: از اسفند 89 گروه کاری برای نجات چشمه بل در استان کردستان متشکل از کارشناسان و متخصصان این حوزه با محوریت حفظ فیزیکی کانی بل تشکیل شده است.
وی تصریح کرد: فعالیتهای در سطح دو استان کردستان و کرمانشاه و همچنین کشوری توسط این گروه کاری تاکنون انجام شده و در این راستا مسئولان استان کردستان هم همکاری و گروه کاری را حمایت کردند.
سرپرست گروه کاری ویژه نجاتبخشی چشمه بل یادآور شد: تاکنون چهار نامه از سوی استانداران پیشین و کنونی کردستان به وزارت نیرو ارسال شده و اکنون ما منتظر پاسخ و دستور وزارت نیرو هستیم و وزارت نیرو یک نماینده تامالاختیار برای مذاکره در مورد چشمه بل تعیین کند.
هاشمی تأکید کرد: این بازی انتظار پاسخگویی مسئولان ارشد کشور درباره چشمه بل این میراث گرانبها که در سال 88 از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کرمانشاه به شماره 64 ثبت ملی شده است، را به نابودی نزدیکتر میکند.
وی با اشاره به اینکه آبدهی این چشمه حدود چهارهزار لیتر در ثانیه است، اظهار داشت: کانی بل بزرگترین چشمه کارستی منطقه در مرزهای کردستان و کرمانشاه و کوتاهترین و منحصربهفرد ترین رودخانه جهان است.
هاشمی همچنین گفت: مقصر شرایط پیشآمده رویکرد شرکت توسعه یاب و کارفرمای پروژه داریان بوده که با ایزوله کردن موضوع و محرمانه تلقی کردن آن و به دنبال یک راهکار به اصطلاح نجات بخشی چشمه بل که تأثیرگذار هم نیست، منجر به این بحران زیست محیطی شده است.
وی در ادامه افزود: یکی از نقاط ضعف بسیاری از پروژه های اجراشده در کشور ما بهویژه سد داریان این است که ابتدا کار را آغاز سپس اقدام به تحقیقات ژئوفیزیکی میکنند.
مطالعات ناقص و بیهدف سد داریان
استاد دانشگاه کردستان خاطرنشان کرد: در سد داریان به اینگونه عمل شده که مطالعه فازیک به اتمام نرسیده به فاز سوم رسیده و این نیز از دیگر نقاط ضعف این پروژه محسوب میشود.
هاشمی ادامه داد: احداث و آبگیری این سد منوط به نجات چشمه بل است اما در عمل شاهد تخریب این چشمه قبل از آبگیری سد هستیم.
وی تصریح کرد: کمکاری درباره توقف عملیات به اصطلاح نجات بخشی چشمه بل ملی است به عبارتی به مسئولان ارشد کشور به ویژه وزارت نیرو برمیگردد که هنوز دغدغهای در این راستا ندارند.
هاشمی یادآور شد: متوسط آبدهی کانی بل "چشمه بل" چهار میلیون است و آبدهی این چشمه بین 500 تا ششهزار مترمکعب متغیر بوده که این آبرسانی به مدت هشت ماه بوده که متوقف شده و به تبع منطقه را با کمبود آب و جیرهبندی روبهرو کرده است که ادامه روند سدسازی چشمه بل بهصورت 100 درصد غرق میشود.
وی تأکید کرد: آب چشمه بل میتواند بهعنوان یکی از منابع درآمدزا در راستای اشتغالزایی مورد بهرهبرداری قرار گیرد و آب چشمه بل با تولید 750 میلیون بشکه آب خالص، یک منبع تجدید شونده است که درآمد ناشی از اجرای طرحهای اشتغالزایی بر روی آن میتواند هزینه ساخت چندین سد را جبران و تأمین سازد.
استاد دانشگاه نیوکاسل انگلستان اظهار داشت: اگر برای هر لیتر آب معدنی چشمه بل 100 تومان در نظر بگیریم، سالانه 650 میلیارد تومان ایجاد درآمد میکند و بر اساس زمان انعقاد قرار داد و فعالیتهای صورت گرفته که ساخت سد داریان منوط به نجات چشمه بل است، اما کارفرما پیش از اتمام مطالعات، بر روی چشمه بل آغاز به فعالیت کرده است و طرح های آنان منجر به نجات چشمه نمیشود، بلکه باعث خشک شدن و نابودی آن خواهد شد.
هاشمی همچنین گفت: امروز بهدلیل فعالیتهای کارفرما بر روی چشمه بل، آبرسانی به شهر نودشه که آب آشامیدنی آن از این چشمه تأمین میشود دچار اختلال شده است و در صورت اجرای طرح کارفرما، چشمه بل 112 متر پایینتر از آب مخزن سد قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه انجمنهای مختلف مردمی از زیست محیطی گرفته تا صنفی و خیریه امروز برای انجام هماهنگیهای بیشتر برای نجات چشمه بل جمع شده و برای ارائه راهکار و نجات چشمه اعلام همکاری و احساس مؤلیت کردهاند، افزود: تا امروز تنها نام یک گروه کاری رسمی برای نجات چشمه بل شنیده میشد اما بهنظر میرسد از امروز به بعد، انجمنهای مردمی فعالیت خود را در این زمینه گسترش میدهند و شیوههای مختلف فرهنگی، هنری و رسانهای را برای اطلاعرسانی و پیشبرد هدف خود، مورد استفاده قرار میدهند.
هاشمی خاطرنشان کرد: برخی مسؤلان گمان میکنند حضور انجمنهای مردمی و یا اصحاب رسانه کیفیت جلسات را پایین میآورند اما بر خلاف این نظر، کیفیت کارها افزایش مییابد و دوستداران محیط زیست و فرهنگ کردستان در حال تهیه طوماری یک کیلومتری در حمایت از نجات چشمه بل هستند.
محل سد سلیقهای انتخاب شده است
سرپرست گروه کاری نجاتبخشی چشمه بل با اشاره به اینکه مطالعات نجات بخشی کانی بل از 12 سال پیش آغاز شده است، اما در نهایت محل و محور سد سلیقهای انتخاب شده است، ادامه داد: تخریب این چشمه قبل از آبگیری سد داریان کاملاً غیراصولی است و توقف این عملیات و اعمال مهندسی ارزش توسط کارگروه نجاتبخشی چشمه بل در این عملیات ضروری است؛ چرا که تخریب فیزیکی و دهانه چشمه بل فراتر از عملیات سدسازی است.
وی تصریح کرد: مطالعات مهندسی ارزش برای سد داریان 200 میلیون هزینه دارد و حالا که کارفرما حاضر به انجام مهندسی سد نیست ما از مردم میخواهیم تا با کمک های خود به نجات چشمه بل ما را در تهیه این مطالعات یاری دهند.
هاشمی یادآور شد: چشمه بل یک سازه طبیعی است و نه یک سازه بشرساز که هرگونه تغییر در وضعیت چشمه بل موجب به فرار آب و یا خشک شدن کامل چشمه بل خواهد شد.
وی در پایان مطالبه و خواست همه مردم منطقه توقف عملیات و نجات چشمه عنوان کرد و اظهار داشت: چون نابودی چشمه باعث نابودی محیط زیست منطقه، گونههای جانوری، کشاورزی و میراث ملی و فرهنگ این دیار میشود./
خبرنگار: مژگان وفایی
V-930431-02
دیدگاه تان را بنویسید