ایانا از نخستین برنامه مناظره با موضوع دلایل تخریب جنگلها و منابع طبیعی گزارش میدهد:
به توپ بستن متهمان تخریب جنگلها در پای گیرنده های تلویزیونی؛ بدون حضور متهمان!
در حالی برنامه مناظره شبکه اول سیما به موضوع دلایل تخریب جنگلها و منابع طبیعی با حضور مسئولان دولتی و بخش خصوصی پرداخت که جای خالی متهمان آن برای پاسخگویی خالی بود!
به گزارش خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، عصر روز جمعه مناظره تلویزیونی شبکه یک سیما به موضوع حفظ منابع طبیعی و محیط زیست با حضور مسئولان بخش دولتی بخش جنگل و منابع طبیعی کشور، نماینده مجلس، انجمنهای بخش جنگل و اساتید دانشگاه پرداخته شد.
در حالی که در این مناظره از نمایندگان همجنسی مانند مؤسسه تحقیقات جنگل، انجمنهای جنگلبانی، شورای عالی جنگل، مرتع و آبخیزداری و از دانشگاهها و مجلس کشور که همه آنها بهنحوی از حافظان محیط زیست و منابع طبیعی کشور بهحساب میآیند حضور داشتند، جای متهمان منابع طبیعی از بخشهای دولتی و خصوصی سالهای گذشته که انگشت اتهامها به سوی آنها نشانه میرود، در این برنامه خالی بود!
در صورتی که نمایندهای از وزارت راه و شهرسازی یا نمایندههای بخش خصوصی مانند شرکتهای راه و شهر سازی در این برنامه حضور داشتند، این بحث از نکات مختلف موشکافی میشد و فرصت برای پاسخگویی این افراد هم وجود داشت.
پرسش نظرسنجی برنامه مناظره این هفته نیز در این باره بود که توسعه طرحهای عمرانی باید در اولویت قرار گیرد یا حفظ جنگلها و مراتع، که 87 درصد بینندگان گزینه دوم و حفظ منابع طبیعی را از دولت خواستار شدند.
هرچند این مناظره نقصهایی در نحوه اجرا، دعوت از مسئولان و نحوه پرداختن به موضوع داشت، اما نفس اجرای چنین برنامهای از سوی تلویزیون را باید به فال نیک گرفت.
اگرچه شاید عدم حضور مدیران دولتی سازمان جنگلها در دولت یازدهم را بتوان به وارد بودن اکثر اتهامها به مدیران سازمان جنگلها یا مدیران ارشد دولتهای نهم و دهم منسوب کرد.
متن تلخیصشده این مناظره به نقل از روابط عمومی برنامه "مناظره" بدین شرح است:
سیوهشتمین برنامه مناظره با محوریت "دلایل تخریب جنگلها و منابع طبیعی" و با حضور عادل جلیلی رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، علی سلاجقه رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، شمسا... شریعتنژاد عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، هادی کیادلیری رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه آزاد و رئیس انجمن علمی جنگلبانان ایران و ناصر مقدسی قائم مقام رئیس شورای عالی جنگل، مرتع و آبخیزداری از شبکه یک سیما پخش شد.
رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور با اشاره به اینکه تاکنون پنج برنامه پنجساله در کشور اجرایی شده است، گفت: رویکرد فعلی دولت در کشور باعث شده تا تأثیرات منفی در بخش منابع طبیعی کشور بهوجود آید.
عادل جلیلی افزود: موضوعهایی ازجمله اشتغال، تولید و توزیع ثروت باعث شده تا تأثیراتی را در حوزه منابع طبیعی کشور شاهد باشیم.
وی با بیان اینکه به هر اندازه که دولت در حوزههای یادشده موفق عمل کرده به همان میزان نیز تسهیلات مناسبی را در حوزه منابع طبیعی شاهد بودهایم، خاطرنشان کرد: در کشورهای توسعهیافته مردم و دولت نگاه فرامعیشتی به منابع طبیعی دارند این موضوع در حالی است که این نگاه در کشورهای درحال توسعه وجود ندارد.
رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور تصریح کرد: منابع طبیعی 17 تا 18 درصد تولید ناخالص داخلی در بخش کشاورزی را به خود اختصاص دادهاند. حجم بخش کشاورزی در تولید ناخالص داخلی نشاندهنده این مهم است که صنعت و بخش خدمات نتوانستهاند در حوزههای مربوط به خود موفق عمل کنند و این امر در حالی است که عمده منابع نفتی برای توسعه این بخشها اختصاص پیدا کرده بود.
85 درصد منابع طبیعی، در اختیار بهرهبردار منابع طبیعی!
رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران اظهار داشت: دو واژه امنیت حیاتی و امنیت غذایی باید از طریق برنامه امروز مناظره فرهنگسازی شود. انسانی که متولد میشود با نخستین صدا اکسیژن به بدنش وارد شده و این امنیت حیاتی است. در ادامه انسان در امنیت عمومی از ابتدا خود را با طبیعت همگام کرده است.
علی سلاجقه ادامه داد: 85 درصد از منابع طبیعی و محیط زیست به سازمانی سپرده شده که وزارتخانه مربوطه آن بهرهبردار منابع طبیعی و محیط زیست است.
وی یادآور شد: مجموعهای به نام منابع طبیعی فرابخشی است و متاسفانه مسئولان اطلاع چندانی از منابع طبیعی ندارند.
سهم 80 درصدی دولتها در تخریب منابع طبیعی و جنگلها
در ادامه برنامه مناظره، عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به موضوع "دلایل تخریب جنگلها و منابع طبیعی" گفت: اگر انسانها تصمیمهای خودخواهانه بگیرند، نمیتوانند مدیریت صحیحی در زمینه اداره منابع طبیعی داشته باشند.
شمسا... شریعتنژاد با اشاره به اینکه سهم دولتها در تخریب منابع طبیعی و جنگلها بیش از 80 درصد است، تأکید کرد: این مهم از بیتدبیریها و قضاوتهای نادرست نشأت میگیرد.
وی افزود: مدیریت بخش منابع طبیعی در تمامی کشورهای دنیا با دولتها است. اگر در بخشی از موضوعها کوتاهی صورت بگیرد، تخریب اتفاق میافتد.
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: در حال حاضر فقیرترین آدمها در دل منابع طبیعی زندگی میکنند و کمترین تسهیلات و در مقابل بیشترین نرخ بیکاری نیز مربوط به آنها است.
شریعتنژاد ادامه داد: تا قبل از سال 69، شمال کشور را از سرمایهگذاری در صنعت محروم کردیم، لذا امروز شاهد چنین اتفاقی هستیم.
وی تصریح کرد: زور ما نباید به آدمهای بیچاره برسد، بلکه باید با زمینخوارانی که بعضاً از پشتوانه سیاسی برخوردارند، برخورد کنیم. باید بهدنبال برخورد با مدیرانی باشیم که با تصمیمات غلط خود عملکرد مناسب یک بخش را زیر سؤال بردهاند.
خسارتزایی در محیط زیست ناشی از نبود قانون مناسب
رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه آزاد اظهار داشت: در مذهب و فرهنگ ما بر حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی تأکید شده است، لذا رفتار ما با منابع طبیعی در مقابل با فرهنگ و مذهب ما در تضاد است.
هادی کیادلیری با بیان اینکه پوشش گیاهی در ایران اندک است، یادآور شد: توسعه در کشور یعنی محیط زیست هم باید دیده شود، اما توسعه شتابزده قربانی زیاد خواهد داشت.
چهار برنامه جهت احیای جنگلها و مراتع در دستور کار سازمانهای اجرایی
قائم مقام رئیس شورای عالی جنگل و آبخیزداری در ادامه برنامه مناظره این هفته با بیان اینکه هرگونه تغییر در محیط زیست و منابع طبیعی باید عالمانه تصمیم گرفته شود، اظهار داشت: به قول جهانگردان، کمتبه طبیعی ایران پوشیده از مراتع و سرسبز بوده است.
ناصر مقدسی با اشاره به مطلب بالا تأکید کرد: در زمان قاجار طی یک قرارداد جنگلهای ایران به مدت 70 سال به شخصی به نام ریتر واگذار شد که سهم ایران از درآمد آن تنها 15 درصد بود!
وی افزود: با اعتراضات مردم و علما به ظاهر این معاهده لغو شد، اما اقدامات شرکتهای انگلیسی و فرانسوی در این زمینه ادامه یافت. بعد از مشروطیت در قانون ایالات و ولایات والیان ملزم شدند که اطلاعات کافی را در مورد مسائل کشاورزی، جنگلداری ولایت مورد نظر خود داشته و در حفظ و نگهداری از آن بکوشند.
قائم مقام رئیس شورای عالی جنگل و آبخیزداری با اشاره به اینکه چهار برنامه بسیج عمومی برای احیای جنگلها و مراتع، شناسایی تهدیدها، شناخت منابع ژنتیکی آب و خاک و توسعه تحقیقات برای استفاده صحیح از محیط زیست در دستورکار سازمانهای اجرایی قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: در برنامه چهارم و پنجم اهداف مورد نظر محقق نشد و بنا بر برنامه ششم و هفتم توسعه کشور سازوکارهایی دیده شد تا اهداف برنامههای قبلی محقق شود.
آثار تخریبی اجرای فاز دوم هدفمندسازی یارانهها بر منابع طبیعی، مورد بررسی قرار نگرفت
در ادامه برنامه مناظره و بخش دوم، عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه در بخش آمایش سرزمینی نتوانستهایم به برنامهریزی مناسبی دست پیدا کنیم و البته اگر در سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری نیز توجه ویژهای کنیم مشخص میشود که ایشان تأکید زیادی بر استفاده از مزیتهای کشور کردهاند، گفت: در سال 1345 جمعیت کشور حدود 19 میلیون نفر بود، اما در حال حاضر جمعیت به 75 میلیون نفر رسیده و این موضوع نشاندهنده این است که معیشت مردم باید مورد توجه قرار بگیرد.
شریعتنژاد ادامه داد: آثار تخریبی اجرای فاز دوم هدفمندسازی یارانهها بر منابع طبیعی مورد بررسی قرار نگرفته است. سازمان جنگلها و مراتع نیز جرأت ندارد گزارشی از آثار اجرای قانون هدفمندسازی یارانهها بر جنگلها اعلام کند.
وی تصریح کرد: جنگلهای بارانی آمازون هماکنون به پنج تا هفت درصد رسیده است که این میزان نیز ظرف چند سال آینده حذف خواهد شد.
رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور با بیان اینکه دو موضوع در بحث جنگلها و منابع طبیعی باید مورد تأکید قرار بگیرد، اظهار داشت: در بخش هدفنمدسازی یارانهها و آثار آن بر محیط زیست باید بگویم چون موضوع اصلی یعنی همان اجرای قانون در جایگاه ویژهای قرار داشت همه چیز نیز تحت تأثیر آن قرار گرفته بود. البته به اعتقاد بنده تا زمانی که مشکل فقر در کشور حل نشود موضوع منابع طبیعی فقط در چارچوب بحثهای فانتزی قرار میگیرد.
جلیلی با اشاره به اینکه در برنامه چهارم پیشنهادی موضوعاتی برای هدایت منابع اجرای قانون هدفمندی یارانهها برای اصلاح زیرساختها و بخش معیشت مردم پیشبینی شده بود، یادآور شد: متأسفانه در مجلس هفتم این موضوعات نتوانست در قالب برنامه چهارم به تصویب برسد زیرا اگر این موضوع به تصویب نمایندگان میرسید در شرایط فعلی شاهد تحول و اشتغال ویژهای در سطح کشور و حفظ منابع طبیعی خود بودیم.
نمایندگان مجلس شعارهای خود را فراموش میکنند
رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران نیز در ادامه برنامه مناظره این هفته با محوریت منابع طبیعی، با بیان اینکه قوانین متناقض و متفاوتی در حوزه منابع طبیعی وجود دارد، گفت: باید این گلایه را مطرح کنم که افراد برای ورود به مجلس از شعارهای مختلفی از جمله حفظ منابع طبیعی استان میگویند، اما وقتی به مجلس راه پیدا میکنند شعارهای خود را فراموش کرده و به وضع قوانین متعددی میپردازند که این موضوع در حفظ منابع طبیعی آنها بیتأثیر نیست.
سلاجقه تأکید کرد: در کل مجموعه جهاد کشاورزی که هفت بسته حمایتی برای اجرای قانون هدفمندی یارانهها اعلام شده بود، حتی یک طرح نیز به حوزه منابع طبیعی اختصاص نداشت که این موضوع بسیار قابل تأمل است.
تأمین هزینه اجرای بزرگراه تهران - شمال از فروش منابع طبیعی
رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور اظهار داشت: تمام مسئولان از قشنگترین الفاظ در حوزه منابع طبیعی استفاده میکنند، اما در مقام اجرا با فعالیتهای غیرتخصصی و حتی زمین خواری حرفهای اقدام میکنند.
جلیلی افزود: مسئولان میگویند هزینههای اجرای طرح بزرگراه تهران - شمال از فروش منابع طبیعی تأمین شود که این موضوع بسیار قابل تأمل است.
وی خاطرنشان کرد: در بعد حاکمیتی مسئولان برای استفاده از منابع طبیعی هیچ محدودیتی برای خود قائل نیستند و اقدام به فعالیتهای غیرکارشناسانه میکنند.
یک نفر محافظ به ازای 70 هزار هکتار
قائممقام رئیس شورای عالی جنگل و آبخیزداری با اشاره به اینکه در اجرای قانون هدفمندسازی یارانهها هدفگذاریهایی برای قطع درختان تا 12 میلیون مترمربع پیشبینی شده بود، گفت: این میزان با اجرای قانون هدفمندسازی یارانهها و افزایش قیمت حاملهای انرژی و افزایش تمایل مردم به استفاده از درخت به هشت میلیون متر مربع رسیده است که باید بگویم نظارت لازم از سوی مراجع مربوطه انجام میشود.
مقدسی ادامه داد: به ازای 70 هزار هکتار یک نفر محافظ قرار دارد که این موضوع باید با تقویت بیشتری همراه شود.
وی تصریح کرد: در تلاشیم تا براساس برنامه پنجم توسعه سطح پوشش مراتع را تا 100 درصد افزایش دهیم، اما این امر در حالی است که فعلا سطح پوشش مراتع 40 درصد است.
99 درصد لوایح دولت قبل برای تسهیل تجاوز به منابع طبیعی
رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه آزاد با بیان اینکه در سازمان جنگلها باید بهدنبال برنامههای بلندمدت باشیم اظهار داشت: هماکنون در غرب کشور یک میلیون هکتار جنگل در حال نابودی است، از سوی دیگر در 850 هزار هکتار جنگل کشاورزی میشود و 80 درصد عامل نابودی کشور همین کشاورزی است.
کیادلیری با بیان اینکه 85 درصد منابع طبیعی کشور توسط 13 هزار نیرو اداره میشود، یادآور شد: کشاورزی یکی از عوامل نابودی جنگلها است. در دولت دهم برای توسعه، کشاورزی در منابع طبیعی را به مردم واگذار کردند این در حالی بود که بهترین زمینهای کشاورزی را از دست دادیم.
وی تأکید کرد: اگر قانونی را اشتباه تصویب کنیم زحمات یک قرن گذشتگان را به باد میدهد. از شهریور سال 89 تا سال 90، 100 هزار پرونده وارد دادگاهها شده است.
رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه آزاد در ادامه با اشاره به اینکه در دولت دهم لایحه منابع طبیعی را به مجلس دادند تا هر کسی که تا سال 89 به منابع طبیعی تجاوز کرده بخشیده شود، افزود: این یعنی ترویج تجاوز و افرادی هم که قانونمند بودند به فکر تجاوز میافتند.
کیادلیری با طرح این پرسش که آیا نمایندگان در طرح آمایش که مطرح میشود در کاربری تصمیم درخوری میگیرند، خاطرنشان کرد: نمایندگان رایزنی میکنند طرحهای عمرانی در جاهایی که به لحاظ اکولوژیک رد شده اجرا شود.
وی با بیان اینکه بسیاری از مدیران گذشته منابع طبیعی تبدیل به کارچاقکن شدهاند، تصریح کرد: 99 درصد مردم دوستدار منابع طبیعی و خاک هستند، اما 99 درصد لوایح برای تسهیل تجاوز یک درصد متجاوزان به منابع طبیعی بوده است!
تخریب منابع طبیعی، حاصل ناکارآمدی مدیریت کلان کشور
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به اظهارات کیادلیری گفت: لایحه تازه به کارگروه آمده و هنوز تصویب نشده این لایحه ایرادهای زیادی دارد که به آن وارد است.
شریعتنژاد با تأکید بر اینکه قوانین متناقض زیادی در کشور داریم، ادامه داد: یکی از وظایف دولت و مجلس در سیاستهای اقتصاد مقاومتی شناسایی قوانین متناقض و حذف موانع توسعه کشور است که در این راستا هم دولت و هم مجلس فعال شدهاند.
وی با تأکید بر اینکه تخریب منابع طبیعی حاصل ناکارآمدی مدیریت کلان کشور است، یادآور شد: در ایران مدیریت نداریم.
شریعتنژاد در پاسخ به پرسش مجری برنامه درباره لابی نمایندگان برای تعیین مدیران منابع طبیعی تأکید کرد: شاید نمایندگان از سر دلسوزی در این باره مشورت بدهند!
مجری در پاسخ به وی گفت: یعنی نمایندگان برای اخذ امتیاز وزراء را تهدید به استیضاح نمیکنند!؟
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی پاسخ داد: در تشکیلات استانی ضعف مدیریت داریم و نباید براساس سلیقه سیاسیون مدیران را انتخاب کنیم، اما اگر نمایندگان مشورت دهند عقلانیت است!
اعتبارات منابع طبیعی در سال 200 میلیارد تومان هم نمیشود
رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در تأیید سخنان شریعتنژاد اظهار داشت: سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری فرسوده است و نیروی انسانی در آن جابهجا نمیشود.
سلاجقه با بیان اینکه اعتبارات منابع طبیعی در سال 200 میلیارد تومان هم نمیشود، اما برای ساخت یک سد سههزار میلیارد تومان هزینه میشود، افزود: قانون جامع منابع طبیعی اگر زیرساختی باشد بسیار عالی است. وزیر در این قانون به نفع کشاورزی دخالت میکند. 34 تا 38 میلیون هکتار زمین درجه یک در اختیار کشاورزی است الان بروید ببینید این میزان زمین کشاورزی کجاست، الان تبدیل به ساختمان شده است.
راهآهن حداقل خسارت را به جنگلها میزند
رئیس مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور گفت: در 30 سال گذشته در قالب پنج برنامه توسعهای نگاه ما بخشی بوده است و مجموعهای از پروژهها را جمعآوری کرده و آن را در قالب یک برنامه پنجساله ارائه کردهایم.
جلیلی با اشاره به اینکه یکی از مباحث مهم زیرساختی حمل و نقل است، خاطرنشان کرد: سالانه 22 هزار کشته در جادهها داریم. باید مشخص شود اثرات منفی زیرساختهای جادهای بر جنگلها بیشتر است یا راهآهن!؟
وی با اشاره به اینکه ایران محل ترانزیت کالا است و میتواند جایگزین درآمدهای نفتی باشد، لذا راهآهن حداقل خسارت را به جنگلها میزند، ادامه داد: در دولتهای نهم و دهم درآمدهای نفتی برابر با نصف درآمدهای نفتی 100 سال گذشته بود، لذا اگر 100 میلیارد دلار در توسعه زیرساختهای حمل و نقل و گردشگری هزینه میشد، این همه کشتار در جادهها نداشتیم و مسائل محیط زیست نیز حل میشد.
جلیلی تصریح کرد: باید به صورت فرابخشی به مسائل نگاه کنیم. هر نماینده میخواهد زورو شود و تمام مشکلات شهرستان خودش را حل کند، اما اگر نقش خودمان را اجرا کنیم و نگاه راهبردی به کشور داشته باشیم همه مسائل حل میشود.
وی با اشاره به اینکه گزارشهای وزارت علوم حاکی از آن است که سالانه 150 هزار دانشآموخته لیسانس به بالا از کشور خارج میشود، یادآور شد: این موضوع به دلیل مشکلات اقتصادی حاکم بر کشور است که سالانه هزینهای بیش از یک میلیون دلار را علاوه بر فرسایش ژنتیکی که در نهایت منجر به انقراض یک ملت میشود بهدنبال دارد.
رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در پاسخ به پرسش یکی از حاضران در برنامه مبنی بر اینکه با توجه به افزایش تعداد دانشآموختگان دوره تحصیلی تکمیلی منابع طبیعی آیا راهکاری برای راهیابی آنها به مشاغل مرتبط (حداقل بخش خصوصی) اندیشیده شده است، اظهار داشت: یکی از دغدغههای ما در دانشگاه مجموعههای غیرتخصصی است که ضرباتی را بر پیکره منابع طبیعی نیز وارد کرده است در گذشته تنها در سه دانشگاه تهران، مازندران و گرگان دانشجویان منابع طبیعی میتوانستند حضور یابند که با توجه به شرایطی کشور بسیار اندک بود، اما در این ساله تعداد دانشجویان منابع طبیعی افزایش یافته است.
سلاجقه با اشاره به اینکه از هر سه نفر بازنشسته یک نفر باید جذب شود، تأکید کرد: طبق دستور معاونت راهبردی ریاست جمهوری میتوان سههزار و 300 نفر را جایگزین کرد که در این صورت هیچ دانشآموختهای بیکار نخواهد ماند. در صورت اجرای این قانون سازمانهای اجرایی نیز میتوانند نیاز خود به نیروی انسانی را به دانشگاهها اعلام کنند./
خبرنگار: ابراهیم نژادرفیعی
V-930331-01
دیدگاه تان را بنویسید