اما و اگرهای خودکفایی پایدار گندم - گزارش خبری - تحلیل
در حالی وزارت جهاد کشاورزی از تدوین برنامه پنجساله خود برای خودکفایی گندم خبر میدهد که برخی نمایندگان مجلس معتقدند با توجه به میانگین آمار و آماده نبودن مکانیزاسیون، تحقق چنین برنامهای با دشواریهای زیادی روبهرو خواهد بود.
به گزارش خبرنگار پارلمانی خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، روز گذشته وزیر جهاد کشاورزی در جلسه غیرعلنی خود با نمایندگان به تشریح برنامه پنجساله این وزارتخانه برای خودکفایی پایدار گندم پرداخت و از افزایش راندمان تولید گندم تا سطح 4.5 میلیون تن در هکتار خبر داد. در حالی که بر اساس این برنامه قرار است 6.5 میلیون هکتار سطح زیر کشت گندم روند نزولی به خود بگیرد و با افزایش راندمان به استقبال رشد تولید برویم.
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار ایانا میگوید: خودکفایی در تولید گندم در ایران تابع بحث آب و هوا است، بدین معنا که در سالهای ترسالی میزان تولید گندم بالا است، اما از آنجا که عمده تولید در اراضی دیم تحقق مییابد، با سالهای خشکسالی طبیعتاً کاهش حجم تولید اجتنابناپذیر خواهد بود.
محمدتقی توکلی معتقد است: از سوی دیگر آماده نبودن مکانیزاسیون پیشرفته در تولید گندم، نبود نهادههای مورد نیاز و یا عدم ثبات در بازار نهادهها باعث شده است تا کشاورزان هر روز با افزایش قیمت تمامشده تولید دست و پنجه نرم کنند؛ لذا مؤلفههای متعددی برای تولید پایدار محصولات کشاورزی داخل فرمول قرار میگیرد.
وی میافزاید: نبود بذرهای متناسب با اقلیم، بهعلت کمکاری سازمان تحقیقات در سالهای گذشته، از سوی دیگر باعث شده نتوان با قاطعیت از افزایش راندمان تولید سخن گفت.
توکلی تصریح میکند: در حالی که میانگین تولید امروز گندم در کشور در بهترین شرایط ممکن 3.2 میلیون تن است، افزایش آن تا سطح 4.5 میلیون تن بدون در نظر گرفتن منابع آبی، دامنه ریسک بالایی را شامل میشود.
تولید گندم به جای تناژ، متمرکز بر اطلاعات علمی
رئیس کمیته آب کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی ادامه میدهد: از سوی دیگر، به گفته کشاورزان در بسیاری از مناطق عملکرد گندم در هکتار به 500 کیلوگرم یعنی نیم تن میرسد که تا 4.5 میلیون تن آرمانی وزیر جهاد کشاورزی فاصله زیادی دارد.
وی خاطرنشان میکند: در صورتی که واحدهای تحقیقاتی، واریتههای گندم را شناسایی کرده و متناسب با اقلیمهای متفاوت، بذرهای مختلف را اعلام کنند و تولید گندم به جای تمرکز بر راندمان و تناژ، بر پایه تئوریک علمی باشد، میتوان نتایج بهتری گرفت.
توکلی یادآور میشود: پیش از این برای رسیدن به خودکفایی در تولید گندم تلاشهای زیادی صورت گرفت و در طرح خودمحوری گندم گفتگوی چهرهبهچهره مسئولان این طرح با کشاورزان و مشوقهای تولیدی به میدان آمد که توانست در کوتاهمدت نتایج خوبی بگیرد، اما بهعلت کشت سنتی و مبتنی بر بارش، عملاً به نتیجه نرسید و بهعلت سرمایهگذاری ناچیز تحقیقاتی در این حوزه، میتوان گفت خودکفایی گندم بهراحتی محقق نخواهد شد.
بودجه 93 پاسخگوی طرح پیشنهادی حجتی نیست
هرچند برخی نمایندگان راه رسیدن به خودکفایی پایدار گندم را راه دشواری میدانند، اما رئیس کمیسیون کشاورزی و برخی نواب وی معتقدند که در فاصله زمانی کوتاهتری میتوان به راندمان مورد نظر 4.5 میلیون تن رسید، اما باید برنامه خودکفایی گندم از وزارت جهاد کشاورزی خارج شده و در داخل کابینه دولت مطرح شود.
رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی میگوید: در صورتی که بودجه بهصورت عملیاتی تدوین شود، میتوان انتظار داشت تولید گندم نه در فاصله زمانی پنجساله، بلکه در زمان کوتاهتری با افزایش تولید و پایداری روبهرو شود.
عباس رجائی که بودجه 93 را پوششدهنده طرح پیشنهادی وزیر نمیداند، میافزاید: کمیسیون کشاورزی 20 میلیارد ریال به طرح محوری گندم اضافه کرد تا وزارت جهاد کشاورزی بتواند به تناسب طرحهای اجرایی، پاسخگوی کشاورزان باشد، اما اگر طرح افزایش تولید گندم با بودجههای ناچیز دنبال شود، نهتنها محقق نخواهد شد، بلکه اثرات زیانبار آن دامنگیر اقتصاد داخلی کشور میشود.
نگاه تکبعدی، تولید را آسیبپذیر میکند
دولت یازدهم در نخستین روزهای استقرار خود در گامی مثبت و قابل تحسین، قیمت خرید تضمینی گندم را پیش از موعد و نزدیک به قیمت جهانی اعلام کرد و رقم پیشنهادی یکهزار و 50 تومان را تصویب کرد که جزء بهترین قیمتهای خرید تضمینی گندم در سالهای اخیر است، اما افسوس و صدافسوس که قیمت سایر محصولات تضمینی در قد و قواره گندم افزایش پیدا نکرد و متناسب با تورم دیده نشد.
عباس پاپیزاده عضو کمیسیون تلفیق در مجلس شورای اسلامی معتقد است: پیش از این تولید کشور بهعلت نگاه تکبعدی به گندم و تمرکز امکانات و ابزارهای اقتصادی دولت حول و حوش این محصول صدمات جبرانناپذیری دیده است که وضعیت نابسامان تولید جو، دانههای روغنی و پنبه پیامد همین موضوع است.
وی تأکید میکند: میزان تولید گندم در بهترین شرایط سالهای اخیر، فارغ از ترسالی و خشکسالی، حول و حوش 9 میلیون تن بوده است؛ در حالی که نیاز کشور حداقل 12 میلیون تن است. لذا باید برای رسیدن به تولید پایدار، حداقلهای تولید رعایت شود. از سوی دیگر کشاورزان نباید گمان کنند تنها با کشت گندم میتوانند از ابزارهای حمایتی دولت برخوردار شوند و سایر محصولات کشاورزی مورد توجه دولت نیستند، لذا برنامههای دولت در خودکفایی محصولات کشاورزی پیرو سیاستهای اقتصاد مقاومتی همزمان اعلام و تدوین شود.
وی خاطرنشان میکند: تبعیت از الگوی کشت و فعالیت سازمان تحقیقات برای معرفی بذور متناسب با آب و هوای هر منطقه مهمترین گامی است که تولید پایدار گندم را رقم زده و سایر محصولات کشاورزی را نیز در دامنه تولید قرار میدهد./
خبرنگار: فاطمه مهردادیان
P-921016-02
دیدگاه تان را بنویسید