رقابت پسته با خاویار، برای نیامدن بر سفره ایرانیان!/ شورای سیاستگذاری پسته تشکیل شود
با افزایش قیمت نهادههای کشاورزی، دلار و تغییرات نرخ ارز، قیمت پسته تا 40 هزار تومان برای هر کیلوگرم پسته ممتاز افزایش یافت و عملاً رقابت معکوس پسته با خاویار برای کمرنگ شدن در سبد غذایی مردم ایران آغاز شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، هرچند روند نزولی قیمت پسته با شروع برداشت پسته آغاز شده است، اما افزایش قیمتهای تمامشده نهادههای کشاورزی و هزینههای کارگری نشان دهنده آن است که روند صعودی افزایش قیمت پسته متوقف نخواهد شد.
بر اساس جدیدترین اخبار رسیده، هر کیلوگرم پسته فندقی 25 تا 27 هزار تومان و پسته خندان 27 تا 30 هزار تومان در بازار کرمان خرید و فروش میشود، این در حالی است که با توجه به قیمتهای تمامشده، انتظار میرود میزان صادرات پسته امسال افزایش پیدا کند و به تبع آن افزایشهایی نیز در حوزه قیمت داخلی داشته باشد.
نگرانی برخی کارشناسان از افزایشهای دائمی قیمت پسته، نه در حوزه صادرات، بلکه در حوزه داخلی است که موجب کمرنگ شدن حضور پسته در سبد غذایی ایرانیان شده است. از گذشته که میزان تولید پسته بین 200 تا 220 هزار تن عنوان میشد، 150 تا 160 هزار تن آن صادر میشد و تنها 40 درصد به همراه ضایعات بخش داخلی مورد مصرف قرار میگرفت، اما با آهنگ رشد قیمتها، میزان مصرف داخلی روند نزولی یافته است؛ هرچند ارزش صادراتی پسته به قدری وسوسهبرانگیز است که بتوان مثل خاویار از افزایش توزیع آن در سبد غذایی ایرانیان صرف نظر کرد.
عضو کمیته باغبانی و صادرکننده پسته در گفتگو با خبرنگار ایانا میگوید: بهغیر از زرند، سایر مناطق پستهخیز مثل سیرجان و رفسنجان با کاهش تولید روبهرو بودهاند که این روند کاهشی تنها در حوزه کمی نیست، بلکه به لحاظ کیفی نیز بهعلت تنشهای دمایی نوساناتی وجود داشته، بهطوری که میزان پسته دهانبسته و پوک نیز افزایش یافته است.
عظیم سلطانزاده میافزاید: به جای بالا کشیدن آب از عمق 150 متری، اکنون کشاورزان با خریداری تلمبههای چاههای عمیق، آب را از عمق 400 متری زمین بالا میکشند که این به معنای افزایش شوری آب و همچنین اثرات ثانویه بر میزان تولید کمی و کیفی پسته خواهد بود.
وی با اشاره به افزایش قیمت دلار طی سال گذشته خاطرنشان میکند: افزایش قیمتها باعث رشد قیمت پسته و احیای دوباره کشاورزان در رسیدگی به باغهای خود خود شده است.
سلطانزاده در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش قیمت پسته باعث تغییر گرایش ذائقه ایرانی به سمت پستههای وارداتی نمی شود، گفت: ایران بزرگترین تولیدکننده پسته است و مرغوبیت پسته ایرانی بسیار بالاتر از سایر کشورهای رقیب است، لذا تغییر ذائقه مصرف به سمت استفاده از پستههای خارجی بعید بهنظر میرسد.
وی با اشاره به بالا بودن قیمت تمامشده تولید پسته بهعلت سنتی یا نیمهسنتی بودن باغهای پسته و نبود دستگاههای مکانیزه تصریح میکند: با آبیاری قطرهای بهتنهایی نمیتوان ادعا کرد پستهکاری در کشور مکانیزه شده است. از سوی دیگر اطلاعات دقیقی درباره همین سیستمهای آبیاری تحت فشار در اختیار نیست و کشاورزان گاهی با مشکل دقیق کار نکردن قطرهچکانها و لولههای ماکارونی موجود در این سیستمها روبهرو میشوند.
افزایش قیمت پسته تا مرز 40 هزار تومان هرچند در اوج خود باقی نماند و روند نزولی طی کرد، اما عدهای از کارشناسان معتقدند با بالا رفتن قیمت و افزایش میزان صادرات پسته و کاهش قدرت خرید مردم در داخل کشور امکان کمرنگ شدن میزان مصرف آن به مثابه خاویار در داخل کشور وجود دارد. اکنون بعد از ایران، آمریکا با حدود 200 هزار تن پسته و پس از آن ترکیه با حدود 90 هزار تن تولید دومین و سومین تولیدکنندگان پسته دنیا محسوب میشوند. بهغیر از کشورهای مذکور، به ترتیب سوریه، چین، یونان، افغانستان، تونس، ایتالیا، قرقیزستان، ماداگاسکار، ازبکستان، ساحل عاج، مراکش، قبرس، مکزیک، موریس و آذربایجان در لیست تولیدکنندگان پسته قرار دارند که کشورهای اخیر با کمتر از سه تن در این فهرست جا گرفتند.
جهان در انتظار میزان تولید پسته ایران
از آنجا که ایران بزرگترین تولیدکننده پسته دنیا است، قیمتگذاری پسته سایر کشورها نیز بر اساس قیمت پسته ایران و میزان تولید آن محاسبه میشود.
به گفته بسیاری از کارشناسان، آمریکا بهعنوان بزرگترین رقیب ایران زمانی شروع به قیمتگذاری پسته خود میکند که میزان تولید و قیمت پسته ایران در بازارهای شرق دور مشخص شود.
طی چند سال اخیر که میزان تولید پسته در ایران اندکی نوسان داشت و به تبع آن قیمت پسته افزایش پیدا کرد، بارها شاهد دامپینگ پسته ایران توسط آمریکا و در اختیار گرفتن بازارهای اختصاصی ایران توسط این کشور بودیم، اما عدهای از کارشناسان معتقدند در شرایط خوشبینانه با توجه به تغییرات صورتگرفته در حوزه سیاستهای خارجی میتوان امیدوار بود که میزان صادرات پسته ایران طی سال جاری افزایش پیدا کند که باید علت آن را کاهش تحریمها و لغو محدودیتهای سیستم بانکی دانست.
عضو فراکسیون صنایع غذایی مجلس شورای اسلامی معتقد است: با تشکیل شورای سیاستگذاری کلان در حوزه پسته، باید این محصول بهعنوان یکی از مهمترین اقلام صادراتی غیرنفتی مورد توجه ویژه دولت قرار گیرد.
حسین امیری خامکانی تأکید میکند: بحث تشکیل شورای سیاستگذاری پسته نظیر شورای سیاستگذاری زعفران بیش از 12 سال است که مطرح است، اما هنوز به مرحله اجرا نرسیده است، این در حالی است که تشکیل چنین شورایی میتواند وضعیت پسته را متحول کند و با سیاستگذاری علاوه بر کنترل بازارهای صادراتی خارجی، بازارهای داخلی نیز تحت کنترل قرار بگیرند و میزان مصرف پسته در داخل کشور نیز روند صعودی به خود بگیرد.
روغن و کره پسته که از محصولات فرآوریشده پسته است، باید در کنار باغهای پسته بهعنوان صنایع تبدیلی ثانویه مورد توجه سرمایهگذاران بخش خصوصی قرار گیرد تا بتوان ضمن ارزآوری، کالاهای فرآوری شده از این محصول را نیز در لیست صادرات و مصرف داخلی گنجاند.
اگر قرار است با افزایش قیمت پسته در داخل کشور کشاورزان به تولید امیدوار باشند، اما مصرفکنندگان دسترسی کمتری به این محصول ایرانی پیدا کنند، نیاز به تشکیل شورای سیاستگذاری درباره پسته ضروری بهنظر میرسد. ضرورتی که هنوز نه در وزارت جهاد کشاورزی و نه در مجلس شورای اسلامی و یا هیچ نهاد دیگری به آن اشارهای نشده است./
خبرنگار: فاطمه مهردادیان
N-920709-02_R
دیدگاه تان را بنویسید