امسال 15 میلیون تن گندم در کشور تولید می‌شود

گندم به دلیل نقش مهمی که در عرصه اقتصادی و سیاسی کشورها ایفا می‌کند، یک محصول استراتژیک در تمام دنیا به حساب می‌آید.

کدخبر: 9967

به گزارش شبکه ایران،در کشور ما نیز گندم یکی از مهمترین محصولات کشاورزی است که همواره خودکفایی آن مورد توجه سیاستگذاران بوده و خوشبختانه با تلاش‌های کشاورزان و دست‌اندرکاران بخش کشاورزی، طرح خودکفایی گندم ایران در سال 83 به بار نشست و تولید 3/14 میلیون تن گندم موجب شد کشور در تولید این محصول استراتژیک خودکفا شود.

نگاهی به آمار واردات گندم در دهه‌های 50، 60 و 70 شمسی لزوم افزایش کمی تولید این محصول راهبردی را بیش از پیش نمایان می‌سازد. این آمار نگران‌کننده سیاستگذاران و برنامه‌ریزان بخش کشاورزی را بر آن داشت تا رؤیای چندین ساله کشاورزان که همانا خودکفایی گندم بود، محقق سازند.

این خودکفایی در حالی به حقیقت پیوست که ایران در سال 79 با واردات 4/6 میلیون تن بزرگترین واردکننده گندم لقب گرفته بود. ادامه این روند که بی‌شک در شأن کشاورزی ایران نبود می‌توانست در شرایط کنونی و وجود تحریم شرایط سختی را برای ایران رقم بزند. اما مدیرکل دفتر محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی تأکید می‌کند خودکفایی گندم که در سال 83 رقم خورد در طول فعالیت دولت‌های نهم و دهم ادامه یافته (به غیر از سال زراعی 87-86 که به دلیل خشکسالی شدید نیاز به واردات شد) و می‌توان گفت ایران به پایداری در تولید این محصول استراتژیک رسیده است.

محمدمهدی کابلی در گفت‌وگو با می‌افزاید: وزارت جهاد کشاورزی در کنار افزایش کمی تولید گندم همواره افزایش کیفی آن را نیز سرلوحه برنامه‌های خود قرار داده است.

به گفته وی در حال حاضر بالغ بر 5 میلیون و 900 هزار هکتار اراضی کشاورزی کشور زیر کشت گندم قرار دارد.در سال گذشته در مجموع 6میلیون و 572 هزار هکتار از اراضی، زیر کشت گندم بود که تولیدی معادل 12 میلیون و 740 هزار تن را برای کشور رقم زد اما در سال گذشته به‌رغم این‌که به گفته مسئولان وزارت جهاد کشاورزی تولید کفاف نیاز داخلی را می‌داد، مقادیر بالایی گندم وارد کشور شد. کابلی در پاسخ به این نقد وارده به بخش کشاورزی علت واردات گندم در سال گذشته را عدم تناسب قیمت‌های جهانی گندم با قیمت خرید گندم تولیدی کشور و بالطبع عدم فروش آن به مراکز خرید دولتی، ذخیره در انبارهای خصوصی و مصرف بیش از حد مجاز گندم در دامداری‌ها به دلیل افزایش قیمت ذرت و جو اعلام می‌کند.

امسال 15 میلیون تن گندم تولید می کنیم

در همین حال معاون تولیدات گیاهی وزارت جهاد کشاورزی در گفت‌وگو با ایران با تأکید بر این‌که در سال زراعی 92-91 تولیدات کشاورزی ایران از 118 میلیون تن فراتر خواهد رفت می‌گوید: با تقویت زیرساخت‌های کشور پیش‌بینی می‌شود در سال آینده رکوردهای جدیدی در زیربخش‌های مختلف کشاورزی رقم بخورد.

ناصر توکلی خاطرنشان می‌کند: افزایش تولید محصولات کشاورزی در شرایطی صورت می‌گیرد که دو سال از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها گذشته و در شرایط تحریم به‌سر می‌بریم.

به‌گفته وی بخش کشاورزی ایران نه تنها می‌تواند در اکثر محصولات کشاورزی نیاز داخل را تأمین کند بلکه می‌تواند سهم بالایی در صادرات محصولات کشاورزی داشته باشد.

وی همچنین در خصوص تولید گندم در سال زراعی جاری گفت: پیش‌بینی می‌شود در صورت تأمین اعتبارات لازم، تولید گندم در کشور به 15 میلیون تن برسد که نیازی به واردات وجود نخواهد داشت. وی همچنین افزود: انتظار می‌رود در سال زراعی جاری تولید محصول جو در کشور از 2/4 میلیون تن بگذرد. آمار ارائه شده از سوی معاون وزیر جهاد کشاورزی نشان می‌دهد در سال زراعی جاری نه تنها تولید گندم در کشور می‌تواند جوابگوی نیاز داخلی باشد بلکه می‌توان برای صادرات بخشی از آن برنامه‌ریزی کرد.

اما به‌نظر می‌رسد تحقق این هدف در گرو ساماندهی خرید گندم از کشاورزان باشد تا مشکلات سال گذشته درخصوص خرید گندم پیش نیاید.

در سال گذشته به‌دلیل عدم برنامه‌ریزی مناسب در‌خصوص چگونگی خرید گندم و قیمت تضمینی آن به‌رغم تولید گندم بالاتر از نیاز کشور دولت مجبور به واردات مقادیری گندم شد که ادامه این روند با توجه به شرایط تحریم به صلاح کشور نیست، لذا کشاورزان از دست‌اندرکاران خریدگندم انتظار دارند مکانیزمی را تعریف کنند تا حاصل دسترنج‌شان که به تأیید آمار می‌تواند کفاف نیاز داخل را بدهد به هدر نرفته و در حالی‌که می‌توانیم به‌عنوان یک صادر‌کننده در بازارهای جهانی حضور یابیم در زمره واردکنندگان معرفی نشویم.

کیفیت گندم ایران مطلوب است

گفتنی است یکی از اساسی‌ترین سیاست‌های حمایتی دولت مبحث «خرید تضمینی» به عنوان مکانیزمی است که طراحی شده تا کشاورزان بویژه زارعان گندمکار از فروش محصول خود اطمینان یافته و نسبت به کاشت این محصول رغبت داشته باشند اما متأسفانه در سال گذشته به علت عدم اعلام بموقع و عدم تناسب قیمت خرید تضمینی با قیمت واقعی مشکلاتی برای کشاورزان به‌وجود آمد.کیفیت گندم تولیدی کشور یکی دیگر از بخش‌های گفت‌وگوی ما را با مدیرکل دفتر محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی تشکیل می‌داد.

کابلی می‌گوید: همزمان با ارتقای کمی تولید گندم از طریق افزایش عملکرد، افزایش هرچه بیشتر کیفیت گندم تولیدی کشور در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی قرار دارد.

او تصریح می‌کند: کیفیت گندم یک مفهوم نسبی است و معمولاً از طریق تناسب گندم برای تولید یک فرآورده خاص قضاوت می‌شود.گندم مناسب برای یک فرآورده مانند نان ممکن است برای فرآورده دیگر مثل بیسکویت و ماکارونی نامناسب باشد ضمناً کیفیت تابع عوامل ژنتیکی (نهفته در رقم) و محیطی بوده لذا نقش اقلیم و شرایط آب و هوایی، موادغذایی موجود در خاک و مدیریت زراعی را بر این امر نمی‌توان نادیده گرفت. از مهمترین صفات کیفی می‌توان به وزن هکتولیتر، درصد پروتئین و سختی دانه اشاره کرد. طبق منابع موجود گندم نان (Triticum eastivum) مناسب‌ترین منبع برای تهیه نان بوده و گندم دوروم (T.durum) که میزان پروتئین و سختی آن بالاست برای تهیه انواع ماکارونی استفاده می‌شود، از گندم‌های معمولی با پروتئین پائین‌تر نیز برای تهیه انواع شیرینی‌ها، کیک و کلوچه استفاده می‌گردد.

طبق بررسی‌های کیفی انجام شده روی نزدیک به 4 هزار نمونه گندم تولید شده از سوی گندمکاران تمام استان‌های کشور طی دو سال گذشته میانگین وزن هکتولیتر (میزان مصرف آب در یک هکتار) از 1/78 به 8/78، درصد پروتئین از 3/11 به 8/11 و سختی دانه از 47 به 50 ارتقا یافته است. باتوجه به این نتایج گندم‌های تولید داخل به‌راحتی پاسخگوی تولید نان‌های سنتی و مسطح مورد استفاده در کشور بوده و در مواردی نیز قابلیت استفاده در تهیه نان‌های حجیم را دارند. آمارها نشان می‌دهد هم‌اکنون میانگین تولید در هکتار گندم کشور معادل 1/2 تن در هکتار و میانگین جهانی معادل 3 تن در هکتار است.

اما گندمکار نمونه کشور امسال توانسته 8/12 تن در هکتار گندم برداشت کند که نشان‌دهنده پتانسیل بالای بخش کشاورزی کشور است و این واقعیت را به رخ می‌کشد در صورتی که دیگر گندمکاران کشور نیز از روش‌های نوین علمی در تولید بهره ببرند می‌توانند به عملکرد بالایی برسند.

تولید گندم در کشور ما با چنین عملکردی در حالی صورت می‌گیرد که بیش از 90 درصد اراضی کشور ما در اقلیم خشک و نیمه‌خشک قرار دارد و ایران با محدودیت منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی، شوری آب و تنش‌های شدید سرما و خشکی در فصول مختلف عجین شده مضافاً این‌که ایران در بخش کشاورزی با عقب‌ماندگی‌های تاریخی به لحاظ محدودیت سرمایه‌گذاری در این بخش، نبود زیرساخت‌های مناسب، کوچک و خرد بودن اراضی کشاورزی و سطح پائین دانش فنی زارعان مواجه بوده است.

خودکفایی جو کلید خورد

جو و ذرت از دیگر محصولات استراتژیک کشاورزی برای کشورمان به‌شمار می‌روند.

کابلی می‌گوید: باتوجه به این‌که مقدار جو مورد نیاز کشور حدود 7/4 میلیون تن و مقدار تولید داخل بالغ بر 3700 هزار تن است برنامه خودکفایی جو تهیه و تنظیم شده که در صورت تأمین الزامات، خودکفایی در این محصول را نیز محقق خواهد ساخت.

در زمینه محصول ذرت نیز در حال حاضر حدود 50 درصد از نیاز کشور از طریق تولید داخل تأمین می‌شود که در صورت حمایت دولت از ذرت‌کاران و تشویق آنان به برداشت محصول به صورت دانه‌ای (و نه به صورت علوفه‌ تر یا سیلویی) ضریب خودکفایی در این محصول نیز افزایش قابل ملاحظه‌ای خواهد یافت.

به گفته وی باتوجه به نیاز آبی ذرت و محدویت تأمین آب در کشور امکان کاهش وابستگی از طریق افزایش سطح زیر کشت و آماده شدن اراضی پایاب سدها یا گیاهان مکمل مانند تریتیکاله، جو بدون پوشینه و سورگوم امکان‌پذیر است. ضمن این‌که ایران پتانسیل بالایی در تولید ذرت دارد به‌گونه‌ای که در حالی که میانگین عملکرد در هکتار ذرت در دنیا معادل 5 تن در هکتار است میانگین عملکرد در هکتار ذرت در ایران بالغ بر 8/7 تن در هکتار است.

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید