رموز پایداری محصولات کشاورزی در بورس

رموز پایداری محصولات کشاورزی در بورس

رموز پایداری محصولات کشاورزی در بورس

بازار سنتی محصولات کشاورزی در ایران بازاری است که در آن هیچ کدام از عوامل اصلی بازار ، یعنی تولید کنندگان محصولات کشاورزی و متقاضیان و مصرف کنندگان عمده آن ، حضوری چشم گیر و قابل توجه ندارند. عدم حضور آنها دقیقا به معنای عدم برخورداری آنان از یک موقعیت منصفانه و عادلانه در بازار است . در نتیجه عدم حضور مستقیم کشاورزان در بازار محصولات کشاورزی منافع حاصل از دسترنج آنان نصیب افراد سودجو و دلال می شود

کشاورزان علاوه بر اینکه محصولات خود را با قیمت بسیار ناعادلانه به دست دلالان می سپارند، خود در مضایغ مالی شدید به سر می برند و محصولات تولیدی آنها با قیمتهای گزاف و بعضاً چندین برابر قیمت دریافتی آنها در بازارهای مصرف به فروش می رسد و سود حاصل از آن به جیب دلالان و واسطه گران و توزیع کنندگان می رود.بورس کالای کشاورزی در کوتاه مدت بازاری را فراهم خواهند نمود که در آن علاوه بر حضور مستقیم و بلاواسطه کشاورزان و مصرف کنندگان ، قیمت محصولات کشاورزی به صورت علمی و عادلانه تعیین می شود.این قیمت نتیجه تعامل عوامل بازار یعنی به عبارتی ،عرضه کنندگان و تقاضا کنندگان خواهد بود و منافع آن مستقیما عاید کشاورزان و مصرف کنندگان خواهد شد. در این وضعیت هم کشاورزان از موقعیتی منصفانه برخوردار خواهند بود و هم دغدغه های بسیاری از مسئولان دولتی در باب تعیین قیمت کاهش خواهد یافت . اصلاح ساختار بازار ، به ویژه مکانیزم توزیع این محصولات ، شاید یکی از اساسی ترین کارکردهای بورس کالای کشاورزی خواهد بود.همچنین بازار سنتی نتوانسته امکانات خود را با شرایط و نیازهای جدید جامعه وفق دهد. نیازهایی که از یک طرف در نتیجه رشد اقتصادی و تحولات صورت گرفته در ساز و کار اقتصاد پدیده آمده است و از طرف دیگر در پی بزرگ شدن اقتصاد کشور و ارتباط گسترده آن با اقتصاد خارج و عدم رشد و گسترش و بهبود ساختار بازار ، این نیاز در حد بسیار بالایی عقیم وبدون جواب مانده است . عدم هماهنگی بازار سنتی محصولات کشاورزی با انتظارات و نیازهای پدید آمده از بطن اقتصاد امروزی ایران ، چهره ای ناکارا و ناکارآمد از بازار سنتی این محصولات نمایان کرده است.

**توسعه در تولید و عرضه

سالهاست که دستیابی به توسعه و افزایش صادرات غیر نفتی در اولویت قرار گرفته است اما در عمل همراه با مشکلات عدیده ای مواجه بوده ایم . یکی از این مشکلات نداشتن یک ساز و کار برای نیل به چنین مقصودی است . راه اندازی بورس کالای کشاورزی در بلندمدت به این مهم جامه عمل خواهد پوشاند. بورس کالا بر اساس مکانیزم خاص خود کیفیت محصولات کشاورزی را ارتقاء میبخشد. بدین نحو که کالاهایی در بورس قابل داد و ستدند که از ویژگی ها و معیارهای استاندارد و تعیین شده از طرف بورس کالا برخوردار باشند. از این رو ورود به بورس کالا و برخورداری از مزایای آن قبل از هر چیز تولید کالای با کیفیت را می طلبد که این امر ، نهایتا موجب تشویق تولید کنندگان و کشاورزان به سمت تولید با کیفیت محصولات خواهد شد و یکی از موانع بر سر راه صادرات محصولات کشاورزی که همانا کیفیت نامناسب آنهاست ، برطرف خواهد شد و کالای مورد تایید بورس می توانند به راحتی در زمره کالاهای صادراتی قرار گیرند . از طرف دیگر ، مصرف کنندگان و بازرگانان خارجی با ورود به بورس کالا می توانند محصولات با کیفیت بسیار مناسب را در بازارهای کشورهای دیگر عرضه نموده و توام با اطمینان و اعتماد بیشتر به امر داد و ستد بپردازند. ره آورد چنین عملی توسعه صادرات غیرنفتی کشور خواهد بود.

ایران ، شاید از معدود کشورهایی است که از شرایط آب و هوایی بسیار متنوع بهره مند است. تنوع آب و هوایی یکی از مزایای بسیار ارزشمند است که تنوع محصولات کشاورزی را به همراه دارد. ایران در تولید بسیاری از محصولات کشاورزی همچون زعفران ، پسته ، خرما ، خشکبار و برخی محصولات باغبانی نظیر مرکبات دارای مزیت بسیار بالایی است و در برخی دیگر از محصولات ،تولیداتی که در تامین غذای مردم نقش دارند نظیر برنج ، گندم و حبوبات علیرغم عدم برخورداری از مزیت نسبی در شرایط حاضر می توان با بکارگیری مجموعه عوامل لازم به نوعی از مزیت نسبی دسترسی پیدا کرد. در بلندمدت با ورود این محصولات به بورس کالا می توان زمینه بسیار مناسب و مستعدی را برای صادرات هر چه بیشتر و در نتیجه ارزآوری بالا و تزریق آن به اقتصاد کشور فراهم نمود.

**فرمان دولت به وزارت جهادکشاورزی

چندی پیش با تصویب دولت، وزارت جهاد کشاورزی مکلف شد حداکثر تا پانزدهم شهریور ماه هر سال متناسب با شرایط تولید، نوع محصول و وضعیت بازار، قیمت تضمینی سال آینده محصولات کشاورزی و دامی که قابل معامله در بورس کالا است را برای تصویب به هیئت وزیران پیشنهاد کند.همچنین وزارت جهاد کشاورزی مکلف است با همکاری بورس کالا تا پایان اردیبهشت ماه هر سال برای تهیه فهرست محصولات کشاورزی قابل معامله در بورس کالا اقدام کند.

**مصوبه ای که می بایست موفق اجرا شود

مرجع تعیین کیفیت و درجه‌بندی محصولات موضوع این آیین‌نامه، بورس کالا با همکاری وزارت جهاد کشاورزی است. اعمال سیاست خرید تضمینی برای آن دسته از کالاهای کشاورزی که مشمول فهرست کالاهای قیمت تضمینی می‌شوند، ممنوع است.همچنین عرضه محصولات کشاورزی در بورس کالا منوط به ارایه تأییدیه سازمان جهاد کشاورزی استان برای تولیدکنندگان حقیقی کشاورزی و مصوبه مجمع عمومی مربوط به تفکیک نوع محصول و نیز مجوز وزارت جهاد کشاورزی (سازمان جهاد کشاورزی استان) برای تشکلهای بخش کشاورزی است.

بر این اساس، دولت، وزارت جهاد کشاورزی را موظف کرده است پس از دریافت فهرست قطعی معاملات از بورس کالا ظرف دو هفته برای پرداخت مابه‌التفاوت قیمت تابلو بورس و قیمت تضمینی اعلام‌شده از سوی هیئت وزیران اقدام کند.اجرای این مصوبه نیازمند شبکه‌های بسیار بزرگ در سراسر کشور است که بتواند تمامی کشاورزان را پوشش دهد. موضوع اجرای این مصوبه لازم‌الاجرا است؛ اما تمام نهادهای مرتبط در این باره همه باید هر چه سریع‌تر با اجرای جلسات مشترک شرایط برای اجرای این قانون را فراهم کنند، زیرا اجرای این قانون به نفع همه خواهد بود و علاوه بر اینکه شرایط را برای شفاف‌سازی قیمت و معاملات فراهم می‌کند، می‌تواند رانت‌هایی را که در این میان به برخی اعطا می‌شود از بین ببرد و بازار به صورت رقابتی، محلی برای تعیین شفاف قیمت از طریق مکانیزم عرضه و تقاضا باشد.در هر حال اگر چه به نظر می‌رسد بورس و دولت هر دو به نوبه خود گام‌های اساسی در این میان برداشته‌اند، اما برای اجرای این مصوبه برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تصمیمات جدی تری لازم است که این امر نیازمند تداوم همکاری‌های دولت و مهیا‌سازی شرایط سخت‌افزاری و نرم‌‌افزاری از سوی شرکت بورس کالای ایران برای تسریع در کارها است.در چنین شرایطی پتانسیل بسیار قوی وجود دارد مبنی بر راه اندازی بازارهای آتی که عمده ترین هدف ایجاد بازارهای آتی در این حالت پایان بخشیدن به اختلالات بازار و ایجاد یک نظام سازمان یافته داد و ستد و توزیع کالاها در کشور است .

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید