کشاورزی در مسیر هموار هدفمندی
قانون هدفمندی یارانهها از 28 آذرماه سال 89 با اعلام رسمی از سوی رئیسجمهور در رسانه ملی کار خود را اجرا کرد. قانونی که بر حسب آن قرار شد با توزیع عادلانه بهخصوص برای بخش تولید مشکلات گذشته را پشت سر بگذارد و به امید افق روشنی مسیر تولید و همت را ادامه دهد.از این رو بخش کشاورزی نیز از این اولویتها مستثنی نبود. بهطوریکه طبق نظر هیأتدولت قرار شد حذف یارانه این بخش بهصورت تدریجی صورت بگیرد که لطمهای به بخش مهم کشاورزی وارد نشود.
یکی از اقدامات مهم اجرای این قانون بحث کاهش قیمتهای تمامشده محصولات کشاورزی بود.
کاهش قیمت تمامشده محصولات کشاورزی در کنار اجرای این قانون بهصورت جدی در دستور کار قرار گرفت تا با حمایت گسترده بتوان قیمت تمامشده محصولات کشاورزی را کاهش داد تا ضرر و زیانی متوجه کشاورزان نشود. یکی از سیاستهای مهم اقتصادی در همه کشورها حمایت از طریق برداشت یارانه به تولیدکنندهها است. از این سو حمایت از بخش کشاورزی در کشورهای مختلف دنیا با استفاده از ابزارهای گوناگون بهطور عمده برای رسیدن به اهدافی از قبیل افزایش درآمد کشاورزان، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و رفع وابستگی، حفظ اشتغال انجام میشود. از این رو بهطور کلی سیاستهای حمایتی در بخش کشاورزی ایران که برای اثرگذاری بر روند تولیدات، بهبود وضع درآمد تولیدکنندگان و تشویق صادرات بهصورت تأمین و توزیع نهادههای مورد نیاز کشاورزان، قیمتگذاری و خرید تضمینی محصولات کشاورزی، حمایت از محصولات در برابر حوادث غیرمترقبه و پرداخت یارانه به نهادههای مورد استفاده در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد.
از این رو حمایت از بخش کشاورزی در دستهبندیهای متفاوتی صورت گرفته، چرا که برای بقای کشاورزی، "حمایت تنها راهکار مؤثر" ثابت شده است. از سوی دیگر در کنار حمایت برای تولید داخل، بحث تشویق برای تولید صادراتی یکی دیگر از پارامترهایی است که کشاورز ترغیب میشود در جهت توسعه تولید بیش از گذشته اقدام کند. پرداخت یارانه صادراتی به محصولاتی که از بازار به نسبت پایداری برخوردار بوده، اما در سالهای اخیر بهدلیل قیمت جهانی از قدرت رقابت کمتری برخوردار شدهاند نیز از موارد مهم جهت حمایت بخش کشاورزی بهشمار میآید.
با توجه به نقش و جایگاه بخش کشاورزی در تأمین مواد غذایی و سهم قابل توجهی در اشتغال و تولید ناخالص ملی و صادرات غیرنفتی باید با دقت بیشتری نسبت به هدفمندسازی یارانه در بخش کشاورزی توجه شود. برخی یارانههای پرداختی وجود دارد که ارقام آن بهطور کامل در دسترس نیست. مانند خریدهای تضمینی که هرساله میلیاردها ریال صرف سود تسهیلات بانکی توسط دستگاههای مباشر خرید میشود که این موضوع در بحث هدفمندی نیز مورد توجه قرار گرفته است. ولی با توجه به اهمیت و جایگاه بخش کشاورزی، ابزارهای حمایتی در مقایسه با سایر کشورها از تنوع و انعطاف کمتری برخوردار است.
از این رو با توجه به پرداخت یارانههای تولیدی و مصرفی در بخش کشاورزی به اشکال گوناگون، ضرورت دارد سیاستهای پرداخت یارانه مورد بازنگری قرار گیرد. چرا که هدفمند کردن یارانهها به نحوی صورت بپذیرد که به افزایش بهرهوری در کشاورزی منجر شود. چرا که دولت از ظرفیت بالقوه مردم در اجرای طرحها استفاده کرده و با سرعت و دقت بیشتری به توسعه دست یافته است. پس توسعه نظام مشارکت مردمی امروزه بهعنوان یک استراتژی ثابت در فرآیند توسعه بهکار گرفته میشود، کمک به ارتقاء سطح دانش فنی و تخصص یکی دیگر از شیوههایی است که در اجرای این قانون بیتأثیر نخواهد بود.
برای تقویت بنیه تولید در کشاورزی باید به بخشهای مهم و قابل توجهی از یارانههای کشاورزی بیش از گذشته دقت شود. چرا که با تغییراتی در قیمتها انگیزه کشاورز بهدلیل فشارهای مالی کاهش پیدا میکند. پس با توجه به احتمال پیش رو، ضروری است در فرآیند هدفمندسازی یارانهها سیاستهای مناسب برای حفظ رفاه خانوادههای روستایی و تولیدکنندگان بخش کشاورزی برنامههایی در ادامه تدوین شود./
خبرنگار: مریم بهنامراد
T-901125-01_R
دیدگاه تان را بنویسید