تعاونیها ابزاری برای امنیت غذایی
جبران خلیل جبران در کتاب پیامبر و دیوانه میگوید: "آشفتگی من بخشی از آشفتگی جهان است."
گزارهای که بهنوعی میتواند بیانگر مشکلات کشاورزی کشور و رابطه آن با نظام بینالمللی نیز باشد.
بهراستی تا چه میزان نبود برنامه و آشفتگی و توسعهنیافتگی کشاورزی در ایران ناشی از نارساییهای حاکم بر جهان کنونی ما است و برای تغییر این مناسبات چه ساختاری را باید برگزید تا بتوان آینده توسعهیافته و توأمان انسانی را متصور بود؟
امروز در ایران جریانهای توسعهگرا وجود دارد که بر مبنای همین نگاه گذر کشاورزی از شیوه معیشتی به کشاورزی مولد را در گرو پیوند با بازار جهانی، مکانیزاسیون و تجمیع اراضی در قالب شرکتهای خصوصی ملی یا چندملیتی میداند و معتقد است که برای رشد کشاورزی کشور همان راهی را باید طی کرد که کشورهای صنعتی در گذشته پیمودهاند.
معالوصف باید پرسید چرا با وجود توسعهیافتگی در زمینه کشاورزی، اصلاح شیوه تولید، ساخت و مکانیزاسیون کردن تجهیزات کشاورزی در کشورهای توسعهیافته و بهرغم تولید انبوه و مکفی این ساختار پاسخگوی نیازهای معیشت خیل عظیم جمعیت گرسنه جهان نیست؟
جمعیت گرسنهای که با تمام توان خود چرخه تولید همین ساختار را به گردش درمیآورد.
در این نگاه، تنها محک تولید سود است و کیفیت تا آنجایی محترم است که به اصل سودزایی لطمه وارد نکند. در غیر این صورت نهتنها سلامت محیط زیست مهم نیست، که کیفیت زیست انسانها نیز محلی از اعراب ندارد.
جالب اینجا است که توسعهگراهای وطنی در حالی با اصل بازارگرایی و رقابت به عرصه کشاورزی وارد میشوند که چشم خود را بر واقعیتهای جاری و نمونههای عینی از کشورهای در حال توسعه که تجربههای این چنینی را از سر گذراندهاند، میبندند.
باری "سرمایه" در سیستم سرمایهداری همیشه آماده است. از تولیدی کمتر سودآور به تولدی با سودآوری بیشتر جابهجا شود و همین نگاه مبتنی بر "سودآوری کوتاهمدت" در حوزه کشاورزی باعث آن میشود که تولیدکننده با همین منطق تولید برنج یا گندم بهعنوان محصول استراتژیک را متوقف و بهعنوان نمونه به تولید محصولات غیرضروری نظیر کیوی روی آورد. بهگونهای که بسیاری از شالیزارها و گندمزارهای کشور در گذشتهای نهچندان دور به سمت کاشت محصول کیوی رفتند و ای بسا از این رهگذر و چه آسیبهایی به تولیدات محصولات استراتژیک کشور وارد شد.
ناگفته پیدا است رسوخ این تفکر در میان مدیران و سیاستگذاران عرصه کشاورزی تا چه حد میتواند امنیت غذایی مردم را مورد تهدید قرار دهد.
پس به جا است اندیشهورزان و کسانی که دل در گرو توسعه انسانمحور و امنیت غذایی مردم دارند با تبیین و پیامدهای ورود نگاه سوداگرایانه به کشاورزی از تحمیل لطمات و خسارات و در معرض خطر قرار گرفتن امنیت غذایی مردم جلوگیری کنند.
شاید بر همین مبنا باشد که فائو با نامگذاری روز جهانی غذا بهعنوان "تعاونیها ابزاری برای امنیت غذایی" تعاونیها را ابزاری برای گذار از ساختار سودمحور شرکتهای زراعی کشاورزی معرفی کرده است./
خبرنگار: یوسف فرهادی بابادی
A-910801-01_N
مطلب مرتبط:
دیدگاه تان را بنویسید