دستکاریژنتیکمحصولاتکشاورزی
پایگاه تحلیلی «کامن دریمز» در گزارشی از تولید آفتکشها و بذرهای اصلاحشده گیاهان توسط شرکتهای آمریکایی در مطلبی با عنوان «جهان از دید شرکت آمریکایی مونسانتو: مبارزه با تجارت جهانی محصولات کشاورزی با استفاده از قدرت یک فیلم» به نقل از «ماری-مونیک رابین»، سازنده فیلمی درباره شرکت مونسانتوو مینویسد: شرکت آمریکایی «مونسانتو» با دستکاری ژنتیک محصولات کشاورزی حق انحصاری آنها را از آن خود میکند.
یک شرکت بزرگ و چندملیتی تجارت محصولات کشاورزی در حال استفاده از سهام بازار و حق انحصاری خود برای فروش محصولات اصلاحشده ژنتیک در جهان است.
من در 25 سال گذشته مشغول کار روزنامهنگاری بوده و به طور عمده بر مسائل مربوط به حقوق بشر و محیط زیست تمرکز کردهام. آنچه که مرا شگفتزده کرد تعداد افرادی بود که یک نام را تکرار میکردند: مونسانتو، شرکت بزرگ چندملیتی مستقر در آمریکا که محصولات خود را با استفاده از بیوفناوری تولید میکند. من در مزرعهای در فرانسه به دنیا آمدم و به همین دلیل علاقه زیادی به مسائل مربوط به کشاورزی دارم و تصمیم گرفتم درباره توسعه جهانی محصولات مونسانتو بیشتر بدانم.
* مونسانتو تولیدکننده عامل نارنجی معروف استفاده شده در جنگ ویتنام است
مونسانتو که در سال 1901 تاسیس شد، ابتدا یک شرکت تولید فرآوردههای شیمیایی بود. این شرکت احتمالاً به دلیل تولید «عامل نارنجی»، پودر شیمیایی که توسط نیروهای آمریکایی در جنگ ویتنام استفاده شد، معروف است . مونسانتو اکنون سهم عمدهای را از بازارهای جهانی تولید بذر اصلاحشده ژنتیک گیاهان در دست دارد. یکی از محصولات شاخص این شرکت علفکش «راندآپ» است. این مستند نشان میدهد که مونسانتو چگونه با فروش راندآپ و بذرهای تغییریافته ژنتیکی که در برابر علفکشها مقاوم هستند، پول درمیآورد .
مونسانتو از ابتدا راندآپ را به عنوان علفکشی بیخطر برای محیط زیست و تجزیهپذیر معرفی کرد اما پس از آنکه به دلیل تبلیغات غلط ابتدا توسط یک دادگاه آمریکایی در سال 1996 و سپس یک دادگاه فرانسوی در سال 2007 مجرم شناخته شد، این عناوین را تغییر داد. این شرکت بذرهای اصلاحشده خود را به نحوی انحصاری کرده که اگر کشاورزی آنها را خریداری و در زمین خود استفاده کرده باشد و بذرهای جدیدی را بدست بیاورد، باید هزینههای این حق انحصاری را درباره بذرهای جدید نیز بپردازد. هنگامی که مونسانتو برای اولین بار دانههای سویای اصلاحشده خود را در آرژانتین به فروش رساند، خواستار پرداخت حق انحصاری نشد. اما چند سال بعد پس از آنکه این شرکت سهم بزرگی از بازار جهانی را بدست آورد، به آرژانتین بازگشت و از کشاورزان درخواست پرداخت هزینه حق انحصاری را کرد.
هنگامی که راندآپ مورد استفاده قرار گیرد، دیگر کاشت دانههای سویای سنتی بسیار دشوار خواهد شد. کشاورزان تصمیم گرفتند که هزینه حق انحصاری را بپردازند تا بتوانند به کشت دانههای اصلاحشده مقاوم در برابر راندآپ ادامه دهند. حال اگر علفهای هرزی مقام در برابر راندآپ ظاهر شوند، آنگاه کشاورزان باید دیگر محصولات آفتکش مونسانتو را خریداری کنند.
* روابط گستردهای میان مونسانتو و دولت آمریکا وجود دارد
روابط گستردهای میان مونسانتو و دولت آمریکا وجود دارد. مورد «دونالد رامسفلد» را در نظر بگیرید. رامسفلد در سالهایی که سمت وزارت دفاع را در دولتهای «فورد» و جرج بوش بر عهده داشت، رئیس یکی از شرکتهای جنبی مونسانتو نیز بود. «میکی کانتور»، وزیر بازرگانی سابق آمریکا نیز پس از ترک سیاست میر اجرایی مونسانتو شد. «مایکل تیلور»، بهترین نمونه برای این سیاست دولتی است. تیلور بین سالهای 1976 تا 1980 مسئول ایمنی غذا در اداره دارو و غذای آمریکا بود. وی پس از آن برای یک دفتر وکالت کار میکرد که نماینده مونسانتو بود و در سال 1991 به اداره دارو و غذای آمریکا بازگشت و پست اجرایی را گرفت که مسئول نظارت و رفع موانع قانونی فروش محصولات اصلاحشده بود. وی پس از آن در نیمه دوم دهه 1990 به مونسانتو بازگشت تا به عنوان معاون این شرکت خدمت کند.
فیلم مستند من با عنوان «جهان از دید شرکت مونسانتو» برای اولین بار از تلویزیون فرانسه و با یک و نیم میلیون بیننده پخش شد. پس از آن در کانالهای تلویزیونی و سینماهایی در سراسر جهان پخش گردید و پخش آن در ژاپن از ماه سپتامبر تاکنون انجام میشود. یکی از فیلمهای قبلی من درباره ارتش فرانسه بود و دیگر فیلمهایم حول محور نقش دولتها و شرکتهای بزرگ متمرکز است. میخواهم روزنامهنگاری دقیق باشم و به همین دلیل، اولین کاری که در تحقیقاتم انجام میدهم، بررسی اسنادی است که بر روی اینترنت به صورت علنی در دسترس است. اگر فردی مدتی طولانی به جستجو در اینترنت بپردازد اسناد دولتی و شرکتی را خواهد یافت که در عین حال که خیلی محرمانه نیستند اما قطعا شامل اطلاعات بسیاری هستند. البته من سفرهای زیادی را نیز برای تحقیق و حمایت از یافتههای اینترنتیم انجام میدهم.
من برای مستند اخیر خود یک سال با افراد مختلف از 10 کشور جهان مصاحبه کردم که در میان آنها افرادی از آمریکا، آمریکای مرکزی و جنوبی، ویتنام و هند حضور داشتند. من توانستم ادعاهای مونسانتو را با آنچه در واقعیت رخ میدهد، مقایسه کنم. مسئولان مونسانتو در این مستند مورد مصاحبه قرار نگرفتند اما با قرار دادن قطعات پازل بدست آمده به راحتی توانستم تصویری واضحتر از رفتار این شرکت بدست بیاورم.
* سیستم تیکی بهترین روش برای ارتباط میان تولیدکنندگان محصولات کشاورزی و مصرفکنندگان است
من برای ساخت مستند دوم خود به وضعیت کشاورزی در استان فوکوشیمای ژاپن پس از فاجعه هستهای سال گذشته خواهم پرداخت. همچنین به سیستم «تیکی» ژاپن که تعریف آن کشاورزی تحت حمایت جامعه است، علاقهمندم. کشاورزان فوکوشیما رنج بسیاری کشیدهاند؛ این رنج نه تنها به خاطر فاجعه هستهای بلکه به دلیل شایعات هراسانگیزی که پس از آن منتشر شد، بود. فرانسه به عنوان یکی از غولهای هستهای در حال بررسی دقیق وضعیت در ژاپن است. من هنگامی که درباره کشاورزی ارگانیک (بدون استفاده از بذرهای اصلاحشده و سموم خطرناک) و دیگر انواع کشاورزی دوستدار محیط زیست تحقیق میکردم، به سیستم تیکی نیز علاقهمند شدم که در آن مصرفکنندگان میتوانند محصولات کشاورزی را مستقیماً از کشاورزان خریداری کنند. لغت تیکی اکنون در اروپا و آمریکا نیز استفاده میشود.
مصرفکنندگان از طریق تیکی میتوانند با افرادی آشنا شوند که غذایشان را تهیه میکنند و روند تولید غذا را دریابند. معتقدم این روش میتواند الگویی برای کشاورزی در جهان و راهگشایی برای کشاورزی در آینده باشند. مردم ژاپن باید به این سیستم فوقالعاده خود افتخار کنند.
دیدگاه تان را بنویسید