اصلاح باغهای گردوی ناهمگن در آذربایجان شرقی
تعویض تاج، مناسبترین راهکار و تنها راهحل اصلاح باغهای گردوی ناهمگن محسوب میشود.
به گزارش ایانا از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان درجلسه کارگروه خشکسالی، سرمازدگی و مخاطرات کشاورزی بابیان اینکه بهعلت مشکلات تولید نهال گردوی پیوندی در سالهای گذشته بیش از 90 درصد باغها با استفاده از نهالهای بذری احداث شدهاند، گفت: در نتیجه این کار، محصول تولیدشده تعداد زیادی از درختان علاوه بر پایین بودن عملکرد از نظر کیفیت چندان مطلوب نبوده و نیز بهعلت اختلاط ارقام گوناگون یک دست نیست و عرضه محصول را با مشکل روبهرو ساخته است.
سعداله اسکندری با بیان اینکه دیرباردهی موجب از دست رفتن فرصت تولید براتی باغداران میشود، افزود: در اصلاح باغهای گردو، حذف درختان موجود و جایگزینی نهالهای پیوندی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر محدودیت منابع آب و خاک و افزایش هزینهها و لزوم تولید محصول اقتصادی، اصلاح باغهای گردوی موجود را انکارناپذیر ساخته است. لذا در این راستا برابر بررسیهای کارشناسی، تعویض تاج بهعنوان تنها راهحل اصلاح باغهای گردو محسوب میشود.
وی با بیان اینکه بهعلت کمبود نهالهای پیوندی میتوان از این روش برای احداث باغهای جدید نیز استفاده کرد، ادامه داد: شناسایی ژنوتیپهای برتر از بین درختان گردوی استان دارای خصوصیات مطلوب میوهدهی در مناطق مختلف و سازگار با شرایط محلی بهمنظور تهیه پیوندک بهعنوان پایههای مادری از اقدامات صورت گرفته در سالهای اخیر بوده و با توجه به اینکه تعویض تاج در درختان گردو، مشابه سایر درختان میوه در سطح استان و کشور متداول نیست، ولی این کار در مناطقی از استان ازجمله تسوج، گوگان و حومه مراغه در سطوح محدودی توسط باغداران پیشرو انجام گرفته، حتی درختان گردوی تعویض تاج شده 40 - 30 ساله نیز قابل مشاهده است و از رشد و باردهی مطلوب برخوردارند. در دو سال اخیر اجرای الگویی تعویض تاج با استقبال کشاورزان علاقمند روبهرو شده است.
اسکندری نیروی انسانی لازم همچون وجود کارشناسان توانمند در سطح استان و شهرستانها، وجود افراد پیوندزن ماهر در بعضی شهرستانها، وجود کشاورزان علاقمند و متقاضی اجرای طرح را ازجمله پتانسیلهای آذربایجان شرقی عنوان کرد و یادآور شد: بیشتر گردوکاران باروش تعویض تاج درختان گردو آشنایی ندارند و بهدلیل پایین بودن درصد گیرایی در گردو و لزوم بکارگیری افراد پیوندزن ماهر و نیز عدم توانایی مالی باغداران داوطلب اجرای طرح استقبال چندانی از آن نمیشود.
وی با بیان اینکه تعویض تاج باغهای نابالغ باید نسبت به بالغ از اولویت بیشتری برخوردار باشد، خاطرنشان کرد: چون درختان در مرحله نابالغ به باردهی نرسیدهاند، حذف یا کاهش محصول ناشی از تعویض تاج ناچیز است و با توجه به اینکه حجم تاج درخت کم بوده و نیز قطر شاخهها کوچک است، لذا هزینههای اجرایی آن نیز کمتر است و در این مسیر نباید فراموش کنیم که قدرت رشد نبات در دوران قبل از بلوغ درخت زیاد بوده و درصد گیرایی پیوندها بالا است.
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان هزینههای تعویض تاج در سطح یک هکتار از باغهای موجود با تعداد 140 اصله درخت را قبل از دوره باردهی را معادل 17 میلیون و 920 هزار ریال و در دوره باردهی 51 میلیون و 800 هزار ریال دانست و تصریح کرد: با اجرای این طرح ضمن بهرهمندی از مزایای ارقام پرمحصول، بهبود کیفیت میوه و مغز گردو، افزایش توان تولید بعد از وقوع سرمای بهاره، تعدیل تراکم و انبوهی مضر باغها، کاهش هزینههای داشت بهدلیل تحمل آفات و بیماریها و سازگار با شرایط اقلیمی و اصلاح وضعیت نورگیری فضای عمومی باغ و رشد متناسب درختان، شاهد تسهیل برداشت و کاهش خطرات جانی و امکان برداشت مکانیزه خواهیم بود.
اسکندری با بیان اینکه با تعویض تاج درختان گردو شاهد افزایش عملکرد حداقل 35 درصد بوده و کیفیت محصول در حد استانداردهای ارقام اصلاح شده ارتقاء مییابد، تأکید کرد: کلیه سرمایهگذاریهای انجامگرفته در سالهای پنجم و ششم از تاریخ تعویض تاج از محل مابهالتفاوت درآمد نسبت به محصول قبلی قابل برگشت بوده و با توجه به اینکه در استان آذربایجان شرقی مانند سایر مناطق گردوخیز کشور، باغها و درختان پراکنده گردو عموماً دارای منشأ بذری هستند و در هرکدام از شهرستانها در سنوات بسیار دور گزینش بذور از داخل تودههای بومی همان منطقه صورت گرفته است، لذا علاوه بر گستردگی تنوع زنتیکی در کل استان، فنوتیپهای خاصی در مناطق مختلف با ریخته ارثی نزدیک به همدیگر ملاحظه میشود، لذا بهمنظور شناسایی و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی متنوع گردوی موجود در مناطق گردو خیز استان برنامه شناسایی و ارزیابی ژنوتیپهای گردو از سال 1374 شروع شده و در این راستا ضمن مراجعه به بیش از سههزار هکتار از باغهای گردوی استان و بررسی صفات بارز بیش از 350 هزار درخت گردو (ژنوتیپ)، تعداد 352 ژنوتیپ از باغهای 12 شهرستان تابعه جهت ارزیابی بیشتر انخاب شده و در سال 1385 تعداد 12 ژنوتیپ از مجموعه ژنوتیپهای انتخابی بهعنوان ژنوتیپهای نخبه استان به مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان معرفی شد تا بهوسیله خزانهکاران ازدیاد ازطریق پیوند صورت گیرد و یا حداقل در صورت تکثیر از طریق بذر بهعنوان منابع بذری تایید شده مورد استفاده قرار گیرند.
وی با بیان اینکه در جریان سال 1387 و 1388 و بر اساس تغییرات جوی اتفاق افتاده و در راستای گزینش ژنوتیپهای مطلوب گردو اهداف مقاومت به سرمای زمستانه با در نظر گرفتن خصوصیات فیزیولویکی خاص گردو و تیپ گلدهی اعمال شد، اظهار داشت: در این ارتباط تعداد 54 ژنوتیپ گردو مورد اریابی قرار گرفتند و از داخل این جمعیت تعداد سه ژنوتیپ گردو با خصوصیات مطلوب معرفی شد و در نهایت بر اساس مجموعه دادههای مربوط به خصوصیات رویش و باردهی و مشخصات میوه و مغز گردو که با استفاده از دیسکریپتورهای معتبر مورد بررسی قرار گرفتهاند تعداد 22 ژنوتیب بومی گردو به عنوان کولتیوارهای امید بخش جهت بهرهبرداریهای بعدی معرفی شد.
اسکندری در پایان با بیان اینکه آنچه که سرعت در اجرای این طرح را ضروری یا انکارناپذیر ساخته است وجود هزاران هکتار باغهای گردوی جوان است که به سن باردهی نرسیدهاند، افزود: تعویض تاج در این باغها به لحاظ اینکه تا رسیدن به سن باردهی تاج درختان کامل شده و در این مدت حذف محصول نخواهیم داشت بسیار توجیهپذیر و کاملاً اقتصادی است./
A-910702-07
دیدگاه تان را بنویسید