پایانی بر تبعیض قیمتی میان تولید و مصرف کننده
یکی دلایلی که باعث شده کشاورزی ما آن گونه که باید رشد نکند، سنتی بودن شیوههای بهرهبرداری است که باید در جهت حل این مشکل، دانش، فنآوری و استفاده از تکنولوژیهای روز دنیا به همه بخشهای مختلف کشاورزی انتقال دهیم. همچنین برای افزایش بهره وری هیچ گزینه مهمتر از فراهم کردن زیر ساخت ها و بسترسازی برای اجرای این طرح عظیم نیست .حذف دلالان ، کوتاه کردن دست واسطه گران ، افزایش سطح علمی و عملی کاربران بخش کشاورزی از نکاتی است که برای افزایش بهره وری در کشاورزی نمی توان نادیده گرفت .افزایش بهرهوری کشاورزی محقق نمیشود جز با فراهم کردن زمینههای نامناسب برای صادرات آسان محصولات کشاورزی و فراهم کردن بازارهای وسیع، چه در سطح جهانی و چه در داخل کشور....
تاثیرات میزان دسترسی تولیدکنندگان به بازارهای جهانی بر رشد و توسعه کشاورزی کشور یکی از معیارهایی است که نمی توان از آن غافل شد .در ایران بر خلاف سایر کشورها تولیدکنندگان اول اقدام به تولید کالا میکنندو پس از آن به دنبال بازار فروش میگردند این در حالی است که در همه جای دنیا تولیدکنندگان ابتدا به این فکر میکنند که در کدام منطقه چه محصولی با چه ویژگیهایی و با چه قیمتی به فروش میرسد و بعد تصمیم به تولید آن کالا میگیرند.دولت از دو طریق میتواند به این امر کمک کند، اول این که تسهیلات ارزان قیمت و وامهای بلند مدت با نرخ سود پایین در اختیار تولیدکنندگان قرار دهد و دیگر این که سیاستهایی را در عرصه کشاورزی اتخاذ کند که بین بخشهای مختلف هماهنگی ایجاد کند و دارای انسجام اجرایی باشد تا منجر به نتایج مثبت شود.
حضور دلالان و واسطه گران در عرصه بازار کشاورزی همچنان پیشتازانه تمام نبض را در اختیار گرفته است .با وجود اینکه در دولت نهم و دهم همواره به بخش کشاورزی اهمیت ویژه ای داده شده است ولی با وجود این نقیصه نمی توان امیدوار بود که بحث افزایش بهره وری که بدنبال آن بحث صادارت و افزایش تولید می باشد به طور کامل اجرایی شود .از این رو با وجود این پدیده شوم علاوه بر اینکه نمی توان شاهد افزایش بهره وری شد بلکه از بسیاری از اقدامات به روز نیز عقب می مانیم .
از سوی دیگر با وجود این واسطه گران ، نوسانات قیمت محصولات کشاورزی را میتوان از جنبههای مختلف مورد بررسی قرار داد اما آنچه دغدغه سیاستگذاران کشور است وجود فاصله فراوان بین قیمت تولیدکننده و مصرفکننده است. به عبارتی دیگر به دلیل فقدان سیستم مناسب بازاریابی برای اغلب محصولات کشاورزی و عدم شکلگیری تشکلهای مناسب تولیدی و توزیعی برای حضور در بازار، هر ساله چنین بحثهای در سطح کشور مطرح شده و اتهامهای مختلفی به سمت دستگاههای اجرایی روانه میشود.
**افزایش بهره وری با امید به آینده
در بازار محصولات کشاورزی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان با هم ارتباط مستقیم نداشته و در مکانهای مختلف قرار دارند و همین توزیع مکانی بین عوامل تشکیلدهنده بازار تبعیض قیمت را در نقاط مختلف تولید و مصرف ایجاد میکند. از این رو به نظر میرسد وجود قانون یک قیمتی در بخش کشاورزی مسئلهی نادری باشد.افزایش بهره وری در بخش کشاورزی لازمه اصلی برای بقا و توسعه این بخش بشمار می آید .سید علی محمد بزرگواری در گفت و گو با خبرنگار ایانا با اشاره به اهمیت موضوع افزایش بهره وری در بخش کشاورزی معتقد است : نیاز به بهره وری بیشتر در کشاورزی از ملزوماتی است که در این دوره از مجلس شورای اسلامی نیز لحاظ شده است .دبیر اول کمیسیون کشاورزی در ادامه با تاکید بر اینکه نیاز بخش کشاورزی به سرعت بخشیدن افزایش بهره وری و توسعه د راین وهله بیش از گذشته احساس می شود گفت : این افزایش اگر در نهایت به نفع زحمت کشان بخش کشاورزی و دامداری باشد با نهایت سعی و تلاش در اجرای آن کوشش می شود .وی در ادامه تذکر داد : اگر با وجود افزایش بهره وری هنوز واسطه گران و دلالان در بازار کشاورزی حضور داشته باشند این اجرا در عمل بی فایده است .
بزرگواری تاکید کرد : یکی از ویژگیهای بارز محصولات کشاورزی نوسانات مداوم قیمت آنها به دلیل عرضه فراوان در یک بازه زمانی مشخص و وجود تقاضا در طول سال است. بررسی چنین ارتباطی لزوما باید بصورت پویا صورت گیرد. ارتباط بین قیمتهای هر محصول کشاورزی در بازارهای فاصلهای ممکن است بصورت کوتاهمدت، بلند مدت و یا مستقل باشد. در یک ارتباط کوتاه مدت، اثر تغییرات قیمت از یک مکان به مکان دیگر آنی و بدون وقفه زمانی صورت میپذیرد. در چنین حالت، پیوستگی بین دو بازار کامل بوده و معیاری از کارایی کامل بازار تلقی میشود.در این زمان می توان امیدوار بود که افزایش بهره وری به نفع تولید کننده در بخش کشاورزی است .
**نشان از تدبیر
بررسی مطالعات انجام شده بیانگر آن است که پیوستگی قوی کوتاه مدت در بازار محصولات کشاورزی وجود ندارد و اگر وجود داشته باشد این پیوستگی از نوع ضیعف آن میباشد. این ترتیب، بازار محصولات کشاورزی از کارایی پایینی در دوره کوتاه مدت برخوردار میباشد و شکاف بین قیمت تولیدکننده و مصرفکننده همواره وجود دارد. بنابراین با توجه به موارد اشاره شده و پایین بودن کارایی بازار محصولات کشاورزی، تفاوت بین قیمت تولیدکننده و مصرف کننده امری طبیعی است. اما این تفاوت به چه میزان است؟
از این رو به گفته بزرگواری برای اجرای افزایش بهره وری ابتدا باید زیر ساخت های اعمال چنین طرح هایی آماده شود تا در صورت عملیاتی شدن آن دیگر هیچ مانعی بر سر راه بخش توسعه قرار نگیرد .به نوعی تدبیر خاصی برای اجرای چنین طرح هایی لازم است به گونه ای که نیاز فراهم شدن زیر ساخت ها بیش از اجرای طرح های عملیاتی است .
دهقان
افزایش بهره وری - صادرات - تولید کننده
دیدگاه تان را بنویسید